Liên kết vùng: Thúc đẩy chuỗi giá trị xanh trong nông nghiệp

Ngày 19/11 tại Hà Nội, Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức Hội thảo với chủ đề “Liên kết vùng - Thúc đẩy chuỗi giá trị xanh trong nông nghiệp Việt Nam”. Đây là diễn đàn quan trọng nhằm trao đổi kinh nghiệm và chia sẻ giải pháp trong quy hoạch, tổ chức sản xuất, tiêu thụ nông sản; thúc đẩy ứng dụng công nghệ nông nghiệp xanh, phát triển thị trường bền vững và huy động nguồn lực xã hội cho các chuỗi giá trị xanh.

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến khẳng định, bộ xác định rõ tầm quan trọng của việc xây dựng và phát triển chuỗi giá trị xanh nhằm thúc đẩy sản xuất an toàn, thân thiện môi trường, bảo vệ đất đai, nguồn nước và đa dạng sinh học; đồng thời tăng cường liên kết vùng để phát triển nông nghiệp tuần hoàn. Tương lai của nông nghiệp Việt Nam phải gắn với mô hình xanh – bền vững – phát thải thấp. Điều này đòi hỏi việc hình thành các chuỗi giá trị khép kín, ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc và công nghệ hiện đại nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh với thị trường quốc tế.

Theo Thứ trưởng Phùng Đức Tiến, mỗi năm Việt Nam chịu thiệt hại lớn do thiên tai, ảnh hưởng trực tiếp tới sản xuất và đời sống người dân. Vì vậy, phát triển chuỗi giá trị xanh không chỉ là xu thế tất yếu mà còn là giải pháp quan trọng giúp giảm rủi ro môi trường, tối ưu lợi ích kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Với sự phát triển của chuyển đổi số, việc truy xuất nguồn gốc và áp dụng công nghệ số vào ngành nông nghiệp sẽ giúp ngành quản lý và giám sát sản xuất một cách hiệu quả hơn; tạo ra sản phẩm chất lượng cao, có thể cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường Trần Công Thắng cho biết, xu hướng thị trường thế giới đang dịch chuyển mạnh sang tiêu dùng và sản xuất xanh. Đây trở thành yếu tố mang tính “bắt buộc” nếu Việt Nam muốn nâng giá trị nông sản và đạt mục tiêu xuất khẩu 80 – 100 tỷ USD trong thời gian tới.

Ông Trần Công Thắng cho rằng, nông nghiệp hiện đại không chỉ dừng lại ở kỹ thuật sản xuất mà mở rộng sang truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn carbon thấp, nông nghiệp tuần hoàn và hữu cơ. Đây là những yêu cầu ngày càng cao từ người tiêu dùng và các thị trường nhập khẩu.

Việt Nam cũng đã triển khai nhiều chiến lược lớn như Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh 2021 - 2030, tầm nhìn 2050, Chiến lược phát triển ngành nghề nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và Đề án phát triển kinh tế tuần hoàn ở Việt Nam với trọng tâm “ba tái”: tái sử dụng, tái chế, tái quay vòng.

Tại hội thảo, bà Quách Thị Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Cần Thơ chia sẻ, triển khai Nghị quyết số 120/NQCP của Chính phủ về phát triển bền vững Đồng bằng sông Cửu Long thích ứng biến đổi khí hậu, Cần Thơ đang định hướng xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, tuần hoàn, phát thải thấp; tập trung các mô hình giảm phát thải, ứng dụng công nghệ cao và mở rộng hợp tác đa bên để thích ứng với diễn biến khí hậu ngày càng phức tạp.

Thành phố cũng thúc đẩy quy hoạch liên tỉnh về đất đai, nguồn nước và hạ tầng nhằm tăng khả năng chống chịu thiên tai; chuyển đổi cơ cấu sản xuất theo tiểu vùng sinh thái, kết hợp hài hòa giữa tri thức truyền thống và công nghệ hiện đại; đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế, thu hút đầu tư và đào tạo nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực như AI, công nghệ sinh học và năng lượng tái tạo.

Bà Quách Thị Thanh Bình cho rằng, chiến lược và quy hoạch phát triển nông nghiệp toàn vùng cần được rà soát, phối hợp đồng bộ giữa các tỉnh, phù hợp với đặc thù sinh thái và tập trung vào các nhóm hàng chủ lực như thủy sản, lúa gạo và cây ăn trái. Việc lựa chọn sản phẩm giá trị cao và định hướng mũi nhọn xuất khẩu sẽ tạo động lực phát triển chung cho toàn vùng và cả nước.

Song song đó, việc hình thành các trung tâm liên kết, đặc biệt là trung tâm logistics gắn với hệ thống cảng biển, hàng không, đường sắt và đường bộ, có vai trò then chốt trong thúc đẩy xuất nhập khẩu, thương mại điện tử và công nghiệp chế biến nông sản.