Lái xe xuyên đêm: Nguy cơ rình rập và khuyến nghị đảm bảo an toàn

Vụ tai nạn thảm khốc xảy ra lúc 3h30 sáng ngày 14/1/2026 trên cao tốc Mai Sơn - QL45 (Thanh Hóa) do xe khách 16 chỗ BKS 38C-229.xx (từ Hà Tĩnh) đâm vào đuôi xe container dừng đỗ, sau đó xe đầu kéo khác đâm vào tiếp, khiến 4 người chết (trên xe 16 chỗ) và 5 người bị thương. Ảnh: BNEWS/TTXVN phát

Chỉ trong vòng hơn một tháng, nhiều vụ tai nạn đã cướp đi sinh mạng của nhiều người, để lại hậu quả nặng nề cho gia đình nạn nhân và xã hội.

Điểm đáng chú ý là phần lớn các vụ tai nạn này đều xảy ra trong khung giờ từ 3–5 giờ sáng – thời điểm được các chuyên gia đánh giá là “giờ nguy hiểm” đối với người cầm lái. Điển hình như vụ xe cưới gặp nạn lúc hơn 3 giờ sáng ngày 14/1/2026 trên cao tốc Mai Sơn – Quốc lộ 45, vụ xe khách bị lật tại Sơn La lúc 5 giờ sáng ngày 5/1/2026, hay vụ lật xe tại Lào Cai vào khoảng 7 giờ sáng ngày 27/12/2025 sau khi xuất phát từ nửa đêm, tài xế khai nguyên nhân do buồn ngủ.

Hiện trường vụ lật xe khách trên Quốc lộ 37 ở Sơn La vào sáng 5/1/2026 khiến 11 người bị thương. Ảnh: TTXVN phát

Mặc dù nguyên nhân cụ thể của từng vụ việc vẫn đang được cơ quan chức năng điều tra, song từ thực tiễn cho thấy, mệt mỏi và buồn ngủ là một trong những yếu tố hàng đầu dẫn đến mất tập trung khi lái xe ban đêm. Chỉ cần vài giây “ngủ gật”, tài xế có thể không kịp xử lý tình huống bất ngờ phía trước, dẫn đến tai nạn nghiêm trọng.

Xe cứu thương có mặt tại hiện trường đưa người bị nạn đi cấp cứu trong vụ lật xe ở xã Phình Hồ, tỉnh Lào Cai ngày 27/12/2025. Ảnh: Đinh Thùy - TTXVN

Trao đổi với phóng viên, chuyên gia ô tô, admin diễn đàn Otofun Phạm Thành Lê - một trong những cộng đồng ô tô lớn nhất Việt Nam nhận định: “Lái xe xuyên đêm tiềm ẩn rất nhiều rủi ro, kể cả với những tài xế có kinh nghiệm. Ban đêm, tầm nhìn bị hạn chế, đồng hồ sinh học của con người rơi vào giai đoạn buồn ngủ sâu nhất, phản xạ và khả năng phán đoán đều suy giảm rõ rệt”.

Theo ông Lê, nhiều người vẫn có tâm lý chủ quan, cho rằng đường vắng ban đêm sẽ dễ đi hơn. Thực tế, chính sự vắng vẻ này lại khiến tài xế dễ mất tập trung, dễ buồn ngủ hơn so với ban ngày. “Khi đã mệt, não bộ không còn xử lý thông tin nhanh và chính xác. Việc đâm vào đuôi xe đang dừng hoặc không kịp phản ứng với chướng ngại vật là điều hoàn toàn có thể xảy ra”, ông Lê phân tích.

Từ góc độ người có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực ô tô và an toàn giao thông, ông Phạm Thành Lê khuyến cáo người dân, đặc biệt là những người thuê xe đi đường dài, cần thay đổi cách tiếp cận với việc di chuyển ban đêm. Trước hết, nên hạn chế tối đa việc chạy xe xuyên đêm nếu không thực sự cần thiết. “Không có chuyến đi nào quan trọng hơn tính mạng. Đi sớm hay muộn vài tiếng không đáng để đánh đổi sự an toàn”, ông nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, việc lựa chọn tài xế đóng vai trò rất quan trọng. Người thuê xe nên ưu tiên những tài xế quen biết, có kinh nghiệm, lối sống lành mạnh và tuân thủ nghiêm quy định an toàn giao thông. “Tuyệt đối không giao sinh mạng của mình cho những tài xế có thói quen sử dụng rượu bia hoặc lái xe kiểu liều lĩnh”, ông Lê nói.

Một sai lầm phổ biến khác là việc hành khách tạo áp lực, ép tài xế phải chạy xuyên đêm để kịp công việc, kịp giờ. Theo chuyên gia này, khi nhận thấy tài xế có dấu hiệu mệt mỏi, hành khách không những không nên thúc ép mà còn cần chủ động yêu cầu dừng xe nghỉ ngơi. “Nhiều người ngại nói, ngại làm phiền, nhưng chỉ một lần nghỉ đúng lúc có thể tránh được cả một thảm kịch”, ông chia sẻ.

Ngoài ra, ông Phạm Thành Lê cũng khuyến nghị nên bố trí ít nhất một người ngồi cạnh tài xế trong suốt hành trình để trò chuyện, giữ sự tỉnh táo. Những câu chuyện tưởng chừng đơn giản lại giúp tài xế tránh rơi vào trạng thái buồn ngủ kéo dài – một trong những nguyên nhân nguy hiểm nhất khi lái xe ban đêm.

Thực tế cho thấy, tai nạn giao thông không chừa một ai và hậu quả thường vượt xa những gì con người có thể lường trước. Về mặt pháp lý, tài xế là người chịu trách nhiệm trực tiếp, nhưng về thực tế, người mất mát lớn nhất vẫn là hành khách và gia đình họ. Trong bối cảnh nhu cầu đi lại tăng cao vào dịp cuối năm, mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức, cẩn trọng hơn trong từng chuyến đi.

Như lời cảnh báo của chuyên gia, chỉ cần chậm lại một chút, nghỉ ngơi nhiều hơn một chút và đặt sự an toàn lên trên hết, chúng ta có thể giảm thiểu rủi ro và giữ trọn vẹn những chuyến đi bình an cho mình và cho người khác.