Kiểm soát các chỉ tiêu nợ công trong giới hạn cho phép

Tuy nhiên, đa số ý kiến trong cơ quan thẩm tra cho rằng trong bối cảnh ngân sách nhà nước còn nhiều khó khăn, an ninh tài chính quốc gia chưa thực sự vững chắc, cần duy trì ngưỡng an toàn nợ công như giai đoạn 2011 - 2015 (nợ công so với GDP là 65%, nợ Chính phủ/GDP là 50%). 

Ngày 29/10, trả lời bằng văn bản về việc Chính phủ có giải pháp gì để bảo đảm mục tiêu trên, Người phát ngôn của Chính phủ, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng cho biết, Chính phủ đã xây dựng các giải pháp nhằm mục tiêu kiểm soát các chỉ tiêu nợ trong giới hạn cho phép.

Ông Mai Tiến Dũng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, Người phát ngôn Chính phủ phát biểu. Ảnh: Doãn Tấn - TTXVN

Trong đó có các nhóm giải pháp như: Kiểm soát tốc độ gia tăng nợ công thấp hơn tốc độ tăng trưởng kinh tế, tỷ lệ trượt giá; kiểm soát chặt chẽ bội chi ngân sách nhà nước; đầu tư của Nhà nước chỉ tập trung vào các lĩnh vực trọng yếu của nền kinh tế, có sức lan tỏa lớn.

Chính phủ xây dựng, điều hành thực hiện các kế hoạch tài chính ngân sách, kế hoạch vay, trả nợ công giai đoạn 5 năm và hàng năm cần bảo đảm dự phòng cho các rủi ro có thể phát sinh như giá dầu, tỷ giá, các nghĩa vụ nợ tiềm ẩn, các rủi ro bất khả kháng để bảo đảm các chỉ tiêu nợ trong giới hạn cho phép.

Cùng với đó, cắt giảm mạnh bảo lãnh Chính phủ, kiểm soát chặt chẽ bội chi và nợ chính quyền địa phương; ưu tiên bố trí nguồn tăng thu, tiết kiệm chi cho chi trả nợ để giảm nợ công, nợ Chính phủ.

Nâng cao hiệu quả đầu tư công, khuyến khích đầu tư theo các hình thức đối tác công tư; thu hẹp đối tượng sử dụng nợ công, chỉ tập trung vào các công trình, dự án trọng điểm, bảo đảm khả năng trả nợ; gắn trách nhiệm giải trình của các Bộ, ngành, địa phương với việc phân bổ và hiệu quả sử dụng vốn vay.

Theo Bộ trưởng Mai Tiến Dũng, Chính phủ tiếp tục tái cơ cấu nợ công; thúc đẩy phát triển thị trường vốn trong nước, ưu tiên phát triển nhà đầu tư dài hạn và đa dạng hóa công cụ nợ, mở rộng cơ sở nhà đầu tư; Tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ, thể chế, chính sách quản lý nợ công, phù hợp với tình hình nước ta và thông lệ quốc tế; hoàn thiện các công cụ quản lý nợ chủ động.

Theo quy định của Luật Quản lý nợ công, Quốc hội quyết định mục tiêu, định hướng huy động, sử dụng vốn vay và quản lý nợ công và các chỉ tiêu về an toàn nợ trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm.

Tại Nghị quyết số 10/2011/QH13 về kế hoạch phát triển kinh - tế xã hội giai đoạn 2011-2015, Quốc hội khóa XIII đã phê chuẩn các chỉ tiêu về nợ đến năm 2015 là nợ công không quá 65% GDP, nợ Chính phủ không quá 50% GDP và nợ nước ngoài của quốc gia không quá 50% GDP.

Ngoài các chỉ tiêu nợ giai đoạn 2011-2015 đã được Quốc hội phê chuẩn tại Nghị quyết nói trên, các chỉ tiêu nợ đến năm 2020 đã được đặt ra tại Chiến lược nợ công, nợ nước ngoài của quốc gia giai đoạn 2011-2020 và tầm nhìn đến năm 2030 (được phê duyệt tại Quyết định số 958/QĐ-TTg ngày 27/7/2012 của Thủ tướng Chính phủ).

Chiến lược này được xây dựng theo tinh thần của Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, phù hợp với Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 – 2020, Chiến lược Tài chính đến năm 2020 phù hợp với quy định của Luật Quản lý nợ công và có tham khảo khuyến cáo của các tổ chức tài chính quốc tế.

Tại Chiến lược này, Chính phủ đã xác định mục tiêu đến năm 2020 là nợ công không quá 65% GDP, nợ Chính phủ không quá 55% GDP.

Tại Báo cáo số 464/BC-CP ngày 19/10/2016 về mục tiêu, định hướng huy động, sử dụng vốn vay và quản lý nợ công giai đoạn 2016-2020, Chính phủ đã báo cáo Quốc hội nợ Chính phủ năm 2015 đã ở mức 50,3% GDP và dự kiến ở mức trên 53% GDP trong các năm 2016-2019.

Đây là một thực tế do huy động của Chính phủ phải bảo đảm bù đắp bội chi và cho đầu tư phát triển theo các báo cáo kế hoạch tài chính 5 năm và kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020.

Để bảo đảm đáp ứng nhu cầu vốn cho bội chi và cho đầu tư phát triển nhằm đạt các mục tiêu đề ra tại Nghị quyết của Quốc hội về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2016-2020, Chính phủ trình Quốc hội phê duyệt chỉ tiêu nợ Chính phủ giai đoạn 2016-2020 không quá 55% GDP.

Việc xác định chỉ tiêu nợ Chính phủ không quá 55% GDP cũng hợp lý giữa các cấu phần nợ công theo hướng giảm nghĩa vụ nợ dự phòng từ bảo lãnh Chính phủ đồng thời kiểm soát mức dư nợ chính quyền địa phương.

Thứ trưởng Bộ Công thương Hoàng Quốc Vượng cùng đoàn kiểm tra đến kiểm tra tại Nhà máy thủy điện Hố Hô. Ảnh: Tuấn Anh - TTXVN

Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng: Thủy điện Hố Hô có sai sót nhất định trong vận hành

Trước câu hỏi quan điểm chỉ đạo của Chính phủ về các bất cập trong quản lý và vận hành hệ thống thủy điện ở nước ta, nhất là nhiều ý kiến cho rằng việc Nhà máy thuỷ điện Hố Hô xả lũ không báo trước là nguyên nhân khiến người dân nhiều xã ở Hương Khê (Hà Tĩnh) bị động, thiệt hại lớn, Bộ trưởng Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng cho biết, quan điểm của Chính phủ là tiếp tục chỉ đạo thực hiện rà soát toàn diện về quản lý và vận hành các hồ chứa thủy điện trên phạm vi cả nước trong điều kiện biến đổi khí hậu hiện nay; điều chỉnh, bổ sung những nội dung chưa phù hợp; đồng thời thực hiện các biện pháp tăng cường giám sát vận hành các hồ chứa nước (xả lũ, cấp nước trong mùa kiệt), thực hiện theo đúng quy trình, khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên nước, bảo đảm an toàn cho sản xuất và sinh hoạt của nhân dân vùng hạ du.

Về vấn đề xả lũ của thủy điện Hố Hô vừa qua đã có phản ánh của chính quyền và nhân dân địa phương. Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Công Thương chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan và các địa phương tổ chức thanh tra, kiểm tra việc vận hành xả lũ các hồ chứa thủy điện trong đợt mưa lũ vừa qua (trong đó có việc xả lũ của thủy điện Hố Hô) để chấn chỉnh kịp thời các sai phạm và xử lý trách nhiệm (nếu có).

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng, Bộ Công Thương đã có đoàn kiểm tra làm việc trực tiếp tại nhà máy cùng với các cơ quan chức năng tại địa phương để có kết luận cụ thể, đồng thời có biện pháp chấn chỉnh, xử lý nếu có thiếu sót, sai phạm.

Trả lời trực tiếp vấn đề này tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ ngày 29/10, Thứ trưởng Bộ Công Thương Hoàng Quốc Vượng cho biết, qua kết quả kiểm tra thực địa, làm việc với chính quyền địa phương, nhà máy thủy điện cũng như gặp gỡ, thăm hỏi các gia đình bị ngập lụt ở xã Hương Khê (Hà Tĩnh) cho thấy, Công ty Thủy điện Hố Hô cũng có những sai sót nhất định trong việc chấp hành các quy định pháp luật về tài nguyên nước, về quy định vận hành hồ chứa.

"Hiện chúng tôi đang hoàn tất công việc liên quan và sẽ báo cáo đầy đủ các nội dung liên quan tới Thủ tướng Chính phủ vào Thứ 2 tới (ngày 31/10)”, Thứ trưởng Hoàng Quốc ông Vượng nói.

Theo Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng, báo cáo của Bộ Công Thương sẽ đề cập các nội dung về tác động của việc vận hành hồ chứa Hố Hô ảnh hưởng đến ngập lụt hạ du như thế nào; trách nhiệm của các bên liên quan; giải pháp trong thời gian tới; trong đó có việc rà soát, điều chỉnh quy trình vận hành hồ chứa cho phù hợp./.

>>> Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XIV: Cần hoàn thiện pháp luật về quản lý nợ công