Kinh tế Hàn Quốc sẽ “cất cánh” trong năm 2019? (Phần 1)

Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in. Ảnh: TTXVN phát 

Tuy nhiên, bước sang năm 2018, kinh tế Hàn Quốc phải đối mặt với nhiều thách thức, ở cả trong và ngoài nước, như chế độ giờ làm việc tối đa 52 giờ/tuần hay cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung leo thang.

Đài KBS của Hàn Quốc đã điểm lại bức tranh toàn cảnh kinh tế Hàn Quốc trong năm qua, đồng thời đánh giá triển vọng kinh tế trong năm 2019.

Theo Giáo sư Sung Tae-yun, Khoa Kinh tế trường Đại học Yonsei của Hàn Quốc, nhìn tổng thể, nền kinh tế Hàn Quốc năm 2018 đã tăng trưởng chậm lại. Trong nước, khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp suy yếu, chi phí nhân công tăng. Bên ngoài, tình hình kinh tế thế giới cũng có nhiều biến động, như căng thẳng thương mại Mỹ-Trung leo thang, đã khiến tình hình trở nên ảm đạm hơn. 

Mặc dù Chính phủ Hàn Quốc đã nỗ lực đưa ra các chính sách tài chính chủ động, nhưng thực trạng đầu tư ở các doanh nghiệp vẫn trì trệ, trong khi xuất khẩu lại phụ thuộc quá lớn vào một số ngành mũi nhọn như chíp bán dẫn. 

Đặc biệt, nhiều người lo ngại sự bùng nổ của ngành công nghiệp bán dẫn đang đi đến hồi kết. Trong khi các ngành công nghiệp chủ lực đang mất dần khả năng cạnh tranh, Seoul vẫn chưa tìm ra ngành công nghiệp triển vọng thay thế. Có thể nói, nền kinh tế Hàn Quốc đang ở trong giai đoạn khó khăn, được phản ánh bởi các chỉ số kinh tế đang ngày càng xấu đi.

 *Thực trạng kinh tế không mấy sáng sủa

Các tổ chức đánh giá kinh tế lớn ở cả trong và ngoài nước đều đã hạ triển vọng tăng trưởng kinh tế của Hàn Quốc trong năm 2018. Cụ thể, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ước tính mức tăng trưởng kinh tế Hàn Quốc năm 2018 là 2,8%, thấp hơn 0,1% so với dự báo của chính phủ. 

Chưa hết, Ngân hàng trung ương Hàn Quốc (BoK) và Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) thậm chí dự báo tỷ lệ tăng trưởng kinh tế của Hàn Quốc chỉ là 2,7%. Những động thái này đã phản ánh rõ rệt những yếu tố rủi ro trong và ngoài nước.

Các thể chế tài chính lớn như IMF đã bày tỏ lo lắng về tình hình việc làm ảm đạm tại Hàn Quốc. Theo đó, nếu tình trạng này tiếp tục xấu đi, thu nhập và tiêu dùng sẽ giảm, kéo theo đó là đầu tư của các doanh nghiệp cũng giảm. 

Trên thực tế, tâm lý đầu tư giảm là một trong những vấn đề đáng lo ngại nhất của nền kinh tế Hàn Quốc kể từ năm ngoái. Đầu tư của doanh nghiệp đóng vai trò cực kỳ quan trọng, được xem là động lực của nền kinh tế, mà nếu mất đi, nền kinh tế sẽ đối mặt với nguy cơ suy thoái.

 * Thách thức từ chế độ làm việc tối đa 52 giờ/tuần và tăng lương tối thiểu

Giáo sư Kim Gwang-seok chuyên ngành Quốc tế học hệ sau đại học, trường Đại học Hanyang của Hàn Quốc nhận định số liệu về việc làm là một trong những chỉ số đáng chú ý nhất phản ánh tình trạng trì trệ của nền kinh tế. 

Theo báo cáo kinh tế của chính phủ công bố hồi tháng 12/2018, năm 2018 kinh tế nước này chỉ tạo thêm khoảng 100.000 việc làm, mức thấp nhất trong vòng 9 năm qua, kể từ năm 2009, tức là sau cuộc khủng khoảng tài chính thế giới. Tình hình càng trở nên trầm trọng hơn khi Chính phủ Hàn Quốc thực hiện chế độ giờ làm việc tối đa 52 giờ/tuần và quyết định tăng lương tối thiểu.

Sau khi đã tăng 16,4% trong năm 2018, mức lương tối thiểu sẽ tiếp tục tăng 10,9% trong năm 2019, tức là sẽ tăng gần 30% chỉ trong vòng hai năm. Rõ ràng là điều này đã gây tổn thất nghiêm trọng cho một số ngành công nghiệp. 

Thêm vào đó, chế độ tuần làm việc đối đa 52 giờ cũng sẽ là gánh nặng lớn cho các doanh nghiệp, vì nếu vi phạm, các doanh nghiệp sẽ bị phạt rất nặng. Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp có thể sẽ chọn việc tự động hóa cơ sở sản xuất thay vì bỏ chi phí tuyển dụng thêm nhân công. 

Điều này chắc chắn sẽ khiến tình trạng việc làm trở nên tồi tệ hơn. Có thể nói, cùng với những chỉ số kinh tế không mấy khả quan khác, tình trạng việc làm trong năm 2018 là tồi tệ nhất trong lịch sử.

Theo quy định mới, các doanh nghiệp có từ 300 nhân viên trở lên sẽ phải giảm số giờ làm tối đa xuống còn 52 giờ/tuần kể từ tháng 7/2018. Với mục tiêu cải thiện đời sống người lao động, cân bằng giữa công việc và cuộc sống, quy định mới này được coi là tiến bộ lớn trong xã hội Hàn Quốc, nơi vốn coi việc làm thêm giờ là điều hiển nhiên. 

Tuy nhiên, quy định này cũng tạo ra cả hiệu ứng tích cực và tiêu cực. Về mặt tích cực, người lao động có thể rời văn phòng sớm hơn và không phải làm thêm giờ. Thế nhưng đối với chủ sử dụng lao động, thời gian làm việc ngắn hơn trong thời kỳ kinh tế khó khăn chỉ gây ra thêm gánh nặng. 

Cùng với đó, việc mức lương tối thiểu tăng mạnh tới 16,4% đã buộc các doanh nghiệp nhỏ và các hộ kinh doanh phải sa thải nhân công hay thậm chí phải đóng cửa. Bên cạnh đó, cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung nổ ra đã như đổ thêm "dầu vào lửa"./.