LHQ thông qua nghị quyết gia hạn điều tra vụ rơi máy bay năm 1961

Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) ngày 27/12 đã thông qua một nghị quyết, yêu cầu tiếp tục điều tra nguyên nhân vụ tai nạn máy bay thảm khốc năm 1961, khiến Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thời đó - ông Dag Hammarskjold thiệt mạng.

Nghị quyết yêu cầu Tổng Thư ký LHQ đương nhiệm - ông Antonio Guterres tái bổ nhiệm luật sư chuyên trách Mohamed Chande Othman tiếp tục xem xét các dữ liệu đã nhận được và những thông tin mới phát sinh từ các quốc gia liên quan, trong đó bao gồm cả các cá nhân và tổ chức tư nhân, để sau đó rút ra kết luận từ các cuộc điều tra đã được tiến hành.

Nghị quyết cũng kêu gọi tất cả các quốc gia liên quan công bố toàn bộ hồ sơ về vụ tai nạn máy bay năm 1961 mà những nước này đang nắm giữ, hợp tác và hỗ trợ đầy đủ đối với luật sư chuyên trách của LHQ.

Nghị quyết cũng yêu cầu các nước liên quan phải lập tức giao nhiệm vụ cho các quan chức cấp cao và độc lập rà soát lại trong các kho dữ liệu an ninh, tình báo và quốc phòng toàn bộ các chi tiết liên quan vụ tại nạn này.

Theo nghị quyết, Tổng Thư ký LHQ phải báo cáo tiến trình điều tra trước khi kết thúc khóa họp thứ 75 của Đại hội đồng LHQ.

Ông Dag Hammarskjold là một nhà ngoại giao, nhà kinh tế và nhà văn người Thụy Điển. Ông đồng thời là Tổng Thư ký thứ hai trong lịch sử hình thành và phát triển của LHQ, đảm nhiệm cương vị này từ tháng 4/1953 cho đến khi ông qua đời trong một vụ tai nạn máy bay năm 1961.

Chiếc máy bay Albertina DC6 chở ông Hammarskjold đã gặp nạn ở khu vực gần thành phố Ndola hiện nay - nơi trước đó được biết đến với tên gọi Bắc Rhodesia.

Vụ tai nạn cướp đi sinh mạng của 15 người, trong đó có ông Hammarskjold. Vào thời điểm đó, nhà ngoại giao người Thụy Điển đang tiến hành các nỗ lực nhằm thống nhất Cộng hòa Dân chủ Congo và ngăn chặn kế hoạch ly khai của tỉnh giàu khoáng sản Katanga khỏi quốc gia này.

Sau vụ tai nạn, hai cuộc điều tra đã được tiến hành, cùng cho kết quả rằng đây là lỗi của phi công. Tuy nhiên kể từ năm 2014, hồ sơ điều tra lại được mở ra thêm lần nữa, với giả thuyết đây là một vụ ám sát.

Luật sư Mohamed Chande Othman được LHQ chỉ định điều tra về vụ tai nạn máy bay xảy ra tại Zambia này từ đầu năm 2018, với thời hạn sẽ kết thúc vào cuối năm 2019.

Theo ông Othman, các nước Pháp, Bỉ, Thụy Điển và Zimbabwe đã trả lời mọi câu hỏi của ông, nhưng Mỹ, Anh và Nam Phi thì đang giữ kín các thông tin về vụ tai nạn máy bay thảm khốc này.

Luật sư Othman cho biết: "Những thông tin được yêu cầu làm rõ chính là mắt xích còn thiếu, khiến sự hình dung hiện tại không đầy đủ và những điểm còn thiếu trong hồ sơ điều tra cũng đồng nghĩa với việc chưa thể đưa ra kết luận về nguyên nhân của vụ tai nạn. Nam Phi, Vương quốc Anh và Mỹ chắc hẳn đang nắm giữ thông tin quan trọng không được tiết lộ".

Ông Othman đã yêu cầu được gia hạn thời gian điều tra, đồng thời đề cập khả năng các quốc gia thành viên LHQ đã chặn mọi liên lạc liên quan vụ tai nạn, cũng như sự tồn tại của các vũ khí tại Katanga có thể tấn công máy bay chở ông Hammarskjold.

Ông Othman cũng đề cập sự hiện diện của các lực lượng nước ngoài, bao gồm cả phi công và nhân viên tình báo, trên mặt đất tại thời điểm xảy ra vụ tai nạn./.