Mỹ sẽ mất 1.000 tỷ USD do nới lỏng thuế quan

Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO) đã công bố các dự báo mới cho thấy những lần nới lỏng gần đây trong chiến lược thuế quan cứng rắn của Tổng thống Donald Trump khiến nước Mỹ mất đi một khoản thu khoảng 1.000 tỷ USD lẽ ