Thách thức giảm phát thải carbon thúc đẩy đầu tư công nghệ xanh

Khi những quy định về môi trường ngày càng nghiêm ngặt, đặc biệt trong vận chuyển hàng hóa, các ngành công nghiệp và vận tải đẩy mạnh ứng dụng công nghệ giảm phát thải, mở ra cơ hội tăng trưởng lớn cho thị trường carbon toàn cầu.

Theo báo cáo mới đây của tổ chức nghiên cứu Wood Mackenzie, thị trường carbon sẽ trở thành công cụ thiết yếu trong nỗ lực giảm khí thải, đặc biệt với những ngành khó giảm phát thải trực tiếp. Công suất thu giữ carbon toàn cầu dự kiến tăng gấp 28 lần, đạt 2,06 tỷ tấn mỗi năm vào năm 2050, cùng với khả năng lưu trữ tương đương.

Giải pháp công nghệ: CCS và CCU

Công nghệ thu giữ và lưu trữ carbon (CCS – Carbon Capture and Storage) được xem là một trong những giải pháp then chốt, cho phép hấp thụ khí CO₂ trực tiếp tại nguồn phát thải, sau đó nén và lưu trữ sâu dưới lòng đất nhằm ngăn không cho khí thải này phát tán ra khí quyển. Ngoài ra, công nghệ thu giữ và sử dụng carbon (CCU – Carbon Capture and Utilization) hướng tới tận dụng lượng CO₂ thu giữ để tạo ra các sản phẩm có giá trị như nhiên liệu tổng hợp, vật liệu xây dựng, hay những hóa chất công nghiệp.

Chuyên gia về công nghệ môi trường tại Viện Nghiên cứu năng lượng châu Âu, Jean Dupont, nhận định: “CCS và CCU không chỉ giúp giảm lượng khí thải trong ngắn hạn mà còn là nền tảng cho nền kinh tế tuần hoàn carbon, giúp các ngành công nghiệp nặng vẫn duy trì hoạt động song song với những cam kết khí hậu”.

Đầu tư và triển vọng thị trường

Báo cáo Wood Mackenzie dự báo đầu tư sẽ lên tới 1.200 tỷ USD chỉ dành riêng cho các dự án giảm phát thải từ nguồn phát thải cố định, đồng thời nhấn mạnh thị trường bù đắp carbon sẽ vượt mốc 150 tỷ USD nhờ những quy chuẩn chặt chẽ và tích hợp công nghệ mới.

Ông Mark Stevens, Giám đốc đầu tư tại Quỹ Năng lượng bền vững GlobalGreen, nhận xét: “Sự phát triển của thị trường carbon là cơ hội lớn cho nhà đầu tư, tuy nhiên, vẫn tồn tại những rủi ro liên quan đến chính sách chưa ổn định và hạ tầng còn hạn chế. Đầu tư thành công đòi hỏi sự thận trọng, phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan và tầm nhìn dài hạn”.

Vai trò của nguồn nhiên liệu hydro xanh và các ngành chủ lực

Wood Mackenzie cho biết hydro xanh sẽ là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng đến năm 2035, nhờ chi phí sản xuất giảm và nhu cầu năng lượng sạch tăng cao. An ninh năng lượng sẽ tạo điều kiện cho đầu tư mở rộng đặc biệt tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Trong khi đó, các ngành công nghiệp như sản xuất xi măng và lọc dầu dự kiến tiếp tục đầu tư mạnh vào công nghệ thu giữ carbon, do mức phát thải cao và khó tìm giải pháp thay thế hiệu quả.

Bà Maria Hernandez, chuyên gia kinh tế môi trường tại Ngân hàng Thế giới (WB), cảnh báo: “Nếu không có sự cam kết lâu dài và minh bạch từ các chính phủ, những dự án sẽ dễ bị gián đoạn, gây mất lòng tin nhà đầu tư và giảm hiệu quả đầu tư”.

Cơ hội cho các nhà đầu tư

Tuy nhiên, xu hướng phát triển thị trường carbon và công nghệ giảm phát thải vẫn được đánh giá là cơ hội đầu tư hấp dẫn, nhất là khi các chính phủ tăng cường những mục tiêu khí hậu và các doanh nghiệp cam kết giảm phát thải mạnh mẽ.

Theo báo cáo, thị trường bù đắp carbon sẽ tăng gấp 6 lần đến năm 2050, trong khi phân khúc công nghệ giảm phát thải sẽ chiếm hơn 40% thị trường. Việc đầu tư vào hạ tầng thu giữ carbon, phát triển hydro xanh và đổi mới công nghệ sẽ là những lĩnh vực trọng điểm.