BNEWSQuy hoạch Hà Nội tầm nhìn đến năm 2065 xác định sông Hồng là trục không gian trung tâm, mở ra động lực phát triển mới với đại lộ cảnh quan, công viên và hệ sinh thái đô thị ven sông.
Trong định hướng phát triển Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065, sông Hồng không còn được nhìn nhận đơn thuần là tuyến sông chảy qua đô thị mà được xác định là trục không gian trung tâm, kết nối lịch sử, văn hóa, sinh thái và phát triển kinh tế.
Bao quanh trục không gian này là hệ thống đại lộ cảnh quan, công viên, quảng trường, không gian công cộng cùng các tuyến đi bộ, xe đạp ven sông, mở ra một diện mạo mới cho Hà Nội trong tầm nhìn dài hạn.
Ngã ba sông Hồng là không gian cảnh quan đặc trưng của Thủ đô, nơi hội tụ các giá trị tự nhiên, lịch sử và văn hóa, tạo nền tảng cho định hướng phát triển đô thị ven sông gắn với bảo tồn và phát huy di sản. Ảnh: Tuyết Mai - TTXVN
* Chuyển hướng phát triển về phía dòng sông Trong suốt quá trình hình thành và phát triển, Hà Nội gắn bó mật thiết với sông Hồng. Tuy nhiên, nhiều thập kỷ qua, không gian hai bên bờ sông vẫn chưa được khai thác tương xứng với giá trị về cảnh quan, văn hóa và vị trí chiến lược. Hệ thống đê điều vừa đảm nhiệm chức năng phòng, chống lũ, vừa tạo nên khoảng cách nhất định giữa đô thị với dòng sông. Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm mới được công bố thể hiện bước chuyển rõ nét trong tư duy phát triển. Thay vì coi sông Hồng chủ yếu là ranh giới tự nhiên cần kiểm soát, quy hoạch xác định khu vực hai bên bờ là không gian trung tâm của đô thị, hành lang sinh thái chủ đạo và động lực phát triển mới của Hà Nội trong nhiều thập kỷ tới. Theo định hướng quy hoạch, sông Hồng cùng hệ thống các dòng sông lớn sẽ hình thành mạng lưới không gian xanh liên tục, kết nối các khu vực đô thị, khu dân cư, trung tâm văn hóa, vùng sinh thái và các không gian mở của thành phố. Đây không chỉ là giải pháp tổ chức cảnh quan mà còn là định hướng tái cấu trúc đô thị theo hướng hài hòa giữa bảo tồn, phát triển và hiện đại hóa. Điểm nhấn nổi bật là việc hình thành đại lộ cảnh quan sông Hồng - tuyến không gian mang tính tổng hợp, vừa bảo đảm chức năng giao thông, vừa tổ chức cảnh quan, kết nối các khu vực hai bên bờ và tạo nên trục phát triển mới cho toàn đô thị. Khác với một tuyến đường giao thông thông thường, đại lộ cảnh quan được định hướng phát triển đồng bộ với hệ thống cây xanh, công viên, quảng trường, không gian văn hóa, bến thủy, đường đi bộ, đường xe đạp và các khu vực sinh hoạt cộng đồng. Nhờ đó, tuyến đại lộ không chỉ phục vụ lưu thông mà còn trở thành không gian công cộng quy mô lớn, tăng khả năng tiếp cận của người dân với dòng sông. Một trong những nội dung đáng chú ý là việc phát triển hệ thống công viên và không gian xanh ven sông theo hướng liên hoàn, thay vì bố trí rời rạc theo từng dự án. Theo quy hoạch, hai bên bờ sông Hồng sẽ hình thành chuỗi công viên văn hóa, công viên sinh thái, quảng trường, vườn hoa, không gian công cộng mở và các khu vui chơi ngoài trời gắn với mặt nước. Các không gian này được kết nối bằng hệ thống đường dạo, đường xe đạp và tuyến cảnh quan ven sông, tạo thành mạng lưới tiếp cận liên tục cho người dân. Việc tổ chức không gian xanh theo tuyến liên hoàn không chỉ góp phần cải thiện môi trường sống mà còn tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, mở rộng diện tích thấm nước tự nhiên, đồng thời đáp ứng yêu cầu thoát lũ và bảo vệ hệ sinh thái sông. Trong cấu trúc phát triển tổng thể, các công viên ven sông không được xác định là những công trình độc lập mà là bộ phận của hành lang sinh thái xuyên suốt thành phố. Không gian xanh sẽ được kết nối từ khu vực trung tâm lịch sử đến các đô thị mới và khu vực phát triển phía Bắc sông Hồng, góp phần hình thành mạng lưới sinh thái quy mô lớn cho toàn Thủ đô. Định hướng này cũng tạo điều kiện phát triển các hoạt động văn hóa, du lịch, thể thao và dịch vụ ven sông. Những quảng trường, bến thuyền, không gian tổ chức sự kiện, lễ hội và sinh hoạt cộng đồng được quy hoạch gắn với cảnh quan tự nhiên, hướng tới khai thác giá trị của dòng sông như một tài sản phát triển.
