Mỹ cân nhắc tạm ngưng thuế xăng liên bang khi giá nhiên liệu tăng mạnh

Tổng thống Donald Trump ngày 6/10 cho biết, ông đang cân nhắc tạm ngưng thuế nhiên liệu liên bang nhằm giảm chi phí xăng dầu cho người tiêu dùng Mỹ, trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng mạnh do những gián đoạn nguồn cung liên quan cuộc chiến với Iran và các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào cơ sở lọc dầu của Nga.

Trả lời phóng viên tại Nhà Trắng, ông Trump nói chính quyền “đang suy nghĩ về việc đó”, nhưng chưa công bố thời hạn hoặc phương án cụ thể. Việc tạm ngưng thuế liên bang sẽ cần Quốc hội thông qua, trong khi các nghị sĩ hiện dự kiến chưa trở lại Washington cho đến sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11.

Thuế liên bang hiện được áp ở mức 18,4 xu/gallon (1 gallon = 3,78 lít) đối với xăng và 24,4 xu/gallon đối với dầu diesel. Khoản thu này chủ yếu được sử dụng để tài trợ Quỹ Tín thác Xa lộ, phục vụ xây dựng và bảo trì đường bộ, cầu và các công trình giao thông.

 Động thái được đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Trump ký sắc lệnh hành pháp mở rộng việc sử dụng dầu diesel nhuộm đỏ vốn được miễn thuế liên bang đối với các hoạt động ngoài đường bộ. Theo sắc lệnh, các hạn chế về việc sử dụng loại nhiên liệu này trên đường bộ được nới lỏng đến cuối năm, trong khi việc nộp một số khoản thuế được trì hoãn.

Dầu diesel nhuộm đỏ về cơ bản có cùng loại nhiên liệu với diesel thông thường nhưng được đánh dấu để phân biệt với nhiên liệu chịu thuế đường bộ. Trước đây, loại nhiên liệu này chủ yếu dành cho máy kéo, thiết bị nông nghiệp và phương tiện sử dụng ngoài đường bộ.

Giá diesel bán lẻ tại Mỹ hiện khoảng 6,32 USD/gallon, sau khi từng vượt 6,50 USD/gallon và đạt mức kỷ lục trong tháng 9. Theo các phân tích thị trường, giá diesel đã tăng mạnh kể từ khi chiến tranh với Iran bùng phát và các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng của Nga tiếp tục gây sức ép lên nguồn cung nhiên liệu tinh chế.

Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) ngày 6/10 tiếp tục nâng dự báo giá dầu, cho rằng lượng dầu tồn kho toàn cầu giảm nhanh và thị trường diesel đặc biệt căng thẳng. EIA dự báo giá Brent bình quân khoảng 105 USD/thùng trong quý IV/2026, cao hơn 14 USD so với dự báo trước đó; giá diesel bán lẻ tại Mỹ được dự báo duy trì trên 6 USD/gallon trong tháng 10 trước khi giảm dần trong năm 2027.

Tổng thống Trump cũng cho rằng các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu Nga đang góp phần làm tăng giá nhiên liệu tại Mỹ. Bên cạnh đó, những gián đoạn liên quan eo biển Hormuz và các cơ sở năng lượng tại Trung Đông tiếp tục gây áp lực lên thị trường dầu và nhiên liệu tinh chế.

Nhiều bang của Mỹ cũng đã triển khai các biện pháp riêng nhằm giảm tác động của giá nhiên liệu. Một số bang tạm thời giảm hoặc đình chỉ thuế nhiên liệu, trong khi một số bang khác nới lỏng quy định đối với dầu diesel nhuộm đỏ.

Tại Ohio, Thống đốc Mike DeWine đã ký luật tạm ngưng thuế xăng và diesel của bang đến cuối năm. Utah và Georgia cũng áp dụng các biện pháp giảm hoặc đình chỉ thuế nhiên liệu trong thời gian nhất định. Tại Indiana, chính quyền nới rộng việc sử dụng diesel nhuộm đỏ, trong khi Kentucky tạm ngưng cơ chế tự động điều chỉnh thuế nhiên liệu theo lạm phát.

Các biện pháp giảm thuế được đưa ra trong bối cảnh chi phí nhiên liệu đang trở thành vấn đề kinh tế và chính trị đáng chú ý trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Giá diesel cao không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến giới tài xế và doanh nghiệp vận tải mà còn làm tăng chi phí vận chuyển hàng hóa, qua đó có thể gây áp lực lên giá thực phẩm và các mặt hàng tiêu dùng.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo việc giảm thuế chỉ có thể làm giảm một phần chi phí tại trạm xăng, trong khi nguyên nhân chính của đợt tăng giá hiện nay nằm ở tình trạng thiếu hụt nhiên liệu tinh chế và những gián đoạn của chuỗi cung ứng toàn cầu.

CNN dẫn các chuyên gia cho rằng biện pháp của chính quyền có thể giúp giảm chi phí trước mắt nhưng khó giải quyết tình trạng thiếu nguồn cung trên thị trường quốc tế.