Kinh tế Đức "giậm chân tại chỗ" trong quý III

Người dân mua sắm tại siêu thị ở Berlin, Đức. Ảnh: AFP/ TTXVN

Phóng viên TTXVN tại Berlin dẫn số liệu chính thức Văn phòng Thống kê Liên bang (Destatis) ngày 25/11, xác nhận mặc dù chi đầu tư, đặc biệt là vào máy móc, thiết bị và phương tiện, có tăng nhẹ, nhưng xuất khẩu yếu và tiêu dùng tư nhân giảm đã kéo mạnh đà tăng trưởng xuống. Trong chi tiêu GDP, chi tiêu nhà nước tăng 0,8% so với quý trước, nhưng không đủ để lấp các điểm yếu từ tiêu dùng tư nhân (-0,3%) và xuất khẩu. Nhập khẩu gần như không đổi, và xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ giảm khoảng 0,7% so với quý trước.

Ngân hàng ING có trụ sở tại Hà Lan cảnh báo rằng kinh tế Đức có thể vẫn “kẹt” cho đến khi các biện pháp kích thích tài khóa có hiệu lực. Kết quả kinh tế quý III tiếp nối quý II ảm đạm, theo đó, GDP giảm 0,3%. Như vậy, Đức trải qua chuỗi tăng trưởng rất yếu hoặc bằng 0 trong nhiều quý gần đây.

Trước đó, sau đại dịch COVID-19 và cú sốc năng lượng, ngành công nghiệp, đặc biệt sản xuất công nghiệp nặng, ô tô, thiết bị đã phải đối mặt với chi phí năng lượng cao, cạnh tranh quốc tế khốc liệt và giảm nhu cầu toàn cầu. Đây là những yếu tố cấu trúc, không chỉ mang tính chu kỳ, khiến phục hồi càng khó khăn hơn.

Theo báo cáo từ viện nghiên cứu DIW (Đức), ngay cả khi chính phủ đẩy mạnh chi tiêu công (hạ tầng, quốc phòng, chuyển đổi năng lượng…) thì đó chỉ là phần “giảm đau tạm thời”, chưa đủ để giải quyết căn nguyên của vấn đề: năng suất thấp, công nghiệp mất sức cạnh tranh, thiếu lao động kỹ thuật, đổi mới kỹ thuật trì trệ.

Việc nền kinh tế lớn nhất châu Âu “giậm chân tại chỗ” có nghĩa là các chuỗi cung ứng toàn cầu, chuỗi sản xuất ở châu Âu, trong đó có Đức, tiếp tục chịu áp lực. Đối với những ngành xuất khẩu truyền thống (ô tô, máy móc, hoá chất…), đây là tín hiệu đáng lo ngại. Báo cáo của DIW cho rằng nếu không có cải cách sâu — từ năng lực đổi mới, chuyển đổi năng lượng, đào tạo kỹ thuật, chính sách thu hút đầu tư có chọn lọc, Đức có nguy cơ rơi vào vòng lặp trì trệ dài hạn, ảnh hưởng tới việc làm, an sinh xã hội và vị thế công nghiệp. Các biện pháp của chính phủ như tăng chi cho hạ tầng, quốc phòng, chuyển đổi năng lượng, dù cần thiết nhưng chỉ là “phao cứu sinh ngắn hạn”. Nếu không đi kèm với cải cách cấu trúc, hiệu quả sẽ rất hạn chế.

Kết quả GDP quý III/2025 cho thấy kinh tế Đức không chỉ đang tạm ngưng phát triển mà còn đối diện với nguy cơ trì trệ kéo dài, do các vấn đề không chỉ thuộc chu kỳ mà đã mang tính cấu trúc. Việc tăng chi công (hạ tầng, quốc phòng …) có thể giúp “giữ nhiệt” cho nền kinh tế trong ngắn hạn, nhưng để thật sự quay lại là “động lực công nghiệp của châu Âu”, Đức cần thực hiện cải cách toàn diện: đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, cải thiện môi trường đầu tư, đào tạo và thu hút nhân lực chất lượng cao.

Với vai trò là nền kinh tế lớn nhất Liên minh châu Âu (EU), nếu Đức không hồi phục, toàn bộ EU cũng sẽ chịu ảnh hưởng, từ thương mại, chuỗi cung ứng tới tốc độ phục hồi sau khủng hoảng toàn cầu.