Mô hình 4P: Phao cứu sinh đưa ngành dừa miền Tây xuất ngoại

Các đơn vị đại diện khối công, Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã tỉnh Vĩnh Long, doanh nghiệp và hợp tác xã đã kí kết biên bản ghi nhớ tại Hội thảo. Ảnh: Thanh Hòa- TTXVN

Ngày 5/6, tại Vĩnh Long, Ban Quản lý Dự án Phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp thông minh thích ứng biến đổi khí hậu tại Trà Vinh (CSAT Trà Vinh, tỉnh Vĩnh Long) phối hợp với Liên minh Hợp tác xã tỉnh, Hội Doanh nhân trẻ tổ chức Hội thảo “Thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị dừa theo mô hình hợp tác Công – Tư – Nhà sản xuất (4P)”.

Ông Hồng Ngọc Hưng, Phó Giám đốc Sở Tài Chính tỉnh Vĩnh Long kiêm Giám đốc Ban Quản lý Dự án CSAT Trà Vinh cho biết, Vĩnh Long là địa phương có diện tích và sản lượng dừa lớn của cả nước. Toàn tỉnh hiện có hơn 122.800 ha dừa, chiếm khoảng 61% diện tích dừa cả nước. Cây dừa không chỉ tạo sinh kế cho hàng chục nghìn hộ dân mà còn là ngành hàng có tiềm năng phát triển theo hướng xanh, bền vững và phục vụ xuất khẩu. Tuy nhiên, chuỗi giá trị dừa vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn như quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, liên kết giữa doanh nghiệp và hợp tác xã chưa bền vững, việc đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu và tiếp cận nguồn vốn còn nhiều hạn chế.

Vì vậy, sự đồng hành của cơ quan quản lý nhà nước, các quỹ hỗ trợ phát triển, doanh nghiệp và hợp tác xã theo mô hình hợp tác 4P (Public– Private– Producer Partnerships) sẽ là điểm tựa vững chắc để nông dân yên tâm sản xuất, từng bước nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của ngành hàng dừa.

Ông Hồng Ngọc Hưng, Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Vĩnh Long kiêm Giám đốc Ban Quản lý Dự án CSAT Trà Vinh, phát biểu tại Hội thảo. Ảnh: Thanh Hòa- TTXVN

Trong đó, khối công đóng vai trò định hướng, kiến tạo cơ chế và hạ tầng chính sách; khối tư là các doanh nghiệp đầu tàu mang công nghệ, tiêu chuẩn và thị trường tiêu thụ ổn định; nhà sản xuất là các hợp tác xã, tổ hợp tác và nông dân trực tiếp tạo ra nguồn nguyên liệu chất lượng, tuân thủ cam kết môi trường và phát triển bền vững.

Theo ông Hồng Ngọc Hưng, các hợp tác xã cần phát huy vai trò là cầu nối giữa nông dân và doanh nghiệp, từng bước chuyển từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp, chú trọng tuân thủ các tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc để đáp ứng yêu cầu của thị trường. Ban Quản lý Dự án CSAT Trà Vinh sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ kỹ thuật, nâng cao năng lực quản trị cho các hợp tác xã, hình thành các chuỗi liên kết bền vững và hiệu quả.

Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung trao đổi về mô hình hợp tác công – tư – nhà sản xuất. Nhiều ý kiến cho rằng, để mô hình 4P phát huy hiệu quả cần xây dựng các diễn đàn đối thoại thường xuyên giữa các bên tham gia chuỗi giá trị. Đây là nền tảng giúp xác định rõ vai trò, trách nhiệm của từng tác nhân, tăng cường tính minh bạch, huy động nguồn lực đầu tư và giải quyết kịp thời những khó khăn phát sinh trong quá trình liên kết sản xuất - tiêu thụ.

Ông Nguyễn Văn Bình, đại diện Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Bến Tre (Betrimex) cho rằng, ngành dừa đang có nhiều tiềm năng phát triển, nhưng vẫn đối mặt với không ít thách thức như sản xuất còn manh mún, tác động của biến đổi khí hậu, biến động giá cả và các yêu cầu ngày càng khắt khe về mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc từ các thị trường nhập khẩu. Theo ông Bình, để phát triển bền vững chuỗi giá trị dừa cần phát huy hiệu quả mô hình hợp tác 4P; trong đó Nhà nước giữ vai trò kiến tạo chính sách, doanh nghiệp đồng hành bao tiêu sản phẩm, đầu tư vùng nguyên liệu, còn hợp tác xã và nông dân tuân thủ quy trình sản xuất, đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng của thị trường.

Các đơn vị đại diện khối công, Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã tỉnh Vĩnh Long, doanh nghiệp và hợp tác xã đã kí kết biên bản ghi nhớ tại Hội thảo. Ảnh: Thanh Hòa- TTXVN

Ông Ngô Hữu Sự, đại diện Hợp tác xã Vạn Hưng cho biết, việc tập hợp nông dân tham gia liên kết sản xuất còn gặp nhiều khó khăn do thói quen canh tác nhỏ lẻ, chưa đồng bộ trong ghi chép và tuân thủ quy trình sản xuất. Hợp tác xã kiến nghị các doanh nghiệp tăng cường chia sẻ thông tin thị trường, xây dựng các cam kết tiêu thụ ổn định, lâu dài để người dân yên tâm sản xuất và tham gia chuỗi liên kết.

Tại hội thảo, Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Trung Vẹn thông tin về các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể giai đoạn 2026 - 2030 theo Nghị quyết số 36/2025/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân tỉnh. Theo đó, tỉnh đang triển khai nhiều chính sách hỗ trợ đối với tổ hợp tác, hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã như đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực; hỗ trợ thu hút lao động có trình độ cao; đầu tư cơ sở hạ tầng, kho bãi, nhà xưởng sơ chế, chế biến và trang thiết bị phục vụ sản xuất. Mức hỗ trợ đầu tư hạ tầng có thể lên tới 90% tổng mức đầu tư, tùy theo quy mô và loại hình tổ chức kinh tế tập thể.

Ông Nguyễn Văn Bình, đại diện Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Bến Tre (Betrimex), trình bày tham luận tại Hội thảo. Ảnh: Thanh Hòa- TTXVN

Giám đốc Quỹ Hỗ trợ phát triển Hợp tác xã tỉnh Vĩnh Long Đỗ Thanh Sang cho biết, Quỹ được thành lập với vốn điều lệ 40 tỷ đồng, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận. Quỹ đang triển khai các chương trình cho vay đối với hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và thành viên hợp tác xã trên địa bàn, nhằm tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn phục vụ đầu tư sản xuất, chế biến và phát triển vùng nguyên liệu. Việc kết hợp các chính sách hỗ trợ với nguồn vốn tín dụng ưu đãi sẽ góp phần tháo gỡ khó khăn về nguồn lực, nâng cao năng lực hoạt động của các hợp tác xã và thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị dừa theo hướng bền vững.

Dịp này, các đơn vị đại diện khối công, Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã tỉnh Vĩnh Long, doanh nghiệp và hợp tác xã đã kí kết biên bản ghi nhớ hợp tác nhằm thúc đẩy liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm dừa theo mô hình hợp tác 4P , nhằm nâng cao chuỗi giá trị ngành hàng dừa- ngành hàng chủ lực của địa phương.

Dự án CSAT Trà Vinh được Quỹ Quốc tế về Phát triển nông nghiệp (IFAD) tài trợ, triển khai giai đoạn 2022 - 2026, với tổng vốn hơn 31,6 triệu USD. Dự án hướng đến phát triển nông nghiệp bền vững thích ứng biến đổi khí hậu, thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị gắn với thị trường, nâng cao thu nhập và giảm thiểu rủi ro cho nông dân, đặc biệt là các nhóm dễ bị tổn thương.