Kích hoạt thị trường xanh từ hành vi tiêu dùng

Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến sức khỏe, môi trường và nguồn gốc sản phẩm, xu hướng tiêu dùng xanh đang trở thành động lực thúc đẩy doanh nghiệp thay đổi phương thức sản xuất theo hướng bền vững.

Tuy nhiên, để các sản phẩm xanh thực sự đến được với người tiêu dùng, cần có sự kết nối chặt chẽ giữa doanh nghiệp, hệ thống phân phối và thị trường.

Đây cũng là mục tiêu của Chiến dịch Tiêu dùng xanh 2026 với thông điệp "Triệu hành động xanh – Kích hoạt thị trường xanh" do Báo Sài Gòn Giải Phóng phối hợp cùng Saigon Co.op phát động ngày 6/6 tại TP. Hồ Chí Minh.

Khởi xướng từ năm 2010, khi các khái niệm về ESG, kinh tế tuần hoàn hay phát thải ròng bằng 0 còn chưa phổ biến tại Việt Nam, Chiến dịch Tiêu dùng xanh đã góp phần hình thành thói quen tiêu dùng có trách nhiệm trong cộng đồng, đồng thời tạo động lực để nhiều doanh nghiệp chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng thân thiện môi trường.

Năm nay, chiến dịch được nâng cấp với vai trò là nền tảng kết nối giữa doanh nghiệp xanh, hệ thống phân phối và người tiêu dùng. Thông qua gần 800 điểm bán trên toàn quốc của Saigon Co.op, các sản phẩm đáp ứng tiêu chí xanh, sản xuất bền vững sẽ được nhận diện rõ ràng hơn, giúp người tiêu dùng dễ dàng lựa chọn trong quá trình mua sắm.

Bà Bùi Thị Hồng Sương, Phó Tổng Biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng cho biết, điểm khác biệt của Chiến dịch Tiêu dùng xanh 2026 là hướng tới việc chuyển hóa các giá trị ESG, sản xuất sạch hay phát triển bền vững thành hành vi mua sắm cụ thể của người tiêu dùng. Đây cũng là thước đo thực chất cho những nỗ lực chuyển đổi xanh của doanh nghiệp.

"Chiến dịch Tiêu dùng xanh 2026 là không dừng ở việc kể câu chuyện xanh hay truyền thông nhận thức, mà hướng tới tổ chức lại hành vi tiêu dùng ngay tại điểm bán, nơi quyết định cuối cùng của thị trường được hình thành. Chúng tôi mong muốn các giá trị ESG, sản xuất sạch hay phát triển bền vững không chỉ nằm trong báo cáo doanh nghiệp mà được người tiêu dùng nhận diện và lựa chọn", bà Bùi Thị Hồng Sương chia sẻ.

Chiến dịch Tiêu dùng xanh 2026 tiếp tục được nâng cấp theo hướng có chiều sâu và tính hệ thống hơn. Theo đó, chương trình được tổ chức dựa trên cấu trúc kết nối ba lớp gồm doanh nghiệp – hệ thống phân phối – người tiêu dùng.

Doanh nghiệp là chủ thể thực hành sản xuất sạch và phát triển bền vững; hệ thống phân phối đóng vai trò tổ chức thị trường và chuyển hóa giá trị sản phẩm thành hành vi mua sắm; còn người tiêu dùng là lực lượng quyết định thông qua lựa chọn thực tế tại điểm bán.

Theo ông Nguyễn Đặng Hiến, Phó Chủ tịch Hiệp hội Lương thực thực phẩm TP. Hồ Chí Minh, quá trình chuyển đổi xanh đang trở thành yêu cầu bắt buộc nếu doanh nghiệp muốn tham gia sâu vào các chuỗi cung ứng hiện đại.

Việc chuẩn hóa sản xuất, kiểm soát chất lượng và minh bạch chuỗi cung ứng không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của thị trường xuất khẩu mà còn tạo lợi thế khi tham gia các hệ thống bán lẻ hiện đại trong nước.

"Thực tế cho thấy những doanh nghiệp đầu tư nghiêm túc cho phát triển bền vững đang có nhiều cơ hội mở rộng thị trường và nâng cao giá trị thương hiệu", ông Nguyễn Đặng Hiến chia sẻ.

Từ góc nhìn doanh nghiệp thực phẩm xanh, bà Lâm Thúy Ái, Tổng giám đốc công ty Mebi Farm, cho rằng tiêu dùng xanh không chỉ là câu chuyện môi trường mà còn là câu chuyện bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Những chương trình như: Tiêu dùng xanh đóng vai trò quan trọng trong việc giúp các sản phẩm xanh, sản phẩm sạch được nhận diện rõ hơn, tiếp cận thị trường thuận lợi hơn và lan tỏa các giá trị phát triển bền vững đến cộng đồng.

Theo ông Nguyễn Ngọc Thắng, Phó Tổng Giám đốc Saigon Co.op, hiện nay, thị trường đã bước sang giai đoạn mới, khi các sản phẩm xanh cần được tổ chức nhận diện rõ ràng và có cơ hội tiếp cận trực tiếp với người tiêu dùng tại điểm bán. Với hệ thống phân phối rộng khắp cả nước, Saigon Co.op không chỉ là nơi bán hàng mà còn đóng vai trò kết nối và dẫn dắt thị trường theo hướng tiêu dùng có trách nhiệm.

"Khi người tiêu dùng lựa chọn sản phẩm xanh nhiều hơn, doanh nghiệp sẽ có thêm động lực đầu tư cho sản xuất bền vững, từ đó, hình thành vòng tuần hoàn tích cực giữa sản xuất – phân phối – tiêu dùng xanh", ông Nguyễn Ngọc Thắng nhấn mạnh.

Ở góc độ người tiêu dùng, bà Phạm Thị Minh Thư, phường Diên Hồng, TP. Hồ Chí Minh cho rằng, khi vấn đề sức khỏe cần được đặt lên hàng đầu, thì hệ sinh thái những sản phẩm xanh trở thành điểm đến của làn sóng tiêu dùng bền vững.

"Gần đây, vào hệ thống siêu thị, sản phẩm xanh ngày càng đa dạng và phong phú, giúp người tiêu dùng dễ dàng lựa chọn. Với tôi giá không phải là rào cản trong tiếp cận sản phẩm xanh, mà đó là vấn đề chất lượng. Điều mà tôi quan tâm, đó là sản phẩm có đúng thực là xanh, an toàn không, thứ 2 là sản phẩm đó có thiết thực, phù hợp với nhu cầu gia đình", bà Thư chia sẻ.

Trong khi đó, anh Trần Minh Đức, ngụ phường Tân Hưng, TP. Hồ Chí Minh cho rằng việc nhận diện sản phẩm xanh ngay tại siêu thị sẽ giúp người tiêu dùng dễ dàng lựa chọn hơn và yên tâm hơn về chất lượng sản phẩm.

Có thể thấy, khi những lựa chọn của người tiêu dùng ngày càng gắn với các tiêu chí xanh và phát triển bền vững, thị trường cũng đang phát đi tín hiệu rõ ràng buộc doanh nghiệp phải chuyển đổi để thích ứng. Và khi mỗi quyết định mua sắm trở thành một "lá phiếu" cho sản phẩm thân thiện môi trường, tiêu dùng xanh không chỉ là xu hướng mà đang dần trở thành động lực thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh của nền kinh tế./.