Lắp camera, trạm cân để minh bạch hoạt động khai thác khoáng sản

Trong bối cảnh tình trạng khai thác khoáng sản trái phép, thất thoát tài nguyên và thất thu ngân sách vẫn diễn biến phức tạp, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An vừa ban hành Kết luận số 165-KL/TU, yêu cầu xử lý dứt điểm các tồn tại, siết chặt kỷ cương trong hoạt động khai thác, vận chuyển và tiêu thụ khoáng sản. Điểm nhấn quan trọng là việc bắt buộc các doanh nghiệp phải lắp đặt, vận hành trạm cân, camera giám sát và kết nối dữ liệu trực tuyến với cơ quan quản lý nhà nước ngay trong tháng 8/2026, nhằm kiểm soát sản lượng khai thác, ngăn chặn gian lận, bảo đảm minh bạch và bảo vệ nguồn tài nguyên.

Kết luận của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An chỉ rõ, thời gian qua công tác quản lý nhà nước về khoáng sản trên địa bàn tỉnh mặc dù đã được các cấp, các ngành quan tâm chỉ đạo. Tuy nhiên, việc quản lý nhà nước về khoáng sản trên địa bàn tỉnh vẫn còn nhiều bất cập, tồn tại, hạn chế, cụ thể như: Việc kiểm soát sản lượng khai thác, nguồn gốc khoáng sản, vận chuyển, tiêu thụ có nơi chưa chặt chẽ; còn tình trạng khai thác trái phép, khai thác vượt phạm vi cho phép, kê khai chưa đầy đủ sản lượng, giá bán, nguy cơ thất thu thuế; ứng dụng công nghệ trong giám sát hoạt động khai thác, vận chuyển khoáng sản còn hạn chế; có thời điểm thiếu hụt cục bộ vật liệu xây dựng phục vụ các dự án trọng điểm, trong khi vẫn có tình trạng đưa vật liệu xây dựng ra khỏi địa bàn để bán.

Để giải quyết dứt điểm các tồn tại trên, Tỉnh ủy Nghệ An yêu cầu Ban Thường vụ Đảng ủy UBND tỉnh chỉ đạo UBND tỉnh, các sở, ngành và địa phương tăng cường quản lý đối với các mỏ khoáng sản đã được cấp phép khai thác, bảo đảm hoạt động đúng quy hoạch, đúng phạm vi, tọa độ, độ sâu, công suất, trữ lượng, thời hạn và mục đích sử dụng theo giấy phép được cấp; kiểm soát chặt chẽ sản lượng khai thác, kê khai, thực hiện nghĩa vụ tài chính, bảo vệ môi trường, cải tạo, phục hồi môi trường sau khai thác; kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp khai thác vượt công suất, vượt ranh giới mỏ, ngoài thời gian được phép, mua bán, vận chuyển khoáng sản không rõ nguồn gốc, không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với Nhà nước hoặc lợi dụng giấy phép để hợp thức hóa khoáng sản khai thác trái phép; xem xét đình chỉ hoạt động, thu hồi giấy phép đối với các trường hợp vi phạm nghiêm trọng hoặc tái phạm theo quy định của pháp luật. Khẩn trương hướng dẫn, đôn đốc các doanh nghiệp khai thác khoáng sản lắp đặt, vận hành trạm cân, camera giám sát, thiết bị định vị phương tiện vận chuyển và bắt buộc phải được kết nối dữ liệu với cơ quan quản lý nhà nước để theo dõi 24/7, hoàn thành trong tháng 8. Sau thời hạn nêu trên, đối với các chủ mỏ không thực hiện việc lắp đặt và kết nối theo quy định, giao các cơ quan có thẩm quyền áp dụng các biện pháp xử lý nghiêm theo quy định.

Cùng với đó, đơn vị chức năng liên quan tăng cường quản lý thuế đối với hoạt động khoáng sản; kiểm tra, đối chiếu hóa đơn, kệ khai sản lượng, giá bán, doanh thu, nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp; xử lý nghiêm hành vi kê khai thiếu sản lượng, kê khai giá bán không đúng thực tế, mua bán hóa đơn, trốn thuế, gây thất thu ngân sách nhà nước. Đồng thời, đẩy mạnh phân cấp, giao trách nhiệm cho chính quyền cấp xã trong quản lý khoáng sản; gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả quản lý địa bàn, xử lý nghiêm các trường hợp buông lỏng quản lý, để xảy ra khai thác khoáng sản trái phép.

Thường trực Tỉnh ủy Nghệ An giao Đảng ủy UBND tỉnh tổ chức Hội nghị chuyên đề bằng hình thức trực tiếp ngay trong đầu tháng 8 để quán triệt, giao nhiệm vụ và xác định rõ trách nhiệm của từng sở, ngành, địa phương, quyết tâm tạo chuyển biến rõ nét trong công tác quản lý tài nguyên khoáng sản trên địa bàn tỉnh thời gian tới.

Trước đó, Thông tấn xã Việt Nam đã có các bài viết: “Nghệ An: Cần siết chặt quản lý tải trọng xe ngay từ đầu nguồn” phản ánh thực trạng nhiều mỏ khoáng sản trên địa bàn tỉnh Nghệ An dù có lắp đặt trạm cân, camera giám sát theo quy định nhưng hoạt động chập chờn, “lắp cho có” hoặc không kết nối dữ liệu về cơ quan quản lý. Điều này dẫn đến việc thất thoát thuế, khó kiểm soát sản lượng thực tế, tình trạng xe chở quá tải và khai thác vượt công suất, vượt phạm vi cấp phép vẫn diễn ra phức tạp.