* Động lực phát triển mới từ dòng sông Đối với nhiều đô thị lớn trên thế giới, các dòng sông thường là trung tâm của không gian công cộng và nơi tập trung các hoạt động văn hóa, du lịch, giải trí. Quy hoạch Thủ đô Hà Nội cũng tiếp cận theo hướng này khi xác định sông Hồng là trục không gian mở đặc biệt quan trọng của thành phố trong tương lai. Thay vì phát triển đô thị khép kín phía sau các tuyến đê, quy hoạch hướng tới mở rộng khả năng tiếp cận của người dân với dòng sông thông qua hệ thống đại lộ cảnh quan, công viên và không gian công cộng liên tục. Đây được xem là một trong những thay đổi có ý nghĩa chiến lược trong tổ chức không gian đô thị, tạo nền tảng để hình thành bản sắc phát triển mới cho Hà Nội. Không chỉ mở rộng không gian xanh và nâng cao chất lượng môi trường sống, đại lộ cảnh quan cùng chuỗi công viên ven sông Hồng còn được kỳ vọng tạo ra động lực phát triển mới thông qua việc kết nối các cực tăng trưởng, thúc đẩy dịch vụ, du lịch, văn hóa và kinh tế đô thị. Theo định hướng quy hoạch, hệ thống không gian ven sông được tổ chức theo hướng đa chức năng, kết hợp giữa bảo tồn cảnh quan tự nhiên, gìn giữ các giá trị văn hóa - lịch sử với phát triển dịch vụ, thương mại, du lịch, vui chơi giải trí và thể thao ngoài trời. Cách tiếp cận này nhằm khai thác hiệu quả giá trị của dòng sông, đồng thời nâng cao chất lượng không gian công cộng. Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Hà Nội Trần Thế Cương cho rằng, nếu Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được triển khai đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, phản ánh đúng tâm tư, nguyện vọng của người dân và kỳ vọng của Trung ương, thành phố, Hà Nội có thể tạo nên một “kỳ tích sông Hồng”. Theo ông, không gian này có thể trở thành điểm đến văn hóa, du lịch, góp phần nâng cao đời sống tinh thần của người dân Thủ đô. Sông Hồng cũng được xác định là trục kết nối nhiều khu vực phát triển quan trọng của Hà Nội. Dọc hai bên bờ là các khu đô thị hiện hữu, đô thị mới, hệ thống di tích lịch sử, làng nghề truyền thống, không gian văn hóa và các đầu mối giao thông lớn. Việc hình thành đại lộ cảnh quan cùng mạng lưới công viên liên hoàn sẽ tăng cường kết nối giữa các khu vực, tạo điều kiện phân bổ lại các hoạt động kinh tế, văn hóa và dịch vụ theo hướng cân bằng hơn. Bên cạnh đó, hệ thống quảng trường, bến thủy, không gian tổ chức sự kiện, đường đi bộ và đường xe đạp ven sông được quy hoạch đồng bộ sẽ mở ra điều kiện phát triển các sản phẩm du lịch mới, khai thác lợi thế cảnh quan mặt nước và bản sắc văn hóa sông Hồng. Đây cũng là cơ sở để từng bước xây dựng hình ảnh một Thủ đô hiện đại nhưng vẫn gìn giữ mối liên kết với dòng sông đã gắn bó suốt quá trình hình thành và phát triển của Thăng Long - Hà Nội.
* Tầm nhìn dài hạn cho Thủ đô Một điểm đáng chú ý trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm là định hướng phát triển không gian ven sông không đơn thuần nhằm tăng diện tích cây xanh, mà hướng tới kiến tạo bản sắc đô thị mới trên nền tảng cảnh quan tự nhiên và các giá trị văn hóa.
Dự án đầu tư xây dựng Trục Đại lộ Cảnh quan sông. Ảnh: Phan Phương - TTXVN
Hệ thống công viên, quảng trường, không gian mở và tuyến cảnh quan ven sông được quy hoạch gắn với các di tích lịch sử, làng nghề, không gian văn hóa truyền thống và khu vực bảo tồn, tạo nên sự kết nối giữa quá khứ với hiện tại, giữa thiên nhiên với đô thị hiện đại. Qua đó, dòng sông không chỉ thực hiện chức năng sinh thái mà còn trở thành không gian lưu giữ ký ức đô thị và phát huy các giá trị văn hóa đặc trưng của Thăng Long - Hà Nội.
Định hướng này phù hợp với mục tiêu phát triển Hà Nội theo mô hình đô thị xanh, văn hiến, văn minh, hiện đại, trong đó chất lượng không gian công cộng được coi là một trong những yếu tố phản ánh trình độ phát triển đô thị và chất lượng sống của người dân. Việc mở rộng mạng lưới không gian xanh ven sông còn góp phần tăng khả năng chống chịu của đô thị trước biến đổi khí hậu, cải thiện vi khí hậu, nâng cao khả năng tiêu thoát nước tự nhiên và bảo vệ hệ sinh thái. Đây là yêu cầu ngày càng cấp thiết đối với một đô thị lớn đang chịu áp lực gia tăng dân số và tốc độ đô thị hóa nhanh. Tuy nhiên, quá trình hiện thực hóa quy hoạch cần được triển khai thận trọng, theo lộ trình và bảo đảm tuân thủ nghiêm các quy định về phòng, chống lũ, bảo vệ đê điều, môi trường, di sản và sử dụng hiệu quả quỹ đất ven sông. TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam lưu ý, sông Hồng là dòng sông có đặc tính thủy văn phức tạp, chịu ảnh hưởng của toàn bộ lưu vực thượng nguồn. Do đó, mọi ý tưởng phát triển không gian ven sông phải đặt trong yêu cầu kiểm soát lũ và bảo đảm an toàn lâu dài cho đô thị. Theo ông Đào Ngọc Nghiêm, không gian ven sông cần ưu tiên các chức năng có khả năng thích ứng cao như cây xanh, công viên và không gian công cộng. Với các khu vực bố trí dân cư hoặc công trình xây dựng, cần kiểm soát chặt chẽ cao độ, mật độ và chức năng sử dụng đất, đồng thời tuân thủ đầy đủ quy định về phòng, chống lũ và bảo vệ đê điều. Phát triển đô thị ven sông chỉ bền vững khi an toàn của người dân được đặt lên hàng đầu. Việc đưa đại lộ cảnh quan và chuỗi công viên ven sông Hồng vào Quy hoạch Thủ đô vì vậy không phải là định hướng đối với một dự án đơn lẻ, mà là bước chuyển mang tính chiến lược trong cấu trúc không gian phát triển của Hà Nội. Từ khu vực lâu nay chủ yếu thực hiện chức năng phòng, chống lũ, không gian hai bên bờ sông được định hướng trở thành hành lang sinh thái, văn hóa và phát triển đô thị quan trọng, góp phần tái định hình mối quan hệ giữa thành phố với dòng sông. Khi từng bước được hiện thực hóa, đại lộ cảnh quan cùng hệ thống công viên, quảng trường và không gian công cộng ven sông Hồng được kỳ vọng trở thành biểu tượng mới của Hà Nội trong thế kỷ XXI, góp phần xây dựng một Thủ đô xanh hơn, đáng sống hơn, giàu bản sắc và có sức cạnh tranh cao hơn trong khu vực…
Các đồ án quy hoạch chi tiết Dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng đang được hoàn thiện theo định hướng của Thành ủy, UBND thành phố Hà Nội và Sở Quy hoạch - Kiến trúc.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu tỉnh Sơn La phát triển tỉnh thành trung tâm nông nghiệp sinh thái, chế biến nông sản, du lịch đặc sắc và địa bàn xanh, an toàn của Tây Bắc.
Sáng 16/7, Sở Công Thương tỉnh Cà Mau phối hợp với Hội Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh tổ chức hội thảo khoa học phát triển năng lượng mặt trời mái nhà tại Cà Mau, thực trạng và giải pháp.
“Cửa ngõ tiến vào nền kinh tế Halal toàn cầu” là chủ đề của Triển lãm Grand Halal Bangkok 2026, diễn ra từ ngày 15-17/7, tại Trung tâm Triển lãm và Hội nghị quốc tế BITEC ở thủ đô Bangkok, Thái Lan.
Thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương sẽ tạo động lực phát triển mới, góp phần hình thành cực tăng trưởng mạnh của quốc gia, thúc đẩy liên kết vùng nâng cấp hiệu quả phân bổ nguồn lực.
Cục Đường bộ Việt Nam yêu cầu đơn vị cung cấp dịch vụ thu phí và lực lượng kỹ thuật duy trì chế độ trực 24/24 giờ trong những ngày đầu triển khai, bảo đảm việc thu phí diễn ra chính xác, thông suốt.
Với hệ thống sông Sài Gòn - Đồng Nai và Thị Vải - Soài Rạp, TP. Hồ Chí Minh đang định hình cấu trúc đô thị mới, lấy sông nước làm động lực kết nối kinh tế, văn hóa và phát triển bền vững.
Với sông Hồng, điều quan trọng không chỉ là xây dựng quy hoạch không gian, mà là xây dựng một cơ chế quản lý theo lưu vực, coi sông là một hệ thống thống nhất thay vì chia cắt theo địa giới.
