"Lỗ hổng" hệ thống hưu trí tại Canada và gợi mở chính sách

Người cao tuổi tại Vancouver, Canada. Ảnh: Bnews phát

Những con số này làm dấy lên lo ngại về những tác động nhất định đối với hệ thống các chính sách, biện pháp bảo đảm thu nhập ổn định và cuộc sống bền vững cho người lao động khi hết tuổi lao động (hay còn được biết đến là an ninh hưu trí).

Phóng viên TTXVN tại Ottawa dẫn báo cáo từ Viện Nghiên cứu Chính sách công của Canada (C.D. Howe Institute) cho biết chỉ có khoảng 37% nhân viên khu vực tư được hưởng một số loại phúc lợi hưu trí, trong khi 87% người làm ở khu vực công là thành viên của kế hoạch lương hưu đăng ký.

Hai đồng tác giả của báo cáo là ông Keith Ambachtsheer, Giám đốc danh dự của Trung tâm quản lý hưu trí quốc tế tại Trường Quản lý Rotman và  ông Alex Mazer, Giám đốc điều hành của công ty công nghệ tài chính Common Wealth, cho rằng khoảng cách bảo đảm tài chính sau nghỉ hưu giữa người lao động ở hai khu vực này đang ngày càng nới rộng. Ngay cả khi tính theo mức rộng nhất về bảo hiểm hưu trí khu vực tư nhân thì vẫn còn có một bộ phận lớn người lao động ở Canada không được hưởng bất kỳ kế hoạch hưu trí nào tại nơi làm việc.

Báo cáo cũng cho thấy chỉ có khoảng 19% doanh nghiệp vừa và nhỏ (có từ 5 - 499 nhân viên) tại Canada cung cấp kế hoạch hưu trí, trong khi tỷ lệ này ở Mỹ là vào khoảng 50%. Theo một cuộc khảo sát năm 2024 của Kế hoạch hưu trí chăm sóc sức khỏe Ontario (HOOPP), chi phí là lý do hàng đầu khiến các công ty không cung cấp những lợi ích này.

Cũng theo báo cáo, một số quốc gia như Australia, Vương quốc Anh và gần đây là tỉnh bang Quebec của Canada đã yêu cầu các nhà tuyển dụng phải đăng ký kế hoạch hưu trí tại nơi làm việc cho nhân viên. Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế còn nhiều thách thức, việc áp dụng quy định bắt buộc trên phạm vi toàn quốc tại Canada được cho là khó khả thi trong ngắn hạn. Theo hai tác giả Ambachtsheer và Mazer, chính phủ liên bang nên áp dụng “phương pháp khuyến khích” bằng cách giảm thuế cho các doanh nghiệp nếu họ thiết lập kế hoạch hưu trí tại chỗ làm.

Theo ước tính của các tác giả, áp dụng tín dụng thuế giúp các doanh nghiệp nhỏ điển hình giảm gần một nửa chi phí cung cấp chương trình hưu trí trong 3 năm đầu tiên và tùy vào mức độ tham gia của các doanh nghiệp sẽ giúp mở rộng bao phủ an sinh hưu trí cho thêm 125.000 - 500.000 người lao động trong vòng 5 năm, với tổng chi phí chỉ từ 1 - 2 tỷ CAD (tương đương 740 triệu - 1,48 tỷ USD), một con số khá khiêm tốn so với chi phí tính theo chương trình hưu trí của chính phủ liên bang. Báo cáo trích dẫn một loạt nghiên cứu về tầm quan trọng của kế hoạch lương hưu tại chỗ làm đối với an ninh hưu trí, trong đó một công cụ tính toán thu nhập hưu trí được phát triển vào năm ngoái đã xác định rằng các hộ gia đình không có bảo hiểm hưu trí tại nơi làm sẽ có rất ít khả năng duy trì mức sống sau khi nghỉ hưu.

Hai tác giả lưu ý Chính phủ Canada, các cơ quan quản lý và các nhà lãnh đạo khu vực tư nhân cần tiếp tục tìm kiếm biện pháp để cải thiện hệ thống thu nhập hưu trí nhằm duy trì vị thế của Canada trong nhóm các quốc gia có chính sách hưu trí phát triển hàng đầu thế giới.