Làm gì để người chăn nuôi tin tưởng sử dụng vaccine dịch tả lợn châu Phi?

Tọa đàm nhằm đánh giá việc phòng chống dịch tả lợn châu Phi trong thời gian qua, hiệu quả của vaccine dịch tả lợn châu Phi trong công tác phòng chống dịch bệnh cũng như khuyến nghị các giải pháp để người dân sử dụng vaccine; kế hoạch của ngành chức năng, doanh nghiệp trong bối cảnh virus liên tục xuất hiện các biến chủng mới.

Ông Nguyễn Văn Thắng, đại diện HTX Chăn nuôi Hòa Mỹ (Hà Nội) bày tỏ, ngành chăn nuôi ở Việt Nam hiện nay đã đạt được trình độ và năng lực khá tốt, tiệm cận với các nước phát triển, từ quy mô trang trại, áp dụng kỹ thuật, cho đến công tác thú y, kiểm soát dịch bệnh. Các loại dịch bệnh nguy hiểm khác như tai xanh, lở mồm long móng… chúng ta đã khống chế, kiểm soát rất tốt. Chỉ còn dịch tả lợn châu Phi là mối nguy lớn nhất và cũng là nguyên nhân có thể khiến người chăn nuôi "trắng tay" nếu không kiểm soát được.

Ông Thắng nhấn mạnh: "Nếu có vaccine tốt, người chăn nuôi chắc chắn sẽ sử dụng. Tuy nhiên, hiện nay điều người chăn nuôi cần là niềm tin, thực tế. Người chăn nuôi chưa đủ tin tưởng vào hiệu quả vaccine khi sản phẩm mới được đưa ra thị trường, thông tin tuyên truyền chưa đầy đủ, chưa thuyết phục. Cơ quan quản lý có thể cân nhắc cơ chế bảo lãnh, nếu người dân sử dụng vaccine theo đúng hướng dẫn mà vẫn xảy ra thiệt hại".

Ông Phan Quang Minh, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết: Trong 6 tháng đầu năm 2025, cả nước có 260 ổ dịch bùng phát, đây là con số giảm nhiều so với những năm trước đây. Dù bệnh dịch tả lợn châu Phi đã cơ bản được kiểm soát, hộ chăn nuôi, doanh nghiệp đã áp dụng chăn nuôi an toàn sinh học, tiêm vaccine, tuy nhiên, tình hình dịch bệnh vẫn tiềm ẩn nhiều nỗi lo, trong đó, việc triển khai tiêm phòng vaccine vẫn còn những bất cập, khó khăn, tỷ lệ tiêm phòng chưa cao.

Theo ông Phan Quang Minh, nhiều hộ chưa thực sự nhận thức rõ về sự nguy hiểm của dịch tả lợn châu Phi và tầm quan trọng của việc tiêm phòng vaccine để bảo vệ đàn lợn. Thông tin về vaccine và hiệu quả của vaccine chưa được truyền tải đầy đủ và rõ ràng đến người dân. Các ổ dịch xảy ra trong thời gian qua đều liên quan đến các đàn lợn chưa được tiêm phòng."

Ông Phan Quang Minh cho rằng, tiêm phòng vaccine không chỉ đảm bảo an toàn mà còn có khả năng chống lại virus dịch tả lợn châu Phi với tỉ lệ bảo hộ cao. Việc cung cấp thông tin minh bạch và chi tiết về hiệu quả này là rất cần thiết để tăng cường niềm tin cho người chăn nuôi.

Bên cạnh đó, hiện nay giá thành vaccine mặc dù không phải là nguyên nhân chính gây ra tình trạng tỷ lệ tiêm phòng thấp, nhưng với vaccine dịch tả lợn châu Phi, giá cả có thể là một rào cản đối với một số hộ chăn nuôi, đặc biệt là các hộ nhỏ lẻ.

Để khắc phục tình trạng trên, ngành chức năng cần tăng cường hơn nữa việc truyền thông nâng cao nhận thức của người chăn nuôi về sự nguy hiểm của dịch bệnh và lợi ích của việc tiêm phòng vaccine. Bên cạnh đó, cần có các cơ chế, chính sách hỗ trợ về giá vaccine nhất là dịch tả lợn châu Phi, dịch heo tai xanh, hoặc các chương trình hỗ trợ khác để giảm gánh nặng chi phí cho người chăn nuôi, đặc biệt là các hộ nhỏ lẻ.

Ông Vũ Đăng Đồng, đại diện Tập đoàn Dabaco cho hay,  chăn nuôi nông hộ, công tác an toàn sinh học, tiêu độc, sát trùng, tiêu diệt côn trùng... chưa cao nên gây lân lan dịch bệnh nhiều và có tiêm vaccine vẫn bị thiệt hại. Đến nay mới làm vaccine ASF trên lợn thịt, sau đó mới đến lợn nái, đực, hậu bị... Vì vậy, nông dân vẫn còn e dè, vì thông tin về kỹ thuật, khoa học chưa được truyền thông hiệu quả.

Theo báo cáo từ các cơ quan quản lý chuyên ngành, tính đến thời điểm hiện tại, cả nước đã có khoảng 35.000 hộ chăn nuôi được tiêm phòng vaccine dịch tả lợn châu Phi. Đặc biệt, diện bao phủ đã đạt tới 45 tỉnh, thành phố và điều này cho thấy phần lớn các địa phương trên cả nước đã áp dụng giải pháp tiêm phòng này.

Việc triển khai vaccine dịch tả lợn châu Phi đã đóng góp quan trọng vào công tác phòng chống dịch bệnh. Các trường hợp ổ dịch được ghi nhận và báo cáo từ năm 2022 đến nay đều xảy ra trên những đàn lợn chưa được tiêm phòng vaccine.

Điều này khẳng định hiệu quả của vaccine và một bước tiến lớn của ngành chăn nuôi và thú y Việt Nam trong việc chủ động ứng phó với dịch bệnh nguy hiểm. Đối với các dịch bệnh nguy hiểm như dịch lở mồm long móng, dịch tai xanh và một số dịch bệnh khác, tiêm phòng vaccine là một giải pháp căn cơ trong điều kiện chăn nuôi hiện nay. Việc có vaccine trong tay và triển khai tiêm phòng sẽ góp phần nâng cao năng lực kiểm soát dịch bệnh trong thời gian tới.