Khám phá sắc màu thiên nhiên và văn hóa nơi vùng cao Pu Nhi

Cách trung tâm hành chính tỉnh Điện Biên khoảng 30km, xã Pu Nhi hấp dẫn du khách bởi những thửa ruộng bậc thang mùa lúa chín, cảnh sắc núi rừng mùa thu và những giá trị văn hóa truyền thống được đồng bào Mông gìn giữ qua nhiều thế hệ. Nhân Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông năm 2026, hành trình đến bản Dê Chơ và bản du lịch cộng đồng Tù Lu – Tìa Ló mang đến cho du khách cơ hội khám phá thiên nhiên, tìm hiểu nghề truyền thống và trải nghiệm đời sống văn hóa của đồng bào vùng cao.

*Hành trình qua mùa vàng

Từ phường Điện Biên Phủ, hành trình đến xã Pu Nhi đưa du khách theo những cung đường vùng cao uốn lượn, qua hồ Nậm Ngám trong xanh và bản làng thấp thoáng bên sườn núi. Càng đi, khung cảnh núi rừng càng mở rộng, những nếp nhà bình dị nằm xen giữa màu xanh cây cối, tạo nên vẻ yên bình đặc trưng của miền sơn cước. Điểm dừng chân là ruộng bậc thang bản Dê Chơ đang trong mùa lúa chín.

Những thửa ruộng uốn lượn theo triền đồi, nối tiếp nhau quanh sườn núi. Sắc vàng của lúa hòa cùng màu xanh của rừng, những mái nhà và con đường nhỏ, tạo nên bức tranh thiên nhiên hấp dẫn du khách. Giữa không gian ấy, du khách thong thả đi dọc những lối nhỏ ven ruộng, dừng chân ngắm cảnh, chụp ảnh và cảm nhận nhịp sống của người dân địa phương. Những bộ trang phục truyền thống của phụ nữ Mông với gam màu nổi bật, hoa văn thêu tỉ mỉ càng làm cho khung cảnh thêm sinh động.

Vẻ đẹp của ruộng bậc thang không chỉ nằm ở cảnh sắc mùa vàng mà còn gắn với quá trình lao động, canh tác của người dân. Những thửa ruộng trên địa hình đồi núi phản ánh kinh nghiệm sản xuất, sự cần cù và mối quan hệ mật thiết giữa con người với thiên nhiên. Khi lúa chín, thành quả lao động hiện lên trên từng thửa ruộng và tạo nên cảnh quan có sức hấp dẫn đối với du khách.

Ông Hoàng Văn Tiến, du khách đến từ tỉnh Nghệ An, ngỡ ngàng trước vẻ đẹp của ruộng bậc thang Pu Nhi. Không chỉ thưởng thức cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp, du khách còn có dịp cảm nhận vẻ bình dị của bản làng và cuộc sống gắn bó với ruộng đồng của đồng bào vùng cao.

Rời Dê Chơ, du khách tiếp tục hành trình đến Bản du lịch cộng đồng Tù Lu – Tìa Ló, tìm hiểu đời sống của đồng bào. Không chỉ tham quan, du khách được tìm hiểu nghề rèn nông cụ, dệt vải, thêu trang phục và vẽ sáp ong trên vải lanh, trực tiếp tham gia một số công đoạn dưới sự hướng dẫn của người dân địa phương. Thay vì chỉ ngắm nhìn hay chụp ảnh, du khách có thể quan sát đôi tay người thợ, thử thực hiện thao tác thủ công và lắng nghe câu chuyện về các nghề truyền thống được gìn giữ trong cộng đồng.

*Đánh thức tiềm năng du lịch

Tại không gian trải nghiệm vẽ sáp ong, những đường nét hoa văn dần được tạo nên từ đôi tay khéo léo của phụ nữ Mông. Trên nền vải lanh, từng nét sáp được đưa đi cẩn thận, đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên trì và kinh nghiệm. Mỗi công đoạn đều thể hiện kỹ năng của người làm và những tri thức văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Chị Lê Thúy Giang, du khách đến từ tỉnh Thanh Hóa ấn tượng khi người dân nơi đây vẫn giữ được nét mộc mạc và bản sắc truyền thống. Trực tiếp trải nghiệm vẽ sáp ong trên vải lanh giúp chị cảm nhận rõ hơn sự tỉ mỉ, khéo léo và kiên trì của người phụ nữ vùng cao. Với chị, việc được tận mắt quan sát và tự tay trải nghiệm khiến những giá trị văn hóa của đồng bào Mông trở nên gần gũi, dễ cảm nhận hơn.

