Lấy ý kiến để Luật Thương mại điện tử phù hợp thực tiễn

Trong bối cảnh nhu cầu của người tiêu dùng ngày càng ưu tiên mua sắm trực tuyến, việc hoàn thiện thể chế và chính sách hỗ trợ phát triển thương mại điện tử cho khu vực kinh tế tư nhân là yêu cầu cấp bách để khu vực này bắt kịp xu thế và phát huy vai trò trong nền kinh tế số. Do đó, chiều 30/6, tại Hà Nội, Bộ Công Thương đã tổ chức Hội nghị lấy ý kiến dự thảo Luật Thương mại điện tử.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, thời gian qua, Bộ Công Thương đã tổ chức lấy ý kiến đầy đủ từ tất cả các chủ thể có liên quan trong suốt quá trình xây dựng chính sách, nhằm đề xuất ban hành Luật Thương mại điện tử mới.

"Quốc hội đã thống nhất cho đăng ký xây dựng đề án Thương mại điện tử, dự kiến sẽ trình Quốc hội vào tháng 10, 11 tới đây, hướng tới mục tiêu được Quốc hội thông qua trong kỳ họp sắp tới", Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh.

Trước đó, ngày 22/6/2025, Bộ Công Thương công bố dự thảo Luật Thương mại điện tử, để lấy ý kiến của các cơ quan, tổ chức, cá nhân với nhiều nội dung mới nhằm điều chỉnh hoạt động thương mại điện tử trong bối cảnh hiện nay. Việc ban hành Luật Thương mại điện tử nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng, nội luật hóa các cam kết quốc tế, hoàn thiện khung pháp lý đồng bộ, thống nhất, khắc phục bất cập hiện hành và thích ứng với xu thế chuyển đổi số. Luật hướng đến tạo môi trường pháp lý minh bạch, thúc đẩy sáng tạo, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, hỗ trợ doanh nghiệp, tăng cường quản lý nhà nước và phát triển thương mại điện tử bền vững.

Dự thảo Luật được thiết kế bao gồm 7 Chương, 55 Điều, tập trung vào việc quy định về giao kết và thực hiện hợp đồng trong thương mại điện tử nhằm xác lập quy định đầy đủ về quá trình giao kết hợp đồng điện tử như đề nghị, xác nhận, thời điểm giao kết, chấm dứt hợp đồng. Bổ sung các quy định về giao kết hợp đồng thông qua chức năng đặt hàng trực tuyến trên các nền tảng thương mại điện tử…

Báo cáo tiến độ, nội dung tóm tắt Dự thảo Luật Thương mại điện tử, bà Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) cho hay, Luật Thương mại điện tử đã được xây dựng theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật mới, tức là gồm có hai bước: Bước thứ nhất là việc xây dựng chính sách, bước thứ hai là xây dựng dự thảo luật.

“Chính phủ đã thông qua 6 chính sách để xây dựng luật. Bộ Công Thương hiện nay cũng đã đăng tải toàn bộ hồ sơ lên Cổng thông tin điện tử của Bộ Công Thương. Hiện nay, chúng ta đang ở bước thứ hai, đó chính là quá trình xây dựng luật. Dự kiến đến tháng 7/2025, Chính phủ sẽ thẩm định và tháng 10 thì Quốc hội sẽ xem xét, thảo luận, thông qua tại kỳ họp”, bà Lê Hoàng Oanh thông tin.

Tại hội nghị, đại diện Shopee cho rằng, quy định hiện tại về hợp pháp hóa lãnh sự trong Điều 22.1 rất khó khăn và không biết thực hiện như thế nào khi áp dụng với người bán quốc tế. Cùng đó, đề xuất bổ sung vào Điều 31 yêu cầu doanh nghiệp nhận ủy quyền từ nền tảng nước ngoài phải có ý kiến đồng ý từ Bộ Công an nhằm đảm bảo an ninh mạng và trách nhiệm pháp lý rõ ràng. Đồng thời, để tránh tình trạng một doanh nghiệp nhận ủy quyền rồi chuyển quyền khi bị xử phạt, Shopee kiến nghị chỉ cho phép mỗi nền tảng quốc tế có một đối tác ủy quyền duy nhất tại Việt Nam.

Liên quan tới nội dung cấm và kiểm duyệt, đặc biệt trên môi trường số cũng nhận được sự quan tâm. Shopee đề xuất mở rộng Điều 6.2, không chỉ cấm hành vi lừa đảo khách hàng, phải cấm lừa đảo đối với người bán, nền tảng thương mại điện tử và các bên liên quan khác nhằm tạo môi trường công bằng toàn diện.

Một trong những đề xuất đáng chú ý đến từ Bộ Tài chính là việc xây dựng cổng thanh toán thương mại điện tử xuyên biên giới do Ngân hàng Nhà nước chủ trì. Cổng này sẽ hỗ trợ truy vết dòng tiền hiệu quả hơn, xử lý được vướng mắc trong xác định doanh thu và nghĩa vụ thuế giữa các nhà cung cấp trong – ngoài nước. Mặt khác, thay cụm “dịch vụ trung gian thanh toán” bằng “dịch vụ thanh toán thương mại điện tử”; có biểu mẫu thống nhất cho báo cáo định kỳ, làm rõ khái niệm “tài khoản người dùng”; nhất là đồng bộ dữ liệu giữa thuế, hải quan, các cơ sở dữ liệu quốc gia để giảm chồng chéo và tăng hiệu quả phối hợp.

Đại diện Bộ Tài chính cam kết tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương và Ban soạn thảo để xây dựng một khuôn khổ pháp lý khả thi, minh bạch và tạo điều kiện cho thương mại điện tử phát triển công bằng.

Bộ Công Thương cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện thêm và tiếp tục xin ý kiến. Có thể sau này sẽ không tổ chức họp rộng như hôm nay nữa, mà xin ý kiến theo nhóm, theo bộ, ngành hoặc xin ý kiến riêng từ một số sàn thương mại điện tử, hiệp hội. Mục tiêu là làm sao đến tháng 10 năm nay, dự thảo được hoàn thiện đầy đủ để có thể thông qua, tạo sự đồng thuận từ dư luận trong lĩnh vực thương mại điện tử.

Dự kiến, Dự thảo Luật Thương mại điện tử sẽ được Chính phủ thẩm định vào tháng 7/2025 và trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10/2025. Nếu được thông qua, đây sẽ là một bước ngoặt quan trọng, không chỉ đảm bảo hiệu lực pháp lý cho hoạt động thương mại điện tử mà còn thúc đẩy nền kinh tế số Việt Nam phát triển vững chắc trong giai đoạn tới.