Ký kết 11 hợp đồng cho vay lại vốn ODA Nhật Bản với 8 tỉnh miền núi phía Bắc

Chiều 12/6, tại Hà Nội, Bộ Tài chính tổ chức Lễ ký kết 11 Hợp đồng cho vay lại nguồn vốn vay nước ngoài của Chính phủ Nhật Bản thông qua Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) với 8 tỉnh Cao Bằng, Điện Biên, Lai Châu, Lạng Sơn, Lào Cai, Sơn La, Thái Nguyên và Tuyên Quang để triển khai Dự án Phát triển nông thôn thích ứng với thiên tai và Dự án Phát triển cơ sở hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số khu vực miền núi, trung du phía Bắc. Trị giá 11 hợp đồng là 39,256 tỷ Yên, tương đương 6.680 tỷ VND.

Phát biểu khai mạc tại buổi lễ, Thứ trưởng Trần Quốc Phương nhấn mạnh, đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi đánh dấu việc ký kết các hợp đồng cho vay lại đầu tiên trên cơ sở Hiệp định vay song phương đầu tiên được thực hiện sau khi Việt Nam tiến hành sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Theo Thứ trưởng Phương, việc ký kết các hợp đồng cho vay lại lần này là bước đi đầu tiên để triển khai các dự án vay mang mã số VN24-P1 và VN25-P1 tại 8 tỉnh miền núi phía Bắc. Đây không chỉ là cơ sở pháp lý quan trọng để các địa phương triển khai dự án, mà còn xác lập rõ trách nhiệm và nghĩa vụ của các bên trong việc quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn vốn vay nước ngoài, nâng cao năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu và thiên tai, đồng thời thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả nợ đối với ngân sách trung ương.

“Trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang được triển khai mạnh mẽ, việc ký kết các hợp đồng cho vay lại càng có ý nghĩa quan trọng, góp phần tăng cường tính chủ động, trách nhiệm giải trình của chính quyền địa phương; đồng thời, bảo đảm kỷ luật tài khóa và an toàn nợ công quốc gia”, Thứ trưởng Trần Quốc Phương nhấn mạnh.

Thứ trưởng Phương cũng đánh giá cao sự phối hợp chặt chẽ, tinh thần trách nhiệm và cam kết mạnh mẽ của các địa phương trong quá trình chuẩn bị, hoàn thiện các thủ tục cần thiết để tiến tới ký kết hợp đồng cho vay lại. Theo Thứ trưởng Phương, với sự chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo các địa phương, sự phối hợp hiệu quả của các sở, ngành cùng sự đồng hành của các nhà tài trợ, các dự án sẽ được triển khai đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng và phát huy tối đa hiệu quả kinh tế - xã hội.

Nhân dịp này, lãnh đạo Bộ Tài chính cũng bày tỏ cảm ơn Chính phủ Nhật Bản, Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam và JICA đã luôn đồng hành, hỗ trợ Việt Nam trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt trong lĩnh vực ứng phó với biến đổi khí hậu, giảm nhẹ thiên tai và phát triển nông thôn bền vững.

Phát biểu tại buổi lễ, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki cho biết, việc ký kết lần này đánh dấu bước triển khai quan trọng đối với nguồn vốn ODA của Nhật Bản dành cho các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam. Trước đó, vào tháng 3/2026, thỏa thuận liên quan đến tỉnh Yên Bái đã được ký kết giữa đại diện phía Nhật Bản và Bộ Tài chính Việt Nam.

Theo Đại sứ Ito Naoki, việc ký kết chính thức Hiệp định vay được thực hiện dưới sự chứng kiến của Thủ tướng Nhật Bản trong chuyến thăm Việt Nam vừa qua, qua đó, trở thành một dấu mốc có ý nghĩa trong quan hệ hợp tác giữa hai nước, góp phần củng cố lòng tin và tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản.

Trong khuôn khổ chương trình, lãnh đạo các địa phương đã tiến hành ký kết hợp đồng cho vay lại với Bộ Tài chính và ký giao ước thi đua thực hiện dự án, cam kết giải ngân 100% nguồn vốn nước ngoài theo kế hoạch được giao.

Tại Lễ ký kết, thay mặt các địa phương thụ hưởng dự án, ông Hoàng Gia Long, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang cho biết, khu vực miền núi phía Bắc là địa bàn chiến lược, nơi tập trung đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, trong khi sản xuất nông nghiệp vẫn là ngành kinh tế chủ lực và chịu tác động ngày càng lớn từ thiên tai, biến đổi khí hậu.

Trong bối cảnh đó, nguồn vốn ODA ưu đãi của JICA không chỉ góp phần hoàn thiện hệ thống hạ tầng, nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và cải thiện sinh kế cho người dân, mà còn tạo điều kiện để các địa phương tiếp cận kinh nghiệm quản lý, công nghệ và tri thức tiên tiến, qua đó thúc đẩy phát triển bền vững và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền.

Theo ông Hoàng Gia Long, lễ ký kết các hợp đồng cho vay lại giữa Bộ Tài chính và các địa phương không chỉ hoàn tất các thủ tục pháp lý cần thiết mà còn tạo nền tảng quan trọng để triển khai các dự án một cách đồng bộ, đúng quy định, bảo đảm tiến độ và hiệu quả đầu tư.

Thay mặt các địa phương, ông Hoàng Gia Long cam kết sẽ triển khai dự án với tinh thần chủ động, nghiêm túc và hiệu quả cao nhất; thực hiện đầy đủ các quy định về đầu tư công, đấu thầu và quản lý, sử dụng vốn ODA; bố trí kịp thời nguồn vốn đối ứng; tăng cường phối hợp với Bộ Tài chính, các bộ, ngành trung ương và JICA nhằm tháo gỡ kịp thời các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai.

Các địa phương cũng cam kết thực hiện nghiêm công tác giám sát, đánh giá, báo cáo theo quy định của Việt Nam và nhà tài trợ; đồng thời bảo đảm thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi theo các hợp đồng cho vay lại đã ký kết, góp phần sử dụng hiệu quả nguồn vốn ODA và hiện thực hóa các mục tiêu phát triển bền vững tại khu vực miền núi phía Bắc.

11 hợp đồng cho vay lại được ký kết là điều kiện để 8 tỉnh miền núi phía Bắc triển khai các dự án sử dụng vốn vay JICA theo Thỏa thuận vay VN24-P1 và VN25-P1 ký ngày 1/5/2026, với tổng trị giá 39,256 tỷ Yên. Đây là các hợp đồng cho vay lại đầu tiên được thực hiện sau khi sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Các hợp đồng không chỉ tạo cơ sở pháp lý cho việc quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn vốn vay nước ngoài mà còn xác lập trách nhiệm của địa phương trong thực hiện nghĩa vụ trả nợ, góp phần nâng cao trách nhiệm giải trình, tăng cường phối hợp giữa Trung ương và địa phương, bảo đảm an toàn nợ công và kỷ luật tài khóa quốc gia./.