Ở một góc khác, tiếng búa vang lên từ lò rèn, những thao tác thuần thục của người thợ và các công cụ lao động được chế tác thủ công gợi lên hình ảnh nghề nghiệp gắn bó lâu đời với đời sống sản xuất. Việc giới thiệu nghề rèn ngay trong không gian bản làng giúp du khách hiểu thêm về công việc thường ngày của người dân, tạo cơ hội để nghề truyền thống được biết đến rộng rãi hơn.

Hoạt động giã bánh giầy cũng thu hút sự chú ý của nhiều du khách. Những nhịp chày đều đặn, sự phối hợp giữa các thành viên tạo nên không khí sôi nổi. Với đồng bào Mông, bánh giầy là món ăn truyền thống gắn với phong tục, tín ngưỡng và đời sống cộng đồng. Được trực tiếp tham gia giã bánh, du khách không chỉ có thêm trải nghiệm mới mà còn hiểu hơn về một nét văn hóa được gìn giữ trong sinh hoạt của người dân.

Chị Nguyễn Thị Thủy, du khách đến từ tỉnh Lào Cai cho biết, đây là lần đầu tiên chị đến bản Tù Lu – Tìa Ló. Trải nghiệm giã bánh giầy, vẽ sáp ong, dệt vải và ném pa pao giúp chị cảm nhận rõ hơn sự phong phú của văn hóa dân tộc Mông nơi đây. Chị mong muốn điểm du lịch cộng đồng này tiếp tục phát triển, được nhiều du khách trong và ngoài tỉnh biết đến.

Bên cạnh các hoạt động trải nghiệm, không gian giới thiệu nông sản, sản phẩm thủ công, trang phục và ẩm thực địa phương góp phần tạo nên điểm giao lưu giữa người dân với du khách. Các sản vật được bày biện gần gũi, phản ánh đời sống sản xuất của cộng đồng; những sản phẩm thủ công và món ăn truyền thống trở thành cầu nối đưa văn hóa bản địa đến gần hơn với khách tham quan.

Được hình thành từ năm 1966 với 9 hộ dân ban đầu, bản Tù Lu – Tìa Ló hiện là nơi sinh sống của cộng đồng người Mông với những giá trị truyền thống được gìn giữ trong trang phục, phong tục, ẩm thực, nghề thủ công và trò chơi dân gian. Bản nằm dưới chân khu vực núi Phù Lồng, ở độ cao hơn 1.000m so với mực nước biển, khí hậu mát mẻ, trong lành. Ngày 2/9/2026, bản du lịch cộng đồng Tù Lu – Tìa Ló chính thức ra mắt, mở ra hướng phát triển du lịch cho địa phương. Đến nay, bản có 15 hộ đăng ký tham gia làm du lịch, trong đó 5 hộ bước đầu tổ chức dịch vụ lưu trú homestay và ăn uống phục vụ du khách. Đây là những bước đi ban đầu trong quá trình hình thành sản phẩm du lịch cộng đồng...

Ông Đinh Quang Bạo, Chủ tịch UBND xã Pu Nhi nêu rõ, địa phương sẽ tiếp tục quan tâm khai thác tiềm năng, lợi thế về cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa của đồng  bào Mông, chú trọng xây dựng khu ruộng bậc thang Pu Nhi và Bản du lịch cộng đồng Tù Lu – Tìa Ló trở thành điểm đến hấp dẫn. Địa phương định hướng phát triển các hoạt động trải nghiệm văn hóa, nghề truyền thống, ẩm thực và dịch vụ lưu trú, từng bước nâng cao chất lượng phục vụ du khách nhằm tạo thêm sinh kế cho người dân, gắn phát triển du lịch với gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống và cảnh quan bản làng.

Từ những thửa ruộng bậc thang mùa vàng ở Dê Chơ đến không gian trải nghiệm tại Tù Lu – Tìa Ló, sức hấp dẫn của Pu Nhi được tạo nên từ sự kết hợp giữa thiên nhiên và bản sắc cộng đồng. Việc phát huy những lợi thế ấy, gắn với bảo tồn văn hóa, gìn giữ cảnh quan và nâng cao chất lượng dịch vụ sẽ là cơ sở để địa phương từng bước xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng, đưa Pu Nhi đến gần hơn với du khách./.