Liên kết vùng nâng cao giá trị hàng Việt Nam trong chuỗi cung ứng

Xuân Anh/TTXVN 20:17' - 08/12/2022

BNEWS Chuỗi dịch vụ logistics liên kết tiêu thụ và phân phối sản phẩm đang là một nút thắt, cản trở sự tăng trưởng vùng kinh tế trọng điểm phía nam.

Tăng cường liên kết vùng là giải pháp nâng cao giá trị hàng Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây là nhận định của các chuyên gia tại Tọa đàm tăng cường liên kết vùng do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Tp. Hồ Chí Minh (ITPC) tổ chức, chiều 8/12.

Ông Trần Phú Lữ, Phó Giám đốc phụ trách ITPC phát biểu khai mạc toạ đàm. Ảnh: Xuân Anh - TTXVN

*Khoảng trống liên kết

Ông Trần Phú Lữ, Phó Giám đốc phụ trách ITPC đánh giá, đại dịch COVID-19 đã làm thay đổi cục diện nền kinh tế toàn cầu trong những năm gần đây, là nguyên nhân dẫn đến sự đứt gãy hàng loạt các chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đại dịch dần được kiểm soát tại các nước nhưng cuộc xung đột quân sự Nga - Ukraine đã làm cho giá nguyên vật liệu và các chi phí đầu vào tăng, cùng với việc Trung Quốc thực hiện chính sách Zero COVID làm tăng thêm rủi ro trong việc cải thiện chuỗi cung ứng.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam đang dần trở thành điểm thay thế và đóng vai trò ngày càng quan trọng hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Việc này đem lại cơ hội phát triển cho nền kinh tế và doanh nghiệp Việt Nam nói chung cũng như Tp. Hồ Chí Minh nói riêng.

Tuy nhiên hiện nay, vấn đề cấp thiết được đặt ra cho việc phát triển nguồn cung ứng nguyên liệu là làm thế nào để giảm sự phụ thuộc của các doanh nghiệp vào nguồn nguyên phụ liệu nhập khẩu, gia tăng tỉ trọng nguồn cung nguyên liệu nội địa.

Phân tích những hạn chế trong chuỗi liên kết sản xuất tiêu thụ nông sản, bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hội Lương thực Thực phẩm Tp. Hồ Chí Minh cho biết, Tp. Hồ Chí Minh không chỉ là nơi tập trung các doanh nghiệp sản xuất và chế biến, mà còn là thị trường tiêu thụ lớn và là đầu mối xuất khẩu của cả khu vực phía Nam. Tuy nhiên, hiện hoạt động sản xuất nông nghiệp tại Tp. Hồ Chí Minh chỉ đáp ứng được khoảng 20-30% nhu cầu thực phẩm của người dân thành phố, còn lại phải nhập từ các tỉnh hoặc qua nhiều đường khác nhau.

Ngược lại Đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam bộ và Tây Nguyên hội tụ đầy đủ các yếu tố thiên thời, địa lợi, nhân hoà để kết nối chuỗi giá trị sản xuất của vùng với nhu cầu tiêu thụ của không chỉ Tp. Hồ Chí Minh nói riêng mà còn các tỉnh, thành phố, vùng, miền trên cả nước, đặc biệt là xuất khẩu, tham gia ngày càng sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hội Lương thực Thực phẩm Tp. Hồ Chí Minh nêu những bất cập trong chuỗi cung ứng tại toạ đàm. Ảnh: Xuân Anh -TTXVN

Tuy nhiên, việc kết nối, liên kết giữa khu vực sản xuất với trung tâm chế biến, tiêu thụ, xuất khẩu vẫn chưa thực sự căn cơ, chưa đi vào chiều sâu và chưa phát huy hết tiềm năng của các địa phương có lợi thế phát triển nguyên liệu cũng như chưa đáp ứng được yêu cầu của các doanh nghiệp chế biến thực phẩm tại Tp. Hồ Chí Minh.

Theo bà Lý Kim Chi, có rất nhiều nguyên nhân nguyên nhân dẫn đến tính trạng trên; trong đó, các doanh nghiệp, địa phương đang thiếu thông tin phân tích và dự báo thị trường, số liệu về nguồn cung ứng, nhu cầu, chất lượng, giá cả... còn rất rời rạc, rất thiếu và không kịp thời. Thực tế nhiều vùng nguyên liệu cũng đã được hình thành, nhưng hạ tầng yếu kém, thiếu cơ sở thông tin dữ liệu để thực hiện truy xuất nguồn gốc sản phẩm, xây dựng mã vùng trồng. Doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu chủ yếu thu mua qua trung gian, phụ thuộc rất lớn vào lực lượng thương lái.

Một nguyên nhân khác là tỷ lệ tổn thất nông, thủy sản sau thu hoạch đang ở mức rất cao khi khâu chế biến, dự trữ, bảo quản nông sản kém vì rất thiếu hệ thống kho lạnh. Theo thống kê, hiện Đồng bằng sông Cửu Long chỉ sở hữu khoảng 30% số lượng kho lạnh của khu vực phía Nam và hệ thống kho lạnh được phân bố nhiều nhất tại Long An và một số ít tại Cần Thơ và Hậu Giang. Bên cạnh đó, hạ tầng logistics vừa thiếu vừa yếu khiến chi phí logictics rất cao, trong khi nông sản mang tính mùa vụ cao lại khó bảo quản để giữ phẩm cấp, chất lượng...

*Cần giải pháp đồng bộ

Ông Nguyễn Công Luân, Phó trưởng phòng Quản lý xuất nhập khẩu, Sở Công Thương Tp. Hồ Chí Minh cho rằng, hiện nay phần lớn các dịch vụ logistics chỉ dừng lại ở từng hoạt động riêng lẻ, chưa có sự kết nối chặt chẽ với nhau giữa các phương thức vận chuyển, nên thường gây ra chậm trễ, chi phí phát sinh cao như phí dịch vụ lưu kho bãi, thời gian chờ đợi đều tăng. Có thể thấy, chuỗi dịch vụ logistics liên kết tiêu thụ và phân phối sản phẩm đang là một nút thắt, cản trở sự tăng trưởng vùng kinh tế trọng điểm phía nam, cần có những giải pháp kịp thời.

Lãnh đạo ITPC chủ trì Toạ đàm. Ảnh: Xuân Anh - TTXVN

Theo đó, cần sớm có phương án chính sách và mô hình hiệu quả, phát triển hệ thống hạ tầng logistics; đồng bộ hệ thống kết cấu giao thông vận tải đa phương thức kết nối liên vùng và quốc tế; kết nối chuỗi cung ứng toàn diện cho sản phẩm trong vùng từ sản xuất, thu hoạch cho đến thông quan xuất khẩu, hướng tới tối ưu hóa chi phí logistics, tăng lợi thế cạnh tranh cho sản phẩm, tạo đầu ra bền vững cho sản phẩm của vùng.

Bà Lý Kim Chi cho rằng, phát triển vùng nguyên liệu quy mô lớn tập trung trên cơ sở liên kết bền vững với các doanh nghiệp chế biến, tiêu thụ là xu thế tất yếu của nền nông nghiệp hàng hóa hiện đại. Điều quan trọng nhất nhằm xây dựng được vùng nguyên liệu bền vững là cần phải có sự gắn kết giữa người nông dân và doanh nghiệp chế biến, tiêu thụ sản phẩm.

Việc liên kết vùng cung ứng với các trung tâm chế biến sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp chế biến chủ động về mặt công nghệ trong vấn đề trồng trọt, chăn nuôi và chế biến; hình thành vùng trồng mẫu lớn gắn với xây dựng mã vùng trồng, gắn với sơ chế, chế biến, bảo quản công suất lớn, hiện đại. Giám sát, đảm bảo chất lượng đạt tiêu chuẩn từ sản xuất đến phân phối, đáp ứng yêu cầu thị trường, nhất là yêu cầu khắc khe từ các thị trường xuất khẩu. Liên kết chặt chẽ cũng sẽ giúp gia tăng giá trị nông thủy sản góp phần rất lớn trong việc bổ sung và làm đa dạng, chuỗi cung ứng nguyên liệu sản xuất ổn định cho Tp. Hồ Chí Minh trong thời gian tới, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.

Theo bà Lý Kim Chi, để thúc đẩy các hoạt động kết nối, liên kết đi vào chiều sâu, rất cần sự vào cuộc của không chỉ của Tp. Hồ Chí Minh mà cả các tỉnh thành và cơ quan ban ngành trong việc thúc đẩy tháo gỡ các điểm nghẽn chính hiện nay. Đầu tiên, cần có hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung, hướng đến xây dựng vùng nguyên liệu hiệu quả, đáp ứng nhu cầu thị trường xuất khẩu. Ngành chế biến lương thực thực phẩm đề xuất Tp. Hồ Chí Minh kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đứng ra làm đầu mối xây dựng cơ sở dữ liệu chung giữa thành phố với các tỉnh thành; đồng thời, nghiên cứu có cơ chế hỗ trợ các doanh nghiệp Tp. Hồ Chí Minh mở rộng đầu tư phát triển vùng nguyên liệu của doanh nghiệp tại các tỉnh với vai trò là doanh nghiệp đầu ngành.

Bên cạnh đó cần thúc đẩy hình thành và phát triển chuỗi kho lạnh, kho bảo quản. Cụ thể, Tp. Hồ Chí Minh cần bố trí quỹ đất phù hợp, có thể liên kết với các tỉnh, có các chính sách hỗ trợ về tiền thuê đất, lãi vay, quy trình cấp phép... đối với các dự án kho lạnh để bảo quản, dự trữ nguyên liệu nông sản phục vụ chế biến sâu cho tiêu dùng và xuất khẩu./.

Kinh tế Việt Nam
Tăng năng lực cạnh tranh hàng hóa từ dịch vụ logistics

14:20' - 05/12/2022

Phát triển hệ thống dịch vụ logistics cho Đồng bằng sông Cửu Long là vấn đề rất cấp thiết, cần có nhiều giải pháp đồng bộ chứ không thể chỉ một vài giải pháp đơn lẻ, thiếu tính căn cơ.
Kinh tế Việt Nam
Hải Phòng trung tâm dịch vụ logistics - Bài cuối: Đòn bẩy phát triển nguồn nhân lực

11:56' - 05/12/2022

Hải Phòng đã và đang đưa ra những chính sách, giải pháp đột phá, nắm bắt những ý tưởng mới nhằm phát huy hơn nữa lợi thế, nâng cao vai trò của dịch vụ logistics trong cơ cấu kinh tế của thành phố.
Kinh tế Việt Nam
Hải Phòng trung tâm dịch vụ logistics khu vực - Bài 1: Nhiều tiềm năng lợi thế

11:56' - 05/12/2022

Triên địa bàn Hải Phòng có khoảng 1.000 doanh nghiệp đăng ký cung cấp dịch vụ logistics; trong đó, chỉ có khoảng trên 100 doanh nghiệp có quy mô vừa và hoạt động tích cực trong lĩnh vực logistics.
DN cần biết
Đề xuất giải pháp đào tạo nhân lực logistics cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long

15:22' - 04/12/2022

Ngày 4/12, Hiệp hội Phát triển nhân lực logistics Việt Nam (Valoma) phối hợp với Trường Đại học Trà Vinh tổ chức hội thảo Nhu cầu phát triển nhân lực logistics tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Doanh nghiệp
Từ tháng 4, các hãng hàng không Việt Nam điều chỉnh mạng đường bay để cân đối hiệu quả

18:50' - 26/03/2026

Cục Hàng không Việt Nam khẳng định việc điều hành khai thác vận tải hàng không từ nay đến giữa tháng 4/2026 được duy trì cơ bản vẫn đáp ứng các quy định về hàng không và phù hợp với điều kiện thực tế.
Doanh nghiệp
Khuyến nghị cho doanh nghiệp khi xuất khẩu qua các thị trường Trung Đông

15:16' - 26/03/2026

Trong bối cảnh các thị trường lớn đều gia tăng rủi ro và yêu cầu thích ứng linh hoạt từ doanh nghiệp, nhiều chuyên gia cho rằng cần có cách tiếp cận tổng thể và dài hạn hơn.
Doanh nghiệp
Hành trình lên kệ của nông sản Vĩnh Long

09:31' - 26/03/2026

Trong bối cảnh thị trường thế giới biến động, chuỗi cung ứng đứt gãy khiến hoạt động xuất khẩu gặp khó khăn, doanh nghiệp và hợp tác xã tại Vĩnh Long đang chuyển hướng khai thác thị trường nội địa.
Doanh nghiệp
China Eastern Airlines chi gần 16 tỷ USD mua hơn 101 máy bay Airbus A320neo

09:10' - 26/03/2026

Hãng hàng không China Eastern Airlines ngày 25/3 cho biết đã ký thỏa thuận trị giá 15,8 tỷ USD với Airbus, công ty hàng không vũ trụ lớn nhất châu Âu, để mua 101 máy bay Airbus A320neo.
Doanh nghiệp
Tiết kiệm năng lượng trong tình hình mới - Bài 3: Tối ưu năng lượng, tăng sức bền doanh nghiệp

19:27' - 25/03/2026

Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả... là một trụ cột quan trọng để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, hướng tới phát triển bền vững; trong đó, cần chia sẻ, đồng hành của doanh nghiệp.
Doanh nghiệp
Lọc hóa dầu Nghi Sơn duy trì công suất tối đa đến hết tháng 5

18:33' - 25/03/2026

Lọc hóa dầu Nghi Sơn đang duy trì vận hành ổn định ở công suất tối đa trong suốt tháng 3 và đã thu xếp đủ nguồn dầu thô cần thiết để duy trì hoạt động liên tục đến hết tháng 5 ở mức công suất tối ưu.
Doanh nghiệp
Petrovietnam tối ưu sản lượng khai thác dầu thô và sản xuất xăng dầu

16:29' - 25/03/2026

Petrovietnam đang nỗ lực tối ưu sản lượng khai thác dầu thô và sản xuất xăng dầu, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới diễn biến khó lường.
Doanh nghiệp
Hải quan đối thoại gần 100 doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn cho xuất nhập khẩu

14:19' - 25/03/2026

Ngày 25/3, tại Khu công nghiệp Trảng Bàng (tỉnh Tây Ninh), Hải quan Khu công nghiệp Trảng Bàng (Chi cục Hải quan Khu vực XVII) tổ chức Hội nghị đối thoại với gần 100 doanh nghiệp trên địa bàn.
Doanh nghiệp
Hai “ông lớn” sớm chủ động giải pháp bán xăng E10RON95 trước lộ trình

13:39' - 25/03/2026

Hai “ông lớn” Petrolimex và PVOIL đang chủ động triển khai các giải pháp để có thể thay thế xăng khoáng bằng xăng sinh học E10RON95 trên phạm vi toàn quốc sớm trước lộ trình mà Bộ Công Thương đề ra.