Lớp "mẫu giáo" dành cho thú cưng

Bất chấp đà giảm tốc của nền kinh tế, các dịch vụ và ngành hàng dành cho thú cưng tại Trung Quốc vẫn đang tăng trưởng mạnh mẽ. Ngày càng nhiều người trẻ lựa chọn không lập gia đình và tìm đến thú cưng làm bầu bạn, từ đó mở ra những cơ hội kinh doanh đầy tiềm năng cho thị trường ngách này.

Lớp "mẫu giáo" dành cho thú cưng có tên Paw³ tại thành phố Thượng Hải đang là một mô hình thành công như vậy. Cứ đúng 9 giờ sáng, những chú cún lại được chủ nhân đưa tới "lớp" và đón về vào 7 giờ tối. Cả một ngày dài bận rộn là lịch trình được thiết kế chặt chẽ, từ tham gia các trò chơi tương tác, tập thể dục trên máy chạy bộ chuyên dụng, đến thưởng thức các món ăn cao cấp và nghe nhạc piano trong giờ ngủ trưa.

Thay vì các phương pháp huấn luyện nghiêm khắc truyền thống, mô hình này tập trung vào chăm sóc sức khỏe tinh thần và phát triển kỹ năng xã hội cho thú cưng. Ông Jann Zhang, người sáng lập Paw³, chia sẻ rằng ý tưởng thành lập trung tâm xuất phát từ chính khó khăn của ông khi điều trị các vấn đề hành vi liên quan đến tâm lý lo âu cho chú chó của mình. Nhận thấy nguyên nhân cốt lõi nằm ở sự thiếu hụt không gian giao tiếp xã hội, ông đã tìm hiểu mô hình chăm sóc bán trú từ Mỹ để tạo ra không gian giúp thú cưng giải tỏa căng thẳng và hòa nhập tốt hơn. Từ một nhóm nhỏ dưới 20 khách hàng ban đầu, Paw³ hiện đã thu hút hơn 200 thành viên thường xuyên.

Để đổi lại sự chăm sóc toàn diện này, các chủ nuôi sẵn sàng chi mạnh tay. Chi phí gửi thú cưng hàng ngày tại Paw³ dao động từ 98-138 NDT (khoảng 380.000-540.000 đồng) tùy thuộc vào kích cỡ của chó. Cô Qian Yi, chủ nuôi của một chú chó một năm tuổi, ước tính phải chi khoảng 4.000 NDT mỗi tháng chỉ riêng cho các dịch vụ bán trú, ăn uống, cắt tỉa lông, bơi lội và đi chơi tại công viên thú cưng. Cô Qian Yi chia sẻ: "Chúng tôi nuôi dạy chú chó của mình giống như nuôi một đứa trẻ vậy".

Sự bùng nổ của các dịch vụ thú cưng cao cấp bắt nguồn từ những thay đổi về cơ cấu dân số và tâm lý xã hội. Theo thống kê của Liên hợp quốc, số lượng trẻ em từ 0-4 tuổi tại Trung Quốc đã giảm mạnh từ gần 90 triệu vào năm 2018 xuống còn 58 triệu vào năm 2023. Trong khi đó, Ngân hàng Goldman Sachs dự báo đến năm 2030, số lượng thú cưng tại các khu đô thị Trung Quốc sẽ cao gần gấp đôi tổng số trẻ em từ 4 tuổi trở xuống.

Bên cạnh đó, khoảng 60% chủ nuôi thú cưng tại các đô thị Trung Quốc hiện nay sinh từ những năm 1990 trở về sau. Những người trẻ này đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt trong học tập, công việc và ngày càng cảm thấy bi quan về tương lai, dẫn đến xu hướng trì hoãn kết hôn.

Trong bối cảnh đó, thú cưng trở thành nguồn an ủi tinh thần đặc biệt. Một thanh niên 24 tuổi làm việc trong ngành xây dựng tại Đại Liên cho hay: "Mỗi ngày đi làm về mệt mỏi, tôi cảm thấy thư giãn ngay lập tức khi ở bên cạnh chú mèo của mình". Chính vì vậy, thú cưng ngày càng được đối xử như một thành viên thực thụ trong gia đình.

Bên cạnh giá trị cảm xúc, yếu tố chi phí cũng đóng vai trò quyết định. Việc mua sắm các sản phẩm và dịch vụ, ngay cả những mặt hàng xa xỉ, cho chó mèo vẫn được coi là ít tốn kém hơn nhiều so với gánh nặng tài chính để nuôi dạy một đứa trẻ tại các thành phố lớn.

Nhận thấy cơ hội lớn từ xu hướng này, nhiều doanh nghiệp lớn nhỏ trong và ngoài Trung Quốc đã nhanh chóng nhập cuộc. Tập đoàn Panasonic (Nhật Bản) gia nhập thị trường thiết bị gia dụng cho thú cưng tại Trung Quốc từ năm 2023. Bắt đầu bằng máy sấy lông, Panasonic tiếp tục ra mắt máy cho ăn thông minh điều khiển qua ứng dụng di động, đặt mục tiêu chiếm 8% thị phần vào năm 2030.

Thậm chí, công ty khởi nghiệp (startup) Onedot có trụ sở tại Tokyo còn chuyển đổi mô hình kinh doanh vì sự biến động dân số. Hoạt động của startup này tại Trung Quốc ban đầu tập trung vào một nền tảng mạng xã hội với nội dung nuôi dạy con cái. Tuy nhiên, do sự sụt giảm số lượng trẻ em, Onedot đã linh hoạt chuyển hướng sang dịch vụ giao hàng nhanh đồ dùng thú cưng. Sự chịu chi của các chủ nuôi thú cưng cũng khiến các công ty sản xuất thức ăn cho thú cưng như Gambol Pet Group ở Thâm Quyến dịch chuyển mạnh sang các dòng sản phẩm thực phẩm cao cấp để thúc đẩy doanh thu.

Thị trường thú cưng Trung Quốc hiện được đánh giá là vẫn còn dư địa tăng trưởng rất lớn. Theo thống kê mới đây của iiMedia Research, mới chỉ có khoảng 20% hộ gia đình Trung Quốc sở hữu thú cưng, thấp hơn đáng kể so với mức 70% tại Mỹ và gần 50% tại châu Âu. Công ty nghiên cứu Pet Data ước tính quy mô thị trường tiêu dùng cho thú cưng tại đô thị Trung Quốc đạt 312,6 tỷ NDT vào năm 2025, và dự đoán con số này có thể vượt mốc 405 tỷ NDT vào năm 2028.

Sự trỗi dậy của nền kinh tế thú cưng tại Trung Quốc cho thấy lối sống và cơ cấu dân số thay đổi đã tạo ra những xu hướng tiêu dùng mới. Việc giới trẻ coi vật nuôi như con cái không chỉ là một liệu pháp tinh thần cá nhân, mà còn mở ra cơ hội kinh doanh đầy tiềm năng cho các doanh nghiệp nhạy bén.