Liên minh ba nhà thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế tri thức

Hội nghị thượng đỉnh "Liên minh doanh nghiệp và trí thức - khoa học công nghệ kỷ nguyên mới” lần thứ nhất do Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa và Công nghệ) và Hiệp hội Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức đã diễn ra chiều 5/12, tại Hà Nội.

Với chủ đề "Kết nối trí tuệ Việt Nam - Chung tay làm chủ công nghệ Việt Nam", hội nghị hướng đến mục tiêu kết nối lực lượng doanh nhân và trí thức nhằm đưa các sản phẩm nghiên cứu ra thị trường, tạo giá trị thực tiễn cho xã hội. Sự kết nối đó sẽ tạo nên một sức mạnh mới của Liên minh doanh nhân và trí thức khoa học - công nghệ Việt Nam thực chất, bền bỉ, hữu ích.

* Kết nối trí tuệ, tự cường công nghệ

Phát biểu khai mạc sự kiện, Anh hùng Lao động Hoàng Đức Thảo, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ Việt Nam nhấn mạnh, những đột phá của khoa học - công nghệ như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ số, tự động hóa thông minh… đang làm thay đổi cách thức vận hành của nền kinh tế. Bên cạnh đó, tiến trình toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế diễn ra ngày càng sâu rộng, đòi hỏi Việt Nam phải tham gia chủ động và hiệu quả vào chuỗi giá trị toàn cầu, năng lực đổi mới sáng tạo của các doanh nghiệp phải không ngừng nâng tầm để củng cố sức cạnh tranh quốc gia. Xu thế số hóa cũng như yêu cầu ngày càng tăng của xã hội đối với các dịch vụ công trực tuyến và thương mại điện tử đã tạo áp lực mạnh mẽ lên các khu vực công - tư, thôi thúc chuyển đổi số toàn diện, nhanh chóng và bền vững.

Theo Anh hùng Lao động Hoàng Đức Thảo hơn lúc nào hết, doanh nghiệp và trí thức khoa học - công nghệ Việt Nam cần phát huy tinh thần làm chủ thị trường, tự cường công nghệ, tiên phong, dám nghĩ, dám làm, dám đầu tư vào nghiên cứu và thương mại hóa sản phẩm khoa học - công nghệ, lan tỏa trong nước và hội nhập quốc tế.

Chia sẻ tại hội nghị, ông Trần Xuân Đích - Phó Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ cho rằng, hội nghị không đơn thuần là hội thảo chính sách mà là nơi hội tụ của "Ba nhà": Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp. Ba nhà có vai trò khác nhau nhưng lại cùng một mục tiêu là phát triển đất nước dựa trên khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Ông Trần Xuân Đích cho rằng, nếu đứng riêng lẻ, mỗi nhà sẽ gặp nhiều khó khăn nhưng khi cộng hưởng sẽ tạo nên "tam giác phát triển" vững chắc cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Trong đó, Nhà nước kiến tạo thể chế, chính sách và chương trình hỗ trợ; nhà khoa học tạo ra tri thức và công nghệ từ các viện, trường; doanh nghiệp đưa tri thức và công nghệ vào đời sống, giải quyết bài toán thực tiễn từ sản xuất kinh doanh.

*Nghiên cứu thật, đầu tư thật, kết nối thật

Thông điệp “Làm thật là yêu nước” của hội nghị được đại diện các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, vật liệu mới, môi trường, y dược - công nghệ sinh học, logistics và giáo dục chia sẻ về hành trình đưa công nghệ từ phòng thí nghiệm ra thị trường, bài toán về vốn, cạnh tranh, kinh nghiệm xây dựng mô hình doanh nghiệp khoa học - công nghệ trong bối cảnh mới cũng như cơ hội hợp tác nhằm rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng.

Ông Trần Xuân Đích nhấn mạnh, trong khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, “làm thật” là nghiên cứu thật để giải quyết vấn đề thật của đất nước, doanh nghiệp và người dân; đầu tư thật là dám bỏ vốn cho nghiên cứu và phát triển, thử nghiệm và chấp nhận rủi ro; sử dụng chính sách thật là chủ động tận dụng công cụ mà Nhà nước đã ban hành và kết nối thật là hợp tác thẳng thắn, cùng có lợi.

Hội nghị khẳng định, doanh nghiệp khoa học - công nghệ chính là nơi ba dòng chảy gặp nhau: Dòng chảy tri thức, dòng chảy vốn - thị trường và dòng chảy chính sách - thể chế. Điển hình là các doanh nghiệp nông nghiệp như Tiến Nông, ThaiBinh Seed hợp tác với nhà khoa học tạo ra giống cây trồng, phân bón thông minh giúp nông dân nâng cao hiệu quả canh tác, thích ứng biến đổi khí hậu; doanh nghiệp dược phẩm như Savipharm, Sao Thái Dương đầu tư mạnh cho nghiên cứu - phát triển, nắm vững công nghệ bào chế, cung ứng sản phẩm chất lượng cao, giảm phụ thuộc nhập khẩu… Các trường đại học cũng đang cung cấp dịch vụ thử nghiệm chuẩn quốc tế cho doanh nghiệp.

Mặc dù Bộ Khoa học và Công nghệ đã tham mưu trình Chính phủ nhiều chính sách mới nhưng Phó Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ Trần Xuân Đích thẳng thắn nhìn nhận, chính sách chỉ thực sự có ý nghĩa khi "chạm" được đến doanh nghiệp và nhà khoa học. Với vai trò là cơ quan quản lý Nhà nước, Bộ Khoa học và Công nghệ, các Sở Khoa học và Công nghệ cam kết tiếp tục hoàn thiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các mô hình và sản phẩm mới; đơn giản hóa thủ tục để doanh nghiệp và nhà khoa học tiếp cận quỹ, chương trình hỗ trợ một cách nhanh và minh bạch hơn; lắng nghe, đồng hành với các đề xuất cụ thể từ Liên minh doanh nhân - trí thức khoa học - công nghệ. Tất cả hướng đến mục tiêu rút ngắn quãng đường từ phòng thí nghiệm đến nhà máy, từ ý tưởng đến sản phẩm, từ chính sách đến thị trường.