Lộ trình nâng hạng chứng khoán và kỳ vọng dòng vốn tỷ USD

Bảng giá chứng khoán trực tuyến tại Sở giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Trần Trung/Bnews/vnanet.vn

Quyết định xác nhận lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm Mới nổi Thứ cấp vào tháng 9/2026 của FTSE Russell không chỉ là sự ghi nhận nỗ lực cải cách pháp lý thực chất mà còn mở ra một chương mới cho hệ thống tài chính quốc gia. Với việc tháo gỡ các nút thắt về ký quỹ và tiếp cận thị trường, Việt Nam đang đứng trước cơ hội thu hút dòng vốn quốc tế khổng lồ, tái định vị vị thế chiến lược trong hệ thống phân bổ vốn toàn cầu.

Ngày 8/4, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước công bố kết quả rà soát giữa kỳ của FTSE Russell với những tín hiệu tích cực vượt bậc cho thị trường chứng khoán Việt Nam. Thông báo từ tổ chức xếp hạng này ghi nhận sự tiến triển quan trọng trong khả năng tiếp cận thị trường thông qua các định chế trung gian toàn cầu, đồng thời chính thức xác nhận giữ nguyên lộ trình đưa Việt Nam từ Thị trường Cận biên lên Thị trường Mới nổi Thứ cấp. Đây là kết quả trực tiếp từ việc ban hành Thông tư số 08/2026/TT-BTC ngày 03/02/2026 về việc sửa đổi, bổ sung nhiều quy định quan trọng liên quan đến giao dịch, công bố thông tin và hoạt động của các chủ thể trên thị trường chứng khoán, nhằm tạo thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài và nâng cao hiệu quả quản lý. Đây là văn bản pháp lý mang tính then chốt giúp thiết lập khuôn khổ đảm bảo quyền tiếp cận của khối ngoại và cải thiện triệt để cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước giao dịch.

Sự đồng thuận trong mô hình triển khai giữa các cơ quan quản lý, các công ty chứng khoán nội địa và quốc tế cùng hệ thống ngân hàng lưu ký đã tạo nền tảng vững chắc để Hội đồng Quản trị Chỉ số của FTSE Russell xác nhận lộ trình phân bổ cổ phiếu Việt Nam vào các rổ chỉ số toàn cầu, chính thức bắt đầu từ thứ Hai, ngày 21/9/2026.

Ông Lưu Chí Kháng, Trưởng phòng Tự doanh Công ty cổ phần Chứng khoán Kiến thiết Việt Nam. Ảnh: Trần Trung/Bnews/TTXVN

Dưới góc nhìn của các chuyên gia kinh tế, sự kiện này là bước ngoặt khẳng định sự phát triển và sự công nhận của cộng đồng đầu tư quốc tế đối với nền kinh tế Việt Nam. Ông Lưu Chí Kháng, Trưởng phòng Tự doanh Công ty cổ phần Chứng khoán Kiến thiết Việt Nam, nhận định rằng việc nâng hạng sẽ kích hoạt một làn sóng vốn ngoại mạnh mẽ với quy mô dự báo lên tới 5 đến 7 tỷ USD, tập trung chủ yếu từ các quỹ ETF và dòng vốn thụ động. Cấu trúc dòng tiền trên thị trường sẽ có sự thay đổi căn bản khi vai trò của các nhà đầu tư tổ chức nước ngoài trở nên quan trọng hơn, giúp gia tăng tính thanh khoản và tính bền vững cho cơ cấu giao dịch.

Ông Kháng nhấn mạnh, dòng vốn này thường có xu hướng ưu tiên các doanh nghiệp có vốn hóa lớn, thanh khoản cao, còn dư địa sở hữu cho khối ngoại và đặc biệt là phải có nền tảng quản trị minh bạch cùng lợi nhuận ổn định. Điều này đòi hỏi các nhà đầu tư trong nước cần sớm điều chỉnh chiến lược, dịch chuyển danh mục sang những cổ phiếu đáp ứng tiêu chí quốc tế và tập trung vào những doanh nghiệp có nội tại vững mạnh thay vì các nhóm cổ phiếu nhỏ lẻ ít tiềm năng cạnh tranh.

Ông Nguyễn Minh Hoàng, Giám đốc Phân tích Công ty cổ phần Chứng khoán Nhất Việt. Ảnh: Trần Trung/Bnews/TTXVN

Ông Nguyễn Minh Hoàng, Giám đốc Phân tích Công ty cổ phần Chứng khoán Nhất Việt cho biết việc nâng hạng không chỉ thu hút khoảng 1,7 tỷ USD từ dòng vốn thụ động mà còn có thể kéo theo từ 5 đến 8 tỷ USD dòng vốn chủ động từ các quỹ đầu tư lớn trên thế giới. Dòng tiền này sẽ được giải ngân theo nhiều giai đoạn với các tỷ lệ như 10%, 20%, 35% và 35% nhằm mục tiêu hạn chế các biến động cực đoan cho thị trường chứng khoán nội địa. Sự tham gia của các dòng vốn mới đặt ra yêu cầu cấp thiết cho các doanh nghiệp Việt Nam trong việc tự nâng chuẩn bản thân, tăng cường tính minh bạch và chuẩn hóa các báo cáo theo thông lệ quốc tế.

Nhìn nhận từ thị trường tài chính quốc tế, bà Christine Le, Chủ tịch Hiệp hội Tài chính và Đầu tư Việt Nam tại Vương quốc Anh, khẳng định những ghi nhận tích cực từ FTSE Russell là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của quá trình cải cách kinh tế vĩ mô ổn định của Chính phủ Việt Nam. Việc tháo gỡ các vướng mắc cốt lõi như cơ chế không yêu cầu ký quỹ hay quy trình giao dịch qua trung gian quốc tế đã củng cố niềm tin cho các nhà đầu tư tổ chức, giúp họ tham gia thị trường với chi phí và rủi ro vận hành được kiểm soát tối ưu. Ý nghĩa quan trọng nhất của bước tiến này chính là việc tái định vị vai trò của Việt Nam, đưa thị trường nội địa trở thành một phần trong danh mục phân bổ vốn mang tính chiến lược dài hạn của các quỹ đầu tư toàn cầu. Khi chính thức được nâng hạng, Việt Nam không chỉ thu hút dòng vốn quy mô lớn hơn mà còn cải thiện đáng kể chất lượng dòng tiền theo hướng ổn định và bền vững hơn, tạo đà cho sự tăng trưởng của nền kinh tế thực.

Trong giai đoạn tiếp theo, một số ưu tiên cần được tập trung bao gồm bảo đảm thực thi các cải cách pháp lý một cách đồng bộ, cải thiện quy trình vận hành cho nhà đầu tư nước ngoài và nâng cao tiêu chuẩn quản trị doanh nghiệp niêm yết. Việc hiện đại hóa hạ tầng công nghệ và tăng cường năng lực quản trị rủi ro sẽ là nền tảng để thị trường vận hành trơn tru dưới áp lực của dòng vốn lớn. Đồng thời, sự nhất quán trong điều hành chính sách và ổn định kinh tế vĩ mô sẽ là yếu tố quyết định để duy trì niềm tin và giữ chân dòng vốn dài hạn ở lại với thị trường Việt Nam.

Lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam diễn ra đúng kế hoạch là kết quả của sự chỉ đạo sát sao từ Chính phủ, cùng sự nỗ lực đồng lòng của Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và các thành viên thị trường.

Với sự chuẩn bị từ hạ tầng pháp lý đến năng lực nội tại của doanh nghiệp, thị trường chứng khoán Việt Nam đang tự tin bước vào một vận hội mới, hứa hẹn trở thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn hiệu quả, đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế. Sự công nhận của cộng đồng đầu tư quốc tế không chỉ là phần thưởng cho những nỗ lực đã qua của Việt Nam mà còn là cam kết cho một thị trường chứng khoán minh bạch, chuyên nghiệp và đầy tiềm năng tăng trưởng.