Lần đầu xét xử vụ kiện công ích, yêu cầu nộp tiền nợ Bảo hiểm xã hội

Ngày 7/9, Tòa án nhân dân khu vực 12 – thành phố Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử vụ kiện công ích do Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 12 – thành phố Hà Nội là nguyên đơn khởi kiện bị đơn là Công ty trách nhiệm hữu hạn hệ thống cơ điện MD (gọi tắt là Công ty MD), có địa chỉ tại thôn Lương Đình, xã Ứng Thiên, thành phố Hà Nội.

Đây là vụ kiện đòi tiền nợ bảo hiểm xã hội đầu tiên ở thành phố Hà Nội nhằm bảo vệ lợi ích công theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về việc thí điểm Viện Kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công.

Trước đó, qua thông tin phản ánh từ Bảo hiểm xã hội cơ sở Ứng Hòa (Hà Nội), Công ty MD là doanh nghiệp có đăng ký đóng Bảo hiểm xã hội bắt buộc, nhưng đã nợ tiền Bảo hiểm xã hội kéo dài với số tiền lớn (hơn 200 triệu đồng). Sau khi tiếp nhận thông tin, Viện Kiểm sát tiến hành kiểm tra, xác minh và phối hợp với Bảo hiểm xã hội cơ sở Ứng Hòa làm việc với doanh nghiệp. Sau đó, Công ty MD nộp số tiền 81 triệu đồng, còn lại hơn 148 triệu đồng hiện vẫn chưa thực hiện nghĩa vụ nộp tiền bảo hiểm xã hội.

Do vậy, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 12 – thành phố Hà Nội khởi kiện yêu cầu Công ty MD thực hiện nghĩa vụ nộp tiền chậm đóng bảo hiểm xã hội với số tiền hơn 148 triệu đồng.

Tại phiên tòa, nguyên đơn là Viện Kiểm sát đã bổ sung yêu cầu khởi kiện với số tiền chậm nộp lên tới 158 triệu đồng (do bổ sung thêm tiền lãi chậm đóng bảo hiểm xã hội).

Sau khi xem xét toàn bộ các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra, kiểm tra công khai, nghe ý kiến trình bày của các đương sự và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định: Bị đơn là Công ty MD đã có hành vi chậm đóng bảo hiểm xã hội kéo dài. Mặc dù đã được cơ quan Bảo hiểm xã hội và Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 12 – Hà Nội đôn đốc, yêu cầu khắc phục nhưng vẫn không chấp hành đầy đủ. Hành vi vi phạm của doanh nghiệp không chỉ xâm phạm trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến chính sách an sinh xã hội - lợi ích công cộng cần được pháp luật bảo vệ.

Hội đồng xét xử quyết định chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 12 - Hà Nội; buộc Công ty MD phải thực hiện ngay nghĩa vụ nộp toàn bộ số tiền chậm đóng bảo hiểm và tiền lãi chậm đóng tính đến ngày 31/8/2026 với tổng số tiền hơn 158 triệu đồng. Ngoài ra, kể từ sau ngày xét xử sơ thẩm, Công ty MD tiếp tục phải chịu tiền lãi chậm đóng đối với số tiền chậm đóng bảo hiểm theo quy định của pháp luật cho đến khi hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ; đồng thời phải chịu toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm theo quy định.

Trước đó, thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15, Cơ quan Bảo hiểm xã hội và Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội đã phối hợp, chỉ đạo Bảo hiểm xã hội các cơ sở, Viện Kiểm sát nhân dân các khu vực ký quy chế phối hợp triển khai. Quy chế phối hợp được xây dựng theo hướng rà soát, phân loại doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế, Bảo hiểm thất nghiệp kéo dài từ 3 tháng trở lên, xác minh nguyên nhân và tổ chức đối thoại trước tố tụng. Kết quả, sau 3 tháng phối hợp, đến hết tháng 8/2026, Viện Kiểm sát 2 cấp đã thực hiện đôn đốc đối với 2.166 đơn vị, thu hồi 126,7 tỷ đồng trên tổng số 239,1 tỷ đồng tiền chậm đóng, trốn đóng Bảo hiểm xã hội, đạt tỷ lệ 46,39%.

Thời gian tới, liên ngành sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ, tăng cường trao đổi thông tin, rà soát các trường hợp có dấu hiệu vi phạm, nâng cao hiệu quả đôn đốc, thu hồi tiền chậm đóng Bảo hiểm xã hội, phối hợp xử lý các trường hợp hưởng chế độ không đúng quy định. Việc này nhằm góp phần xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh công bằng, phát triển bền vững, hạn chế việc phải áp dụng các biện pháp khởi kiện và tố tụng theo quy định.