Không chờ quy hoạch cấp trên mới lập quy hoạch cấp dưới

Việc điều chỉnh các quy hoạch trong thời gian gần đây đã được áp dụng theo trình tự, thủ tục rút gọn, như: điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia, điều chỉnh Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia (Quy hoạch điện VIII), Ảnh: BNEWS/TTXVN phát

Việc sắp xếp đơn vị hành chính sẽ có ảnh hưởng lớn đến toàn bộ hệ thống quy hoạch quốc gia, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết: Một trong những mục đích sửa đổi Luật Quy hoạch lần này là rà soát, sửa đổi các quy phạm pháp luật còn chồng chéo, bất cập cản trở sự phát triển, khơi thông các điểm nghẽn, tạo động lực mới cho phát triển.

Qua gần 8 năm triển khai, Luật Quy hoạch xóa bỏ hoàn toàn các quy hoạch sản phẩm cản trở đầu tư phát triển, xóa bỏ rào cản gia nhập thị trường của doanh nghiệp, nhà đầu tư; tạo bước đột phá trong hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và cải cách thủ tục hành chính.

Cùng với đó, việc triển khai công tác quy hoạch theo cách tiếp cận tổng hợp, đa ngành đã có sự thay đổi rõ rệt về tư duy, nhận thức và hành động của các ngành, các địa phương theo hướng chủ động phối hợp trong quá trình lập quy hoạch và tăng cường liên kết phát triển

“Với nhiều chính sách, giải pháp quan trọng giúp giải quyết nhiều khó khăn, vướng mắc của hoạt động quy hoạch như: chi phí cho hoạt động quy hoạch; việc điều chỉnh quy hoạch theo trình tự, thủ tục rút gọn và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong tổ chức thực hiện quy hoạch…”, Bộ trưởng Thắng cho hay.

Theo đó, việc điều chỉnh các quy hoạch trong thời gian gần đây đã được áp dụng theo trình tự, thủ tục rút gọn, như: điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia, điều chỉnh Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia (Quy hoạch điện VIII), điều chỉnh Quy hoạch tổng thể về năng lượng quốc gia, điều chỉnh Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc… Qua đó, giúp đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án đầu tư, đặc biệt là các dự án đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng khung của quốc gia để tạo động lực mới cho phát triển.

Tuy nhiên theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, một số vướng mắc, khó khăn trong thực tiễn triển khai chính sách, pháp luật về quy hoạch cần tiếp tục sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện. Dự thảo Luật Quy hoạch bao gồm 2 điều; trong đó, sửa đổi, bổ sung 33 điều, khoản của Luật Quy hoạch với nội dung chủ yếu và điểm mới. Đó là, bổ sung quy định về trình tự, thủ tục điều chỉnh quy hoạch thời kỳ 2021 - 2030 để đáp ứng yêu cầu sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp tỉnh theo hướng đơn giản hóa và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Đồng thời, hoàn thiện quy định về trình tự, thủ tục của hoạt động quy hoạch và trách nhiệm của các cơ quan trong quản lý nhà nước về quy hoạch…

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho hay, dự thảo Luật đã bổ sung nguyên tắc xử lý mâu thuẫn giữa các quy hoạch và giao Chính phủ quy định chi tiết là cần thiết nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn. Đặc biệt, về quy trình, thủ tục, thẩm quyền và trách nhiệm của các cơ quan liên quan đến hoạt động quy hoạch: cần có quy trình, thủ tục rõ ràng, đơn giản và hiệu quả để điều chỉnh các quy hoạch bị ảnh hưởng sau sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị một cách kịp thời. Từ đó, bảo đảm tính liên tục, không gây gián đoạn trong chỉ đạo điều hành hoạt động quy hoạch và đầu tư phát triển.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc. Ảnh: TTXVN phát

Đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) cho rằng, sửa đổi Luật Quy hoạch là do yêu cầu của việc sắp xếp, tổ chức lại bộ máy hành chính, đặc biệt là việc hợp nhất các tỉnh lại với nhau. Do đó, việc sửa đổi lần này cần được cụ thể, rõ ràng và minh bạch.

“Phải quy định rõ cơ chế phối hợp giữa các bộ, ngành và các địa phương trong lập, thẩm định và thực hiện quy hoạch; tăng cường yếu tố phát triển bền vững, và ứng dụng chuyển đổi số trong quy hoạch”, Bộ trưởng Thắng nhấn mạnh.

Với việc tăng cường phân cấp phân quyền nhằm phát huy tính chủ động của các bộ ngành, địa phương, đại biểu Tạ Đình Thi (đoàn thành phố Hà Nội) cho rằng, trong dự thảo hiện có điều chỉnh thẩm quyền giữa các cấp nhưng cần tiếp tục nghiên cứu mở rộng một cách hợp lý việc phân cấp cho các địa phương theo nguyên tắc địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm. Đồng thời, quy định rõ trách nhiệm và bảo đảm việc phân cấp không ảnh hưởng đến tính thống nhất của hệ thống quy hoạch quốc gia.

Bên cạnh đó, nghiên cứu bổ sung quy định cho phép cơ quan tổ chức lập quy hoạch được quyền chỉ định và đặt hàng các đơn vị tư vấn quy hoạch là các viện nghiên cứu quy hoạch, mà không cần phải thông qua đấu thầu vì quy hoạch là công việc đặc thù, đòi hỏi chuyên môn sâu và cũng chỉ có một số đơn vị mới có thể thực hiện được. Hơn nữa, thực hiện theo Luật Đấu thầu sẽ mất rất nhiều thời gian và quy trình, thủ tục.

Cùng quan điểm trên, đại biểu Hoàng Văn Cường (đoàn thành phố Hà Nội) cho biết, lập quy hoạch đòi hỏi nghiệp vụ chuyên sâu, do vậy, ở các quốc gia trên thế giới thường có tổ chức tư vấn lập quy hoạch độc lập, chuyên nghiệp. Nếu tự lập quy hoạch dễ dẫn tới tình trạng lập quy hoạch theo ý chí của người quản lý, theo tư duy nhiệm kỳ. Vì vậy, nên thuê tư vấn để đảm bảo tính độc lập, tính khách quan.

Theo Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng, dự luật Quy hoạch bổ sung các quy định để xử lý các vấn đề cấp bách cần tháo gỡ, đảm bảo điều chỉnh quy hoạch các cấp sau khi sắp xếp đơn vị hành chính có hiệu lực. Ngoài ra, dự luật cũng bổ sung quy định quy hoạch chuyên ngành, vùng, tỉnh được phép lập; đồng thời, nhằm đẩy nhanh việc lập quy hoạch, không cần chờ quy hoạch cấp trên được duyệt mới lập quy hoạch cấp dưới.

Liên quan tới quy hoạch phân vùng cần thay đổi khi sáp nhập địa giới hành chính, địa phương, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, Bộ này đã nghiên cứu, báo cáo Chính phủ để phân lại vùng kinh tế - xã hội để phù hợp với địa giới hành chính mới sau sáp nhập.