Khởi động dự án kiểm soát các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy và thủy ngân

Ngày 11/7,  Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc tổ chức Hội thảo khởi động dự án "Giảm thiểu phát thải và tác động của các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy (POP) và thủy ngân thông qua quản lý vòng đời sản phẩm và nhãn sinh thái".

Mục tiêu của hội thảo là tăng cường sự phối hợp liên ngành trong việc thực hiện Công ước Stockholm và Công ước Minamata, qua đó đảm bảo việc triển khai dự án diễn ra đúng tiến độ và phù hợp với cam kết với các nhà tài trợ. Đồng thời, các giải pháp kinh tế tuần hoàn cho các ngành công nghiệp điển hình tại Việt Nam sẽ được thúc đẩy, đi cùng với việc nâng cao năng lực quản lý an toàn các chất POP và thủy ngân, hướng đến mô hình sản xuất và tiêu dùng bền vững.

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Công Thành cho biết, thời gian qua, Bộ đã đóng vai trò là Cơ quan đầu mối quốc gia thực hiện Công ước Stockholm về các chất POP. Bộ đã luật hóa các quy định của Công ước vào Luật Bảo vệ Môi trường năm 2020, đồng thời xây dựng quy chuẩn kỹ thuật về giới hạn các chất ô nhiễm khó phân hủy.

Luật Bảo vệ Môi trường hiện hành đã quy định cụ thể về mua sắm xanh, nhằm thúc đẩy việc lựa chọn các sản phẩm, dịch vụ thân thiện với môi trường có chứng nhận nhãn sinh thái. Việc này cũng góp phần tăng cường các cơ chế tài chính xanh trong thời gian tới.

"Chúng tôi hy vọng với sự hỗ trợ của Quỹ Môi trường toàn cầu (GEF), UNDP và sự phối hợp giữa các Bộ, ngành, địa phương, dự án sẽ góp phần thực thi hiệu quả các quy định về bảo vệ môi trường, đặc biệt trong quản lý POP và thủy ngân. Đồng thời, thể hiện quyết tâm của Việt Nam trong việc thực hiện các cam kết quốc tế, nhằm giảm thiểu rủi ro đối với môi trường và sức khỏe cộng đồng", Thứ trưởng Lê Công Thành mong muốn.

Phó Trưởng Đại diện UNDP tại Việt Nam Patrick Haverman cho hay, Việt Nam đang trên đà phát triển với nhu cầu lớn về nguyên vật liệu, kéo theo việc nhập khẩu và sử dụng hóa chất, trong đó có POP và thủy ngân. Việc sử dụng thủy ngân trong một số thiết bị như nhiệt kế vẫn còn phổ biến, tiềm ẩn nguy cơ đối với sức khỏe và môi trường.

" Tuy nhiên, Việt Nam đã thể hiện cam kết mạnh mẽ trong lĩnh vực này khi tham gia Công ước Stockholm từ năm 2001 và Công ước Minamata từ năm 2013. Dự án được khởi động hôm nay được kỳ vọng sẽ góp phần trực tiếp giải quyết các thách thức hiện nay và đáp ứng yêu cầu mới từ các công ước quốc tế", ông Patrick Haverman nhấn mạnh.

Ông Patrick Haverman trao đổi, đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án, cập nhật nội dung dự án  phù hợp với những cam kết mới trong Công ước Stockholm, Công ước Minamata, Hiệp ước toàn cầu về ô nhiễm nhựa, tầm quan trọng của sự phối hợp liên ngành...

Bà Đặng Thùy Linh, Cục Môi trường, Điều phối viên Dự án, đã giới thiệu tổng quan về dự án "Giảm thiểu phát thải và tác động của POP và thủy ngân thông qua quản lý vòng đời sản phẩm và nhãn sinh thái".

Theo bà Đặng Thùy Linh, mục tiêu tổng thể của dự án là bảo vệ sức khỏe con người và môi trường, đồng thời thúc đẩy mô hình sản xuất và tiêu dùng bền vững. Dự án tập trung vào việc giảm thiểu sử dụng và phát thải POP, bao gồm cả các chất POP mới, các chất POP phát sinh không chủ định (U-POP), cũng như thủy ngân trong toàn bộ vòng đời sản phẩm thuộc một số ngành công nghiệp tiêu biểu.

Để đạt được những mục tiêu này, dự án sẽ triển khai các công cụ như nhãn sinh thái, cơ chế tài chính xanh và mua sắm xanh. Trong đó, mục tiêu cụ thể là hoàn thiện và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách quản lý các chất ô nhiễm khó phân hủy và thúc đẩy sản xuất, tiêu dùng theo hướng bền vững.

Cùng với đó, dự án cũng hướng tới việc thúc đẩy các giải pháp kinh tế tuần hoàn trong các ngành công nghiệp điển hình, đồng thời tăng cường nhận thức và năng lực quản lý an toàn đối với các chất ô nhiễm cũng như mô hình phát triển bền vững.

Các đại biểu tham dự thuộc Cục Môi trường và đại diện UNDP Việt Nam cũng đề cập đến các vấn đề như: nguyên nhân việc sử dụng và phát thải lượng hoá chất cao trong đó có các chất POP, nhãn sinh thái Việt Nam, bổ sung thêm các nhóm tiêu chí mới gồm lĩnh vực sản xuất bao bì, giấy và đồ dùng văn phòng; hóa mỹ phẩm; vật liệu xây dựng và gia dụng; cũng như các sản phẩm điện, điện tử, pin và ắc quy, tính quan trọng của dự án trong việc  góp phần giảm phát thải POP và thủy ngân, từ đó cải thiện môi trường và sức khỏe cộng đồng...