Lào Cai đẩy mạnh chuyển đổi số, thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt

Nhằm cung cấp ngày càng nhiều sản phẩm, dịch vụ tiện ích cho người dân, doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy kinh tế số, ngành Ngân hàng tỉnh Lào Cai đã sớm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, với tinh thần quyết liệt, đồng bộ, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm.

Trên địa bàn tỉnh Lào Cai hiện có 31 chi nhánh cấp I, gồm 1 ngân hàng Hợp tác xã, 1 chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội, 1 chi nhánh Ngân hàng Phát triển và 28 chi nhánh ngân hàng thương mại.

Theo Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 4 Nguyễn Quang Đạt, các ngân hàng trên địa bàn đã quan tâm đầu tư cơ sở hạ tầng công nghệ, chủ động triển khai nhiều giải pháp nâng cao năng lực tiếp cận, ứng dụng công nghệ 4.0 trong hoạt động ngân hàng.

Cùng với đó, các tổ chức tín dụng tích cực triển khai chương trình miễn, giảm phí dịch vụ thanh toán, phí trả lương qua tài khoản, phí giao dịch trên các kênh ngân hàng điện tử đối với khách hàng đăng ký thanh toán trực tuyến; khuyến khích thanh toán không dùng tiền mặt thông qua các ứng dụng ngân hàng số.

Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 4 đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng trên địa bàn thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật, quy định và hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và từng hệ thống về thanh toán không dùng tiền mặt. Đồng thời, các ngân hàng được yêu cầu rà soát, đầu tư, nâng cấp hạ tầng, trang thiết bị kỹ thuật, công nghệ, bảo đảm an ninh mạng, an toàn hệ thống trong hoạt động thanh toán, giao dịch điện tử và hoạt động ngân hàng.

Các chi nhánh ngân hàng cũng thường xuyên nghiên cứu, đề xuất hội sở chính giải pháp mở rộng, sắp xếp hợp lý mạng lưới điểm giao dịch trên địa bàn, nhất là hệ thống máy giao dịch tự động ATM/CDM, thiết bị chấp nhận thanh toán thẻ POS/mPOS và các điểm chấp nhận thanh toán bằng mã QR-Pay. Thông tin về mạng lưới được công khai, giúp người dân dễ dàng tiếp cận và sử dụng các dịch vụ ngân hàng.

Những giải pháp trên đã góp phần thúc đẩy mạnh mẽ thanh toán không dùng tiền mặt trên địa bàn. Đến nay, tổng số khách hàng sử dụng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt thuộc địa bàn do Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 4 quản lý đạt 6.695.192 khách hàng, với 7.199.131 tài khoản thanh toán. Trong đó, số tài khoản điện tử của người từ 15 tuổi trở lên đạt 4.708.320 tài khoản, tương đương 85%.

Gần 100% doanh nghiệp thực hiện nộp thuế điện tử. Việc thanh toán tiền điện, nước, phí, lệ phí và nhiều khoản chi trả khác cũng được thực hiện qua hệ thống ngân hàng. Toàn địa bàn hiện có 3.893 máy POS và 808 máy ATM; duy trì 9 máy gửi, rút tiền tự động cùng hệ sinh thái ngân hàng số OneBank.

Hệ thống thanh toán ngân hàng tiếp tục được mở rộng cả về quy mô và chất lượng dịch vụ. Đặc biệt, thanh toán không dùng tiền mặt từng bước hình thành thói quen trong người dân, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ tài chính hiện đại.

Nhiều dịch vụ ngân hàng hiện có thể thực hiện ngay trên điện thoại thông minh, máy tính và các thiết bị có kết nối Internet, giúp khách hàng giao dịch nhanh chóng, thuận tiện, giảm thời gian và chi phí đi lại.

Thực tế, ngày càng nhiều người dân hình thành thói quen ra khỏi nhà mà không cần mang theo tiền mặt hay ví truyền thống. Cùng với sự thay đổi này, giá trị giao dịch qua kênh điện thoại di động trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2022-2025 tăng bình quân 107,8%/năm; giá trị giao dịch qua Internet tăng bình quân 45,6%/năm. Tỷ lệ cá nhân, tổ chức sử dụng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt qua các kênh thanh toán điện tử đạt 89,9%.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số và phát triển thanh toán số cũng đặt ra không ít thách thức, trong đó đáng chú ý là rủi ro công nghệ và nguy cơ mất an toàn thông tin. Các cuộc tấn công mạng, thủ đoạn lừa đảo và tội phạm sử dụng công nghệ cao ngày càng tinh vi, đòi hỏi ngành Ngân hàng phải liên tục nâng cao năng lực bảo mật, đầu tư công nghệ và tăng cường quản trị rủi ro.

Trước yêu cầu đó, Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 4 chỉ đạo các tổ chức tín dụng tăng cường quản lý rủi ro trong mở và sử dụng tài khoản thanh toán; rà soát, sắp xếp, điều chỉnh địa điểm cung cấp dịch vụ thanh toán theo hướng an toàn, phù hợp và hiệu quả. Các biện pháp bảo đảm an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán được tăng cường, nhất là đối với các giao dịch điện tử.

Các ngân hàng thường xuyên cập nhật, phổ biến cho cán bộ, nhân viên những phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm công nghệ cao; nâng cao tinh thần cảnh giác, khả năng nhận diện và kịp thời phát hiện hành vi lợi dụng công nghệ để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của người dân thông qua hệ thống ngân hàng.

Việc chuyển đổi từ thẻ từ sang thẻ chip nội địa cũng được đẩy mạnh, góp phần nâng cao tính an toàn, bảo mật và thuận tiện trong quá trình sử dụng dịch vụ thanh toán.

Bên cạnh đó, các hệ thống ngân hàng triển khai kết nối, khai thác thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, căn cước công dân gắn chip và tài khoản định danh điện tử theo quy định. Việc này phục vụ hiệu quả các dịch vụ công, nghiệp vụ thông tin tín dụng, phòng, chống rửa tiền; đồng thời góp phần phòng ngừa, ngăn chặn việc sử dụng thẻ ngân hàng, tài khoản thanh toán không chính chủ vào các hoạt động vi phạm pháp luật.

Bước vào năm 2026, ngành Ngân hàng tỉnh Lào Cai xác định tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển thanh toán không dùng tiền mặt, đồng thời nâng cao chất lượng, an toàn các dịch vụ ngân hàng số. Qua đó, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân, doanh nghiệp, tạo nền tảng để triển khai các mô hình kinh doanh, sản phẩm, dịch vụ mới trên nền tảng ngân hàng số và thanh toán số, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế số trên địa bàn tỉnh Lào Cai.