“Luật hóa” vai trò của sàn giao dịch và môi giới bất động sản

Hàng nghìn người xếp hàng bốc thăm mua nhà ở xã hội. Ảnh minh họa: Minh Nghĩa/TTXVN

Cùng với việc chỉ đạo Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan liên quan nghiên cứu thành lập sàn giao dịch quyền sử dụng đất, Thủ tướng Chính phủ cũng vừa giao Bộ Xây dựng chủ trì nghiên cứu thành lập sàn giao dịch bất động sản. Những nội dung này đều hướng đến việc thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 33/NQ-CP về một số giải pháp tháo gỡ và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững.

Việc bổ sung vào Luật Kinh doanh bất động sản các quy định cụ thể về vai trò, chức năng, nhiệm vụ của tổ chức xã hội nghề nghiệp về bất động sản và môi giới bất động sản không chỉ giúp nhà nước trong việc quản lý, giám sát thị trường này, tiết kiệm ngân sách quốc gia mà còn phù hợp với chuẩn mực pháp luật của nhiều quốc gia.

Theo ông Nguyễn Văn Đính – Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), vai trò của hội chuyên môn nghề nghiệp trong đào tạo, cấp chứng chỉ hành nghề thị trường bất động sản ngày càng quan trọng trong sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước. Bất động sản cũng là thị trường chịu nhiều ảnh hưởng từ các quyết sách kinh tế vĩ mô của Chính phủ, xu hướng đầu tư, tiêu dùng của người dân.

Để thị trường bất động sản vận hành an toàn và minh bạch, vai trò của nhà môi giới bất động sản ngày càng được đánh giá cao, với những yêu cầu ngày càng khắt khe. Thống kê của VARS cho thấy, hiện có khoảng 200 nghìn người hoạt động môi giới bất động sản. Tuy nhiên, chỉ có khoảng 40 nghìn người có chứng chỉ môi giới bất động sản đã trải qua quá trình đào tạo chuyên môn nghiệp vụ một cách bài bản.

Do đó, để thị trường phát triển an toàn, lành mạnh, để người dân thật sự thấy yên tâm khi lựa chọn giao dịch qua môi giới, sàn giao dịch bất động sản thì cần quản lý chặt chẽ hơn nữa những cá nhân hành nghề môi giới bất động sản chính thức tại các sàn giao dịch.

“Hoạt động của sàn giao dịch bất động sản và môi giới phải đảm bảo chuyên nghiệp, kỹ năng hành nghề cao, năng lực hỗ trợ công việc phải đạt chuẩn, văn hóa đạo đức phải thành nguyên tắc không thể vi phạm...” – ông Đính nhấn mạnh.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, để những nội dung này thực sự đi vào cuộc sống, rất cần “luật hóa” với những quy định ràng buộc chặt chẽ hơn, mạnh hơn về hoạt động của sàn giao dịch và môi giới bất động sản. Đặc biệt là quy định về vai trò, trách nhiệm của sàn giao dịch trong việc cung cấp thông tin, bảo vệ quyền lợi cho nhà đầu tư hoặc người mua nhà khi tham gia giao dịch.

Trên thực tế, nhiều nước đã quy định vai trò, chức năng, nhiệm vụ của tổ chức xã hội nghề nghiệp trong các điều luật. Thậm chí ở một số nước, hiệp hội ngành nghề còn là đơn vị cấp chứng chỉ môi giới bất động sản như: tại Anh, thẻ hành nghề môi giới bất động sản được cấp bởi Hiệp hội Bất động sản (National Association of Estate Agents - NAEA); tại Australia là do các tổ chức đào tạo của Hiệp hội ANTA cấp…

Khách hàng tìm hiểu dự án bất động sản. Ảnh minh họa

Tại Việt Nam, các chuyên gia nhận xét, hành lang pháp lý đã khá đầy đủ và rõ ràng cho việc cấp phép thành lập, tổ chức và hoạt động của từng tổ chức xã hội nghề nghiệp. Hiện đã có rất nhiều tổ chức xã hội nghề nghiệp của các ngành nghề được quy định rõ vai trò, chức năng, nhiệm vụ trong các điều luật. Đơn cử như Luật Doanh nghiệp vừa và nhỏ, Luật Chứng khoán...

Phó Chủ tịch VARS Nguyễn Chí Thanh cho biết, hiện nay, Luật Kinh doanh bất động sản có 1 chương, mục liên quan đến hoạt động môi giới bất động sản nhưng lại chưa có quy định về tổ chức nào là đầu mối để hỗ trợ nhà nước kiểm soát các đối tượng này.

Theo ông Thanh, các hội nghề nghiệp nên là nơi có tiếng nói cao nhất về chuyên môn, ban hành quy tắc đạo đức, ứng xử hành nghề; chuẩn hóa tiêu chuẩn, kỹ năng nghiệp vụ hành nghề, chứng nhận năng lực nghề nghiệp, tổ chức hệ thống đào tạo đạt chuẩn và xây dựng hệ thống định danh, mã hóa để quản lý, hỗ trợ hành nghề.

Như vậy, tất cả người hành nghề tư vấn môi giới cho khách hàng phải hoàn thành đúng, đủ các quy định trước khi hoạt động; trong đó bắt buộc phải có chứng chỉ hành nghề môi giới. Chứng chỉ này sẽ được mã hóa, số hóa dưới hình thức thẻ hành nghề, hình thành hệ thống thông tin dữ liệu để cơ quan nhà nước quản lý.

Người có thẻ sẽ là người giao dịch cuối cùng, xác nhận thông tin cần thiết tư vấn cho khách hàng; mã thẻ sử dụng khi ký hợp đồng sẽ là căn cứ để đánh giá trách nhiệm liên đới khi giao dịch xảy ra vấn đề. Như vậy, người hành nghề bắt buộc hoạt động nghiêm túc, có uy tín.

Hướng tới mục tiêu xây dựng thị trường bất động sản phát triển lành mạnh, an toàn, bền vững, câu chuyện “luật hóa” chặt chẽ hơn nữa vai trò của các sàn giao dịch cũng như đội ngũ hành nghề môi giới bất động sản đang trở thành đòi hỏi cấp thiết./.