Kinh tế Anh loay hoay tìm đường giữa sương mù

Theo số liệu mới được công bố ngày 10/6 của Văn phòng Thống kê Quốc gia Vương quốc Anh (ONS), tỷ lệ thất nghiệp ở nước này đã tăng lên 4,6% trong 3 tháng tính đến cuối tháng 4/2025 và là mức cao nhất kể từ tháng 7/2021.

Mức tăng này được ghi nhận sau khi chính sách tăng thuế doanh nghiệp của Chính phủ Anh có hiệu lực cũng như việc Mỹ áp thuế nhập khẩu 10% đối với hàng hóa từ Anh vào tháng 4/2025. Theo Giám đốc thống kê kinh tế của ONS, Liz McKeown, thị trường lao động tiếp tục suy yếu với số lượng người có việc làm giảm đáng kể. Nhiều doanh nghiệp được cho là đang trì hoãn tuyển dụng hoặc thay thế nhân sự do chi phí gia tăng và bất ổn kinh tế.

Cùng với sự chững lại trong tăng trưởng tiền lương, các nhà phân tích nhận định dữ liệu mới có thể thúc đẩy Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) đẩy mạnh cắt giảm lãi suất. Công ty tư vấn kinh tế Capital Economics dự báo lãi suất chuẩn sẽ giảm xuống còn 3,5% vào năm 2026, thấp hơn những dự đoán của thị trường.Đầu tháng 5/2025, BoE đã quyết định giảm lãi suất từ 4,5% xuống 4,25%, nhằm ứng phó với tác động từ chính sách thương mại của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với nền kinh tế Anh. Đây là đợt giảm lãi suất thứ hai của BoE kể từ đầu năm 2025 đến nay và lần thứ tư kể từ tháng 8/2024, khi lãi suất đạt mức đỉnh 5,25%.

Thống đốc BoE Andrew Bailey cho biết BoE một lần nữa có thể giảm lãi suất do áp lực lạm phát tiếp tục giảm song nhấn mạnh việc giảm lãi suất hơn nữa sẽ được thực hiện "dần dần và thận trọng" trong bối cảnh bất ổn kinh tế toàn cầu. BoE nhận định mặc dù thuế quan sẽ ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế Anh song tác động sẽ không lớn, đặc biệt trong trung hạn. Trọng tâm chính của ngân hàng vẫn là cân bằng cung cầu nền kinh tế trong nước.

Trong quý I/2025, kinh tế Anh đã tăng trưởng mạnh hơn dự kiến, mang lại động lực cho chính phủ nước này. Nhưng các chuyên gia cảnh báo rằng đà phục hồi này có thể không kéo dài khi các thách thức về thuế và căng thẳng thương mại đang gia tăng. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Anh đã tăng 0,7% trong ba tháng đầu năm 2025, cao hơn nhiều so với mức tăng 0,1% của quý IV/2024 và vượt dự báo 0,6% của BoE cũng như các chuyên gia kinh tế tham gia khảo sát của hãng tin Reuters.

Theo Bộ trưởng Tài chính Rachel Reeves, trong quý I/2025, kinh tế Anh tăng trưởng nhanh hơn Mỹ, Canada (Ca-na-đa), Pháp, Italy (I-ta-li-a) và Đức. Chính phủ Anh đang nỗ lực thúc đẩy tăng trưởng thông qua đầu tư vào hạ tầng và cải cách nhằm thu hút đầu tư. ONS cho biết, tăng trưởng trong quý I/2025 chủ yếu đến từ lĩnh vực dịch vụ, vốn chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế Anh. Ngoài ra, ngành sản xuất cũng ghi nhận mức tăng đáng kể sau thời gian suy giảm. Đặc biệt, đầu tư kinh doanh tăng mạnh 5,9% so với quý IV/2024, mức cao nhất trong hai năm.

Tuy vậy, nhiều chuyên gia cho rằng tăng trưởng mạnh mẽ của kinh tế Anh trong quý I/2025 có thể chỉ mang tính tạm thời. BoE dự báo GDP cả năm 2025 sẽ chỉ tăng khoảng 1%, và tăng lên mức 1,5% vào năm 2027. Trong khi đó, một số doanh nghiệp được cho là đã đẩy nhanh hoạt động để hoàn tất đơn hàng trước khi các biện pháp thuế quan mới từ Mỹ có hiệu lực. Từ tháng 4/2025, Chính phủ Anh đã tăng thuế đối với doanh nghiệp và nâng lương tối thiểu. Chính sách thuế biến động liên tục của Mỹ gây áp lực lên hoạt động xuất khẩu và niềm tin kinh doanh.

Trong khi đó, giá nhà ở tại Anh đã giảm 0,6% trong tháng 4/2025, xuống trung bình 270.752 bảng (361.500 USD) mỗi căn, mức giảm theo tháng mạnh nhất kể từ tháng 8/2023. Theo hiệp hội xây dựng Nationwide, giá nhà ở tại Anh trong tháng 4/2025 đã giảm 0,6% so với tháng trước, ghi nhận mức giảm lớn nhất trong 20 tháng, do thị trường bất động sản tại England và Bắc Ireland đã hạ nhiệt đôi chút sau khi thuế trước bạ đối với bất động sản bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/4.

Tính trung bình trên toàn bộ các vùng của Vương quốc Anh, giá nhà hiện vẫn cao hơn 3,4% so với thời điểm tháng 4/2024, nhưng thấp hơn kỳ vọng của các nhà phân tích là 4,1% và giảm so với mức tăng hàng năm 3,9% của tháng trước.

Giá nhà giảm là dấu hiệu đầu tiên về tác động của việc thay đổi thuế trước bạ đối với thị trường nhà ở, trong đó người mua lần đầu sẽ phải trả thuế đối với bất động sản có giá trị từ 300.000 bảng trở lên, thay vì mức trước đó là 425.000 bảng.

Trước đó, trong năm tài chính 2024-2025 (từ tháng 4/2024 đến tháng 3/2025), thâm hụt ngân sách là 151,9 tỷ bảng Anh (khoảng 202 tỷ USD), tăng 20,7 tỷ bảng so với năm tài chính trước đó và cao hơn 14,6 tỷ bảng so với mức dự báo 137,3 tỷ bảng của Văn phòng Trách nhiệm Ngân sách (OBR), cơ quan giám sát tài chính của chính phủ.

Theo chuyên gia kinh tế Ruth Gregory của Capital Economics, khoản vay nợ công của Anh đã vượt dự báo của OBR trước khi chịu tác động từ tình hình hỗn loạn thuế quan toàn cầu. Điều này làm tăng khả năng Bộ trưởng Tài chính Reeves sẽ phải tăng thuế nhiều hơn trong Ngân sách mùa Thu dự kiến được công bố vào tháng 10/2025 nếu vẫn muốn tuân thủ các quy tắc tài chính.

Hồi tháng 3/2025, Bộ trưởng Tài chính Reeves đã công bố gói ngân sách trị giá 14 tỷ bảng (hơn 18 tỷ USD) để khôi phục nền kinh tế trong bối cảnh tăng trưởng yếu và chi phí vay cao gây nên lỗ hổng tài chính công.

Trước tình hình trên, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) mới đây hạ dự báo tăng trưởng kinh tế Anh từ 1,4% xuống 1,3% trong năm 2025 và từ 1,2% xuống 1% vào năm 2026. Theo OECD, những hạn chế đối với chi tiêu của chính phủ và lạm phát cao hơn dự kiến cũng góp phần vào việc hạ dự báo.