Mở ra giai đoạn hợp tác thương mại mới giữa Việt Nam và Ai Cập

Hơn 60 năm qua, quan hệ giữa hai nước đã có những bước phát triển vững chắc; trong đó, có thương mại và đầu tư. Đặc biệt, Ai Cập là quốc gia Bắc Phi đầu tiên công nhận Việt Nam có quy chế kinh tế thị trường đầy đủ vào tháng 11/2013. Vì vậy, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ai Cập của Chủ tịch nước Lương Cường là sự kiện chính trị đối ngoại quan trọng của hai nước với mong muốn sớm đưa quan hệ song phương lên Đối tác toàn diện, mở ra một không gian mới với nhiều tiềm năng và dư địa trong quan hệ hữu nghị hợp tác song phương.

*Quan hệ bổ trợ

Theo các chuyên gia thương mại, Ai Cập là một quốc gia liên lục địa với phần lớn lãnh thổ nằm ở Bắc Phi và bán đảo Sinai thuộc Tây Á, là một trị trường với hơn 100 triệu dân. Đặc biệt, Ai Cập hiện là đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam ở khu vực Bắc Phi. Hiện Việt Nam có một doanh nghiệp đang đầu tư tại Ai Cập với tổng số vốn khoảng 30 triệu USD và một doanh nghiệp may mặc đang liên doanh với doanh nghiệp Ai Cập.

Ngoài ra, Việt Nam và Ai Cập có nhiều thế mạnh bổ trợ cho nhau để cùng phát triển. Cụ thể, với lợi thế là thành viên của nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA) ở cấp độ khu vực, Việt Nam có thể là cầu nối cho hàng hóa và dịch vụ của Ai Cập.

Ngược lại, với vị trí đắc địa ở nơi giao nhau của ba châu lục là châu Á, châu Âu và châu Phi, đồng thời là thành viên Hiệp định Thương mại tự do lục địa châu Phi (AfCFTA), Ai Cập có thể hỗ trợ hàng hóa và dịch vụ của Việt Nam tiếp cận các thị trường rộng lớn này một cách hiệu quả.

Dẫn số liệu của Hải quan Việt Nam, Bộ Công Thương cho biết: Ai Cập là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại khu vực Bắc Phi và là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Việt Nam tại châu Phi (sau Nam Phi). Trong giai đoạn 2018-2022, bất chấp ảnh hưởng của dịch COVID-19, tổng kim ngạch thương mại song phương đã chứng kiến sự tăng trưởng tích cực với mức tăng trung bình đạt 6,7%/năm, từ 471,8 triệu USD năm 2018 lên 612 triệu USD năm 2022.

Năm 2024, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam với Ai Cập đạt 472,6 triệu USD, tăng 9,4% so với năm 2023. Trong 6 tháng đầu năm 2025, tổng xuất nhập khẩu của Việt Nam với Ai Cập đạt 266,9 triệu USD, tăng 8,0% so với cùng kỳ năm trước; trong đó, xuất khẩu của Việt Nam đến Ai Cập đạt 266,9 triệu USD, tăng 8,0%. Nhập siêu của Việt Nam với Ai Cập có giá trị -266,9 triệu USD, tăng 8,0%.

Các nhóm hàng xuất khẩu chính bao gồm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; điện thoại các loại và linh kiện; cà phê; hàng thủy sản; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác; phương tiện vận tải và phụ tùng; hạt tiêu; xơ, sợi dệt các loại; hàng dệt, may; hạt điều; hàng rau quả; kim loại thường khác và sản phẩm… Ở chiều ngược lại, các mặt hàng nhập khẩu chính từ Ai Cập gồm hàng rau quả; sắt thép phế liệu; chất dẻo nguyên liệu; phân DAP; nguyên phụ liệu dệt may, da giày.

Ông Nguyễn Duy Hưng, Bí thư thứ nhất, Phụ trách Thương vụ Việt Nam tại Ai Cập cho biết: Thời gian qua, Thương vụ Việt Nam tại Ai Cập đã luôn quan tâm đến việc phân tích tình hình thị trường, chính sách quản lý xuất nhập khẩu và chính sách kinh tế - thương mại, công nghiệp và đầu tư tác động đến Việt Nam; đề xuất giải pháp, đối sách để làm tốt việc xúc tiến thương mại, công nghiệp, đầu tư và lĩnh vực khác.

Đồng thời, Thương vụ Việt Nam tại Ai Cập tích cực triển khai hỗ trợ kết nối doanh nghiệp hai bên giao thương, thúc đẩy xuất nhập khẩu hàng hoá; thường xuyên có những khuyến cáo kịp thời đến doanh nghiệp xuất khẩu trong thanh toán và giải quyết tranh chấp khi ký kết hợp đồng xuất khẩu.

Hiện tại, Việt Nam và Ai Cập đang thúc đẩy tiến trình đàm phán FTA qua đó kỳ vọng tạo tiền đề thuận lợi để Việt Nam xuất khẩu những mặt hàng có thế mạnh sang không chỉ Ai Cập mà còn tiếp cận các thị trường khác tại Trung Đông, Bắc Phi và Nam Âu.

Ở chiều ngược lại, nếu Ai Cập có FTA với Việt Nam, hàng hóa của Ai Cập sẽ tiếp cận với thị trường trên 100 triệu dân của Việt Nam cũng như thị trường các nước khu vực ASEAN, châu Á - Thái Bình Dương và các nền kinh tế lớn với hàng loạt FTA Việt Nam là thành viên.

Tại buổi tiếp và làm việc với bà Rania Al-Mashat, Bộ trưởng Bộ Hợp tác quốc tế Ai Cập, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên khẳng định: Việt Nam luôn coi Ai Cập là một trong những đối tác quan trọng nhất tại châu Phi và mong muốn mở rộng quan hệ đối tác FTA với các quốc gia châu Phi; trong đó, có Ai Cập.

Việc thiết lập FTA sẽ tạo tiền đề thuận lợi để Việt Nam thúc đẩy xuất khẩu những mặt hàng có thế mạnh sang không chỉ Ai Cập mà còn có điều kiện tiếp cận thị trường khác tại Trung Đông, Bắc Phi và Nam Âu. Ở chiều ngược lại, nếu Ai Cập có FTA với Việt Nam, hàng hóa không chỉ tiếp cận với thị trường trên 100 triệu dân Việt Nam mà còn có cơ hội tiếp cận thị trường khu vực ASEAN, châu Á - Thái Bình Dương và các nền kinh tế lớn FTA mà Việt Nam là thành viên.

Nhằm đẩy mạnh hơn nữa hợp tác kinh tế, thương mại song phương, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên đề nghị hai bên phối hợp chặt chẽ để sớm tổ chức Kỳ họp lần thứ 6 Ủy ban Hỗn hợp Việt Nam - Ai Cập. Cùng với đó, đề xuất phía Ai Cập nghiên cứu khả năng đàm phán FTA với Việt Nam.

Bộ trưởng cũng lưu ý việc hai bên nghiên cứu thiết lập đường bay thẳng, tạo thuận lợi cho phát triển thương mại; tiếp tục trao đổi, rà soát để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tạo thuận lợi cho hàng hóa của mỗi nước xuất khẩu sang thị trường của nhau và tạo điều kiện để doanh nghiệp hai nước tăng cường gặp gỡ, kết nối.

Đánh giá cao các ý kiến phát biểu của Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên, Bộ trưởng Rania Al-Mashat cho hay: Chính phủ Ai Cập luôn coi Việt Nam là đối tác quan trọng tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương và nhấn mạnh Ai Cập luôn coi trọng thúc đẩy quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại với Việt Nam.

Bộ trưởng Rania Al-Mashat khẳng định sẽ tiếp tục quan tâm, chỉ đạo các đơn vị chức năng thuộc Bộ Hợp tác quốc tế Ai Cập phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương Việt Nam cùng cơ quan hữu quan thúc đẩy giải quyết vấn đề mà phía Việt Nam đã nêu, nhất là việc tổ chức Kỳ họp lần thứ 6 Ủy ban Hỗn hợp. Đặc biệt sẽ phối hợp với cơ quan liên quan của Ai Cập nghiên cứu khả năng đàm phán FTA với Việt Nam.

*Nhiều dư địa hợp tác

Mới đây, Công ty cổ phần Nhựa châu Âu - doanh nghiệp đầu tiên của Việt Nam đã khánh thành Nhà máy EuP Egypt chuyên sản xuất chất độn nhựa Filler Masterbatch với tổng công suất dự kiến 300.000 tấn/năm. Đây là nhà máy đầu tiên của một doanh nghiệp Việt Nam tại Ai Cập.

Với tổng mức đầu tư dự kiến 30 triệu USD, Nhà máy EuP Egypt được xây dựng trên diện tích hơn 34.000m2 chuyên sản xuất mặt hàng Filler Masterbatch (chất độn sử dụng trong ngành nhựa). Khi đi vào hoạt động đầy đủ, nhà máy có tổng cộng 24 dây chuyền sản xuất với tổng công suất 300.000 tấn/năm, tạo việc làm trực tiếp cho hơn 300 lao động địa phương. Sản phẩm của nhà máy phục vụ thị trường nội địa Ai Cập và xuất khẩu sang các nước Trung Đông, châu Phi, châu Âu và châu Mỹ.

Theo ông Hoàng Quốc Huy, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Nhựa châu Âu, Dự án đầu tư xây dựng Nhà máy EuP Egypt là bước tiến quan trọng trong chiến lược mở rộng hoạt động của Công ty cổ phần Nhựa châu Âu. Nhà máy EuP Egypt được ra đời phục vụ thị trường nội địa Ai Cập và xuất khẩu. Đây không chỉ là nhà máy sản xuất mà là biểu tượng của sự hợp tác cùng phát triển giữa Việt Nam và Ai Cập, đồng thời mang lại cơ hội việc làm và giá trị gia tăng cho cộng đồng địa phương.

Đánh giá cao ý nghĩa của dự án đầu tiên của một doanh nghiệp Việt Nam tại Ai Cập, Chủ tịch Cơ quan Quản lý Đầu tư Các khu chế xuất Ai Cập Hossam Heiba nhấn mạnh sự ra đời của Nhà máy EuP Egypt đã cho thấy những nỗ lực của Chính phủ Ai Cập trong việc thu hút các nhà đầu tư nước ngoài. Đặc biệt, Ai Cập sẽ luôn ưu đãi và bảo vệ nhà đầu tư nước ngoài; trong đó, có nhà đầu tư Việt Nam và mong muốn ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt Nam đến đầu tư vào Ai Cập.

Nhằm đẩy mạnh xuất khẩu sang Ai Cập, với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước về công thương, Bộ Công Thương Việt Nam khuyến nghị doanh nghiệp cần tìm hiểu về văn hóa kinh doanh, phong tục tập quán và hệ thống pháp luật để tránh những hiểu lầm không đáng có và tuân thủ các quy định hiện hành. Cùng đó, xác định rõ mặt hàng mà Ai Cập có nhu cầu nhập khẩu cao, đặc biệt là những sản phẩm Việt Nam có thế mạnh.

Bộ Công Thương cũng lưu ý doanh nghiệp cần nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm; đảm bảo sản phẩm đạt chất lượng cao, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và yêu cầu của thị trường có nhu cầu nhập khẩu cao. Ngoài ra, xây dựng chiến lược giá phù hợp, có tính cạnh tranh cao so với sản phẩm tương tự từ các quốc gia khác. Cùng đó, chú trọng thiết kế và bao bì sản phẩm bắt mắt, phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng; xây dựng và quảng bá thương hiệu sản phẩm và tích cực tham gia hội chợ, triển lãm quốc tế tại Ai Cập hoặc hội chợ chuyên ngành liên quan đến thị trường châu Phi để giới thiệu sản phẩm, tìm kiếm đối tác.