Khánh Hòa mở rộng không gian kinh tế biển, tạo dư địa tăng trưởng dài hạn

Việc mở rộng địa giới hành chính không chỉ gia tăng quy mô không gian biển, mà còn đa dạng hóa các loại hình khai thác, tạo nền tảng quan trọng cho chiến lược phát triển dài hạn, bền vững của địa phương. 

* Khai thác tiềm năng biển, đảo 

Sau khi hợp nhất địa giới hành chính, Khánh Hòa trở thành địa phương có dải bờ biển dài nhất nước với tổng chiều hài hơn 490 km cùng hơn 200 đảo lớn, nhỏ. Trên dải ven biển này có nhiều vịnh biển nổi tiếng như Vân Phong, Nha Phu, Nha Trang, Cam Ranh, Vĩnh Hy. Cùng với hệ thống đầm, eo vịnh kín gió và các cảng nước sâu, mở ra dư địa lớn cho phát triển kinh tế – xã hội gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh. 

Hệ thống giao thông được đầu tư kết nối khu vực Nha Trang với khu vực ven biển phía Nam Khánh Hòa. Ảnh: Nguyễn Thành – TTXVN

Nhiều khu vực biển đang được khai thác phục vụ phát triển du lịch, trong khi các khu vực trung tâm như Nha Trang đã được đầu tư hạ tầng đồng bộ, hình thành chuỗi dịch vụ du lịch chất lượng cao. Khu vực phía Bắc tỉnh nổi bật với các vịnh biển kín gió, làn nước trong xanh, bãi cát trắng trải dài, thuận lợi cho phát triển du lịch nghỉ dưỡng; trong khi vùng biển phía Nam gây ấn tượng bởi vẻ đẹp hoang sơ, nắng gió đặc trưng cùng hệ sinh thái biển đa dạng. Nhiều khu vực ven biển đang đứng trước cơ hội “đánh thức” tiềm năng, gắn phát triển kinh tế với bảo tồn cảnh quan và sinh kế cộng đồng. 

Thời gian gần đây, du khách ngày càng lựa chọn khám phá các bãi biển phía Nam Khánh Hòa nhờ vẻ đẹp còn nguyên sơ như: Ninh Chử, Bình Sơn, Cà Ná; các đồi cát Nam Cương, Mũi Dinh trải dài ven biển như một “sa mạc” thu nhỏ. Du khách có thể tham quan vịnh Vĩnh Hy, Vườn quốc gia Núi Chúa (thuộc Khu dự trữ sinh quyển thế giới Núi Chúa) với nhiều loại hình du lịch như nghỉ dưỡng, tắm biển, đi tàu đáy kính ngắm san hô, chèo thuyền kayak, câu cá, cắm trại, tham quan Hang Rái và Công viên đá ven biển. 

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Khánh Hòa, năm 2025 toàn tỉnh đón khoảng 16,4 triệu lượt khách, tăng 14,4% so với cùng kỳ; trong đó, khách quốc tế đạt 5,5 triệu lượt, tăng 13,4% so cùng kỳ năm 2024. Tổng doanh thu du lịch đạt hơn 66,7 nghìn tỷ đồng, tăng 16,8%. Những kết quả này tiếp tục khẳng định vị thế của Khánh Hòa là trung tâm du lịch biển hàng đầu cả nước. Phát huy kết quả đạt được, tỉnh đặt mục tiêu năm 2026 đón khoảng 18,8 triệu lượt khách với tổng doanh thu ước đạt 77 nghìn tỷ đồng. 

Đến nay, kinh tế biển và ven biển của Khánh Hòa đóng góp khoảng 80% GRDP của tỉnh, với các trụ cột gồm: dịch vụ du lịch biển; khai thác và nuôi trồng thủy sản; công nghiệp đóng tàu; dịch vụ cảng biển và logistics; các dự án năng lượng tái tạo quy mô lớn. Đặc biệt, việc đẩy mạnh xây dựng và phát triển đặc khu Trường Sa trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội trên biển của cả nước tiếp tục khẳng định vị thế chiến lược đặc biệt của Khánh Hòa không chỉ về kinh tế mà còn về quốc phòng, an ninh và bảo vệ chủ quyền quốc gia.

* Tạo động lực tăng trưởng mới 

Theo Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa Nghiêm Xuân Thành, tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, là một cực tăng trưởng cao của cả nước, nhân dân có mức sống cao, hiền hoà và hạnh phúc. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Khánh Hòa đã ban hành nhiều nghị quyết, kế hoạch nhằm tăng cường đầu tư, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, tạo đột phá trong xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội theo hướng đồng bộ, hiện đại. Trọng tâm là các dự án trọng điểm, có sức lan tỏa lớn, nhất là hạ tầng giao thông, khu kinh tế, khu công nghiệp, hạ tầng đô thị, cảng biển, cảng hàng không, đồng thời nâng cao năng lực thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu. 

Bến du thuyền quốc tế Ana Marina (phường Bắc Nha Trang, Khánh Hòa) là điểm đón khách du lịch và các du thuyền hạng sang. Ảnh: Nguyễn Thành – TTXVN

Với vai trò là trung tâm kết nối vùng, cửa ngõ chính ra Biển Đông của khu vực Tây Nguyên và duyên hải Nam Trung Bộ, Khánh Hòa xác định phát triển trên nền tảng kinh tế biển bền vững, khai thác và sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên biển. Trên cơ sở đó, tỉnh tập trung phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế sẵn có, lấy kinh tế biển làm nền tảng, du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn. Đồng thời, tạo đột phá trong phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo công nghệ cao, dịch vụ logistics, công nghiệp năng lượng và kinh tế số. 

Các khu vực ven biển được định hướng phát triển theo hướng hiện đại, gắn với quy hoạch đồng bộ các khu đô thị ven biển và khu du lịch, gia tăng sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư. Nhiều dự án quy mô lớn, trọng điểm đang được triển khai như Khu đô thị ven vịnh Cam Ranh (phường Bắc Cam Ranh) do Tập đoàn Vingroup đầu tư, quy mô hơn 1.254 ha; Khu đô thị hỗn hợp Nha Trang (phường Nam Nha Trang) quy mô hơn 226 ha do Tập đoàn Sun Group thực hiện, được định vị là khu đô thị ven sông - kề biển đẳng cấp quốc tế, tích hợp các chức năng du lịch, giải trí và an cư. 

Theo lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa, song song với phát triển đô thị, địa phương đang tập trung đầu tư, khai thác hệ thống cảng biển quốc tế gồm Vân Phong, Cam Ranh, Cà Ná, phát huy vai trò trung tâm kinh tế biển, cửa ngõ ra Biển Đông, kết nối Tây Nguyên với duyên hải Nam Trung Bộ và thông thương quốc tế. Khánh Hòa cũng thực hiện phân vùng phát triển: vịnh Vân Phong trở thành trung tâm kinh tế biển hiện đại; Bắc Vân Phong định hướng đô thị du lịch, nghỉ dưỡng đẳng cấp quốc tế; Nam Vân Phong phát triển công nghiệp gắn với cảng biển; vịnh Cam Ranh là vùng trọng điểm về kinh tế - xã hội gắn với quốc phòng, an ninh. 

Ở khu vực phía Nam tỉnh, Khánh Hòa ưu tiên đầu tư tuyến đường ven biển, mở rộng không gian phát triển theo trục Đông -Tây nhằm tăng cường kết nối vùng, liên vùng. Khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam (xã Phước Dinh và xã Cà Ná) được xác định là cực tăng trưởng mới, phát huy lợi thế cảng biển, logistics, khu công nghiệp, đô thị và du lịch. Tỉnh Khánh Hòa đã rà soát các vùng biển, phân khu chức năng, vừa qua ban hành quy định mức thu tiền sử dụng khu vực biển giai đoạn 2026 - 2030, áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng tài nguyên biển, bảo đảm phân bổ hợp lý nguồn lực cho giai đoạn phát triển mới.

Thời gian tới, Khánh Hòa tiếp tục đẩy mạnh hợp tác, tăng cường nghiên cứu và ứng dụng khoa học - công nghệ, nhất là các lĩnh vực phục vụ phát triển kinh tế biển như hải dương học, công nghệ đại dương, công nghệ sản xuất giống thủy sản, công nghệ nuôi trồng và chế biến thủy sản; đồng thời tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về biển, đảo. Cùng với đó, tỉnh chú trọng triển khai các chương trình hoạt động bảo tồn hệ sinh thái biển, rạn san hô, thảm cỏ biển và lồng ghép mục tiêu bảo vệ môi trường trong các quy hoạch, dự án ven biển.

Với định hướng rõ ràng và cách tiếp cận tổng thể, Khánh Hòa đang từng bước biến lợi thế biển, đảo thành không gian phát triển mới theo chiều sâu và bền vững, mở rộng dư địa tăng trưởng. Từ đó, khẳng định vai trò trung tâm kinh tế biển, du lịch biển của khu vực Nam Trung Bộ và cả nước.