Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đặt nền móng cho nhiệm kỳ đổi mới và hành động

Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI được xem là dấu mốc mở đầu cho nhiệm kỳ mới của cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, đồng thời định hướng toàn bộ hoạt động của Quốc hội trong 5 năm tới. Không chỉ thực hiện về nhân sự, kỳ họp còn tập trung giải quyết nhiều vấn đề lập pháp, kinh tế – xã hội quan trọng, qua đó đặt nền móng cho quá trình đổi mới thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả giám sát và quyết định các vấn đề lớn của đất nước.

Kỳ họp khai mạc sáng 6/4 và bế mạc ngày 24/4 tại Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội. Tổng thời gian làm việc là 12 ngày, chia thành hai đợt: đợt 1 từ 6/4 – 12/4; đợt 2 từ 20/4 – 24/4, kéo dài thêm nửa ngày so với dự kiến ban đầu để đáp ứng khối lượng công việc lớn.

Ngay từ đầu nhiệm kỳ, Quốc hội khóa XVI đặt mục tiêu xây dựng một Quốc hội ngày càng chuyên nghiệp, hiện đại, từng bước chuyển đổi số trong toàn bộ quá trình ra quyết định, từ xây dựng chính sách, thảo luận đến biểu quyết thông qua các dự án luật, nghị quyết và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước.

Trong suốt kỳ họp, Quốc hội làm việc khẩn trương, trách nhiệm, tập trung vào các nội dung lớn như: kiện toàn bộ máy Nhà nước; đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; xem xét tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026; đồng thời thảo luận, quyết định các định hướng phát triển trong 5 năm tới.

Đặc biệt, Quốc hội đã xem xét và thông qua nhiều nghị quyết quan trọng, trong đó có: Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2026–2030; Nghị quyết về kế hoạch tài chính quốc gia 5 năm giai đoạn 2026–2030 và kế hoạch vay, trả nợ công; Nghị quyết về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026–2030; Nghị quyết phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024…Những quyết sách này được đánh giá là tạo nền tảng quan trọng cho điều hành kinh tế vĩ mô, định hướng phát triển đất nước trong giai đoạn tới.

Một trong những dấu ấn nổi bật của kỳ họp là việc Quốc hội dành nhiều thời gian thảo luận sâu về các đạo luật và nghị quyết có ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất – kinh doanh và đời sống người dân. Đáng chú ý là Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt. Theo đó, Quốc hội quyết định giao Chính phủ quy định cụ thể ngưỡng doanh thu chịu thuế.

Các đại biểu Quốc hội đánh giá cao cách tiếp cận này, cho rằng việc không ấn định con số cứng trong luật sẽ giúp chính sách linh hoạt hơn trước biến động của thị trường. Đại biểu Võ Ngọc Thanh Trúc (đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) cho rằng cách quy định này tạo điều kiện để chính sách phản ứng nhanh với thực tiễn.

Nhiều đại biểu cũng đánh giá cao các chính sách hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp. Đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn Vĩnh Long) cho rằng việc bổ sung quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các cơ sở dưới ngưỡng doanh thu là tín hiệu tích cực, giúp giảm chi phí tuân thủ và tạo động lực cho khu vực doanh nghiệp nhỏ, khởi nghiệp phát triển.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) cũng bày tỏ sự đồng tình với mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và thúc đẩy hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, Quốc hội cũng thông qua Nghị quyết về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay. Theo nghị quyết, từ ngày 16/4 đến hết ngày 30/6, thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu và nhiên liệu bay được giảm về 0 đồng/lít; xăng dầu thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng được khấu trừ thuế đầu vào; thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng cũng giảm về 0%.

Quyết định này được đánh giá là bước đi kịp thời nhằm bình ổn giá nhiên liệu, hỗ trợ hoạt động sản xuất, vận tải và tiêu dùng trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới biến động. Đại biểu Tạ Văn Hạ (Đà Nẵng) cho rằng đây là nghị quyết cần thiết để giảm thiểu tác động từ việc tăng giá xăng dầu và nhiên liệu bay.

Một nội dung khác cũng được các đại biểu quan tâm là các giải pháp bảo đảm tăng trưởng kinh tế đi đôi với ổn định đời sống người dân trong giai đoạn 2026–2030.

Các đại biểu cho rằng tăng trưởng kinh tế cần gắn với chính sách an sinh xã hội, nhất là trong bối cảnh chi phí sinh hoạt và giá cả thị trường có thể tăng khi điều chỉnh tiền lương.

Theo kế hoạch, từ ngày 1/7 tới, Chính phủ sẽ tăng mức lương cơ sở cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động hưởng lương từ ngân sách Nhà nước. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng cần có thêm giải pháp hỗ trợ nhóm lao động ngoài khu vực nhà nước, đặc biệt là lao động tự do và các hộ gia đình khó khăn, nhằm bảo đảm đời sống và hạn chế tác động của biến động giá cả.

Theo đại biểu Nguyễn Quỳnh Liên (An Giang), điểm mới đáng chú ý của kỳ họp lần này là Quốc hội không chỉ tập trung vào công tác nhân sự như thông lệ mà còn dành nhiều thời gian cho hoạt động lập pháp ngay từ kỳ họp đầu tiên.

Sau khi hoàn thành công tác nhân sự, Quốc hội đã nhanh chóng thảo luận và thông qua nhiều dự án luật, nghị quyết quan trọng. Tổng cộng có 8 dự án luật và 5 nghị quyết được xem xét; trong đó có nhiều nội dung cấp bách nhằm tháo gỡ những vướng mắc trong quản lý nhà nước và tổ chức bộ máy.

Các phiên thảo luận diễn ra sôi nổi, với số lượng lớn đại biểu đăng ký phát biểu, thể hiện tinh thần trách nhiệm và sự quan tâm sâu sắc đối với các vấn đề lớn của đất nước. Bên cạnh đó, Quốc hội cũng chú trọng hoạt động giám sát, hướng tới chương trình giám sát tối cao năm 2027 với nhiều nội dung gắn sát thực tiễn như việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, quản lý tài sản công sau sắp xếp bộ máy, vấn đề an toàn thực phẩm và tổ chức bộ máy ở cơ sở.

Có thể thấy, Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI không chỉ là kỳ họp kiện toàn tổ chức bộ máy mà còn là kỳ họp đặt nền móng cho phương thức hoạt động của Quốc hội trong nhiệm kỳ mới. Việc vừa hoàn thành công tác nhân sự vừa triển khai ngay các nội dung lập pháp quan trọng cho thấy tinh thần chủ động, linh hoạt và hành động của cơ quan lập pháp.

Những luật và nghị quyết được thông qua tại kỳ họp lần này không chỉ giải quyết các vấn đề trước mắt mà còn tạo hành lang pháp lý quan trọng cho quá trình phát triển bền vững của đất nước trong giai đoạn 2026–2030.

Với những kết quả đạt được, Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI được đánh giá đã để lại nhiều dấu ấn quan trọng, thể hiện tinh thần đổi mới, khoa học và bám sát thực tiễn, hướng tới xây dựng một Quốc hội ngày càng chuyên nghiệp, hiệu quả và vì lợi ích chung của nhân dân, của đất nước.