Khi robot làm chủ phòng thí nghiệm

Trong nỗ lực tiến tới tự động hóa gần như toàn bộ quy trình nghiên cứu khoa học, một trường đại học tại thủ đô Tokyo, Nhật Bản đã triển khai một phòng thí nghiệm đặc biệt - nơi các robot đảm nhiệm những thí nghiệm y sinh vốn do con người thực hiện.

Robot được sử dụng để hướng dẫn bệnh nhân tại bệnh viện ở Tokyo, Nhật Bản. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN

Cơ sở này nằm trong khuôn viên Yushima của Viện Nghiên cứu Khoa học Tokyo - một trường đại học tại Tokyo - mang tên Trung tâm Đổi mới Robot. Phòng thí nghiệm không bố trí nhân sự thường trực và hiện có 10 robot hoạt động, trong đó có robot hình người Maholo LabDroid.

Theo kế hoạch, trường đại học này sẽ tăng mạnh số lượng robot trong dài hạn, đồng thời tích hợp các hệ thống tự động hóa với trí tuệ nhân tạo (AI).

Với hai cánh tay cơ khí, các robot có thể thực hiện những thao tác đòi hỏi độ chính xác cao như chuyển lượng thuốc thử cố định, mở thiết bị kiểm soát nhiệt độ để đưa mẫu vào hoặc lấy ra. Các công đoạn như nuôi cấy tế bào - vốn đã được lập trình sẵn - cũng có thể được tiến hành hoàn toàn tự động.

Nhà trường đặt mục tiêu nâng số robot lên khoảng 2.000 vào năm 2040, qua đó đảm nhiệm gần như toàn bộ các khâu nghiên cứu, từ xây dựng giả thuyết đến kiểm chứng thực nghiệm.

Phát biểu tại lễ khai trương trung tâm hồi giữa tháng 4, Giám đốc trung tâm Keiichi Nakayama cho biết AI và robot sẽ là những công cụ then chốt giúp Nhật Bản nâng cao năng lực khoa học công nghệ. Các robot cũng “tham gia” lễ cắt băng khánh thành cơ sở này.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh các cơ sở nghiên cứu tại Nhật Bản đối mặt tình trạng thiếu nhân lực trong khi gia tăng nhu cầu giảm thiểu sai sót do con người trong quá trình thí nghiệm.

Robot Maholo hiện đã được triển khai tại một bệnh viện chuyên về nhãn khoa ở thành phố Kobe, miền Tây Nhật Bản, phục vụ nghiên cứu lâm sàng liên quan đến tế bào gốc đa năng cảm ứng (iPS), trong đó có các công việc nuôi cấy tế bào. Một số nhà nghiên cứu từng tham gia vận hành robot Maholo tại Kobe cũng đã gia nhập trung tâm mới này.

Viện Nghiên cứu Khoa học Tokyo được thành lập tháng 10/2024 trên cơ sở sáp nhập giữa Đại học Y khoa và Nha khoa Tokyo (TMDU) và Viện Công nghệ Tokyo (Tokyo Tech), với sứ mệnh “thúc đẩy khoa học và phúc lợi con người nhằm tạo ra giá trị cho xã hội và cùng xã hội". Trường cũng đang phát triển các nghiên cứu khác kết hợp robot và AI, đặc biệt hướng tới tự động hóa quy trình nghiên cứu khoa học.