Khi thanh long Đồng Tháp sang "chương mới" nhờ chế biến sâu

Anh Nguyễn Hữu Phúc, Giám đốc Hợp tác xã Thiên Phúc, xã Mỹ Tịnh An, tỉnh Đồng Tháp, đã nghiên cứu, tìm tòi ra các sản phẩm từ trái thanh long, góp phần tăng thêm chuỗi giá trị sản phẩm từ trái thanh long.

Với mục tiêu phát triển bền vững và nâng cao giá trị nông sản trên địa bàn, đặc biệt là trái thanh long, anh Phúc đã vận động thành lập, quản lý điều hành Hợp tác xã Thiên Phúc cũng như không ngừng nỗ lực trong việc sản xuất và cung cấp sản phẩm chất lượng cao từ trái thanh long cho người tiêu dùng.

Anh Phúc cho biết, năm 2019, cá nhân đã vận động và tổ chức thực hiện cho 130 ha thanh long trên địa bàn xã được cấp chứng nhận VietGAP. Đây là bước ngoặt quan trọng, khẳng định chất lượng sản phẩm và quy trình sản xuất trái thanh long an toàn, thân thiện với môi trường, làm tiền đề cho việc tạo ra chuỗi giá trị từ đặc sản trái thanh long, hạn chế tình trạng "trúng mùa, mất giá" cho người dân trồng thanh long.

Qua 4 năm thành lập đến nay, Hợp tác xã Thiên Phúc hiện có 175 thành viên cùng 245 ha thanh long sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Để làm được điều này, hợp tác xã đã cung ứng vật tư nông nghiệp theo hướng hữu cơ (phân hữu cơ, phân trùn quế, acid humic, thuốc sinh học, ...), chuyển giao kỹ thuật trồng thanh long theo hàng, hệ thống tưới tiết kiệm, tiên tiến, khảo nghiệm trồng thanh long theo hàng, trồng hoa mười giờ hoặc trải lưới để quản lý cỏ dại hạn chế tối đa việc sử dụng thuốc cỏ,… góp phần giúp cho thành viên giảm giá thành sản xuất.

Nhằm góp phần phát triển, nâng cao chuỗi giá trị từ trái thanh long, Hợp tác xã Thiên Phúc đã đầu tư máy sấy và máy sao để sản xuất các sản phẩm sấy từ trái thanh long cùng một số trái cây khác như bưởi, mãng cầu. Vào tháng 6 năm 2025, Hợp tác xã Thiên Phúc đã vinh dự nhận chứng nhận OCOP với 5 sản phẩm tiêu biểu: Thanh long vỏ vàng; thanh long sấy; chuối sấy; vỏ bưởi sấy; trà mãng cầu.

Hiện nay, Hợp tác xã Thiên Phúc đã có sản phẩm 2 sản phẩm thanh long vỏ vàng, thanh long sấy đạt sản phẩm OCOP 3 sao và kẹo dinh dưỡng từ hạt thanh long đang chuẩn bị làm thủ tục để được công nhận OCOP. Sự công nhận này không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm từ trái thanh long mà còn góp phần khẳng định thương hiệu hợp tác xã trên thị trường.

Đặc biệt, trong quá trình hoạt động, với kiến thức của một thạc sĩ khoa học cây trồng, anh Phúc đã tìm tòi, nghiên cứu tìm ra giá trị dinh dưỡng của hạt thanh long để chế biến ra sản phẩm hạt thanh long sấy khô cùng kẹo dinh dưỡng làm từ hạt thanh long.

Anh Nguyễn Hữu Phúc chia sẻ: Qua nghiên cứu và học hỏi từ kinh nghiệm của những người đi trước, tôi nhận thấy hạt thanh long rất giàu axit béo omega-3 và omega-6, hai loại axit béo thiết yếu mà cơ thể cần để duy trì sức khỏe tốt. Ngoài ra, hạt cũng cung cấp chất xơ, protein cùng nhiều vitamin, khoáng chất cần thiết khác, là một loại thực phẩm bổ dưỡng giúp duy trì sức khỏe tim mạch, giảm cholesterol xấu trong máu…

Từ đó, để giúp việc sử dụng hạt thanh long thành món ăn thuận lợi cho người tiêu dùng, Hợp tác xã Thiên Phúc đã sáng chế món kẹo từ hạt thanh long sấy khô cùng với một số dưỡng chất khác đã được kiểm chứng trên thị trường nhằm giúp cung cấp dinh dưỡng cho người sử dụng.

Sản phẩm kẹo từ hạt thanh long sấy khô sau khi đưa đi trưng bày, giới thiệu sản phẩm tại nhiều hội chợ trong, ngoài tỉnh góp phần quảng bá sản phẩm địa phương cũng như kết nối giao thương quốc tế, được người tiêu dùng biết đến và đánh giá cao, trong đó có cả người nước ngoài.

Hiện nay, Hợp tác xã Thiên Phúc đang làm các thủ tục cần thiết để công bố lưu hành sản phẩm kẹo thanh long cùng hạt thanh long sấy khô cũng như hoàn tất hồ sơ đăng ký sản phẩm được công nhận OCOP 3 sao. Sản phẩm từ kẹo thanh long cũng như hạt thanh long sấy khô sẽ là sản phẩm tiềm năng góp phần giải quyết được tình trạng dư thừa, phải tiêu hủy số lượng lớn trái thanh long không đủ tiêu chuẩn xuất khẩu khi sau khi thu hoạch, hạn chế tình trạng "trúng mùa, mất giá" của trái thanh long khi vào mùa thu hoạch chính vụ.

Ông Hồ Trung Hiếu, Phó Chủ tịch UBND xã Mỹ Tịnh An (tỉnh Đồng Tháp) cho biết, địa phương đang triển khai Nghị quyết của Đảng ủy xã về phát triển kinh tế tập thể và xây dựng chuỗi giá trị liên kết tiêu thụ nông sản; trong đó có trái thanh long. Toàn xã hiện có 9 sản phẩm OCOP, riêng Hợp tác xã Thiên Phúc đã đưa ra thị trường 2 sản phẩm từ thanh long gồm thanh long vỏ vàng và thanh long sấy khô. Trong định hướng thời gian tới, xã tiếp tục phát triển chuỗi liên kết bằng việc xây dựng thêm 2 sản phẩm OCOP mới là kẹo thanh long và hạt thanh long sấy khô, đồng thời hoàn thiện các khâu như mã số vùng trồng, mã đóng gói và ứng dụng khoa học – kỹ thuật vào sản xuất.

“Ủy ban nhân dân xã Mỹ Tịnh An sẽ hỗ trợ Hợp tác Thiên Phúc cơ sở hạ tầng để xây dựng kho chứa, làm cơ sở sản xuất sản phẩm tử trái thanh long cũng như đề nghị các sở, ngành tỉnh Đồng Tháp hỗ trợ doanh nghiệp theo tinh thần của Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về hỗ trợ kinh phí để xây dựng kho bãi, xây dựng mã vùng trồng, cơ sở đóng gói và kinh phí để sản xuất theo tiêu chuẩn IPM… để phát triển chuỗi giá trị sản xuất từ sản phẩm trái thanh long”, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Mỹ Tịnh An Hồ Trung Hiếu cho biết thêm.

Xã Mỹ Tịnh An là một trong những địa phương nằm trong vùng chuyên canh thanh long của tỉnh Đồng Tháp với diện tích là 1.195 ha trồng thanh long đang cho trái.

Tỉnh Đồng Tháp đang đặt ra mục tiêu đến cuối năm 2025 có 3.600 ha diện tích thanh long đạt tiêu chí GAP cùng diện tích thu hoạch đạt 7.900 ha, sản lượng trên 235.000 tấn trái. Địa phương đang triển khai nhiều giải pháp để phát triển bền vững vùng chuyên canh thanh long xuất khẩu, việc phát triển kinh tế hợp tác cũng như liên kết chuỗi giá trị sản phẩm, đẩy nhanh tiến độ cấp mã vùng trồng sẽ góp phần giải quyết đầu ra bền vững cho sản phẩm trái thanh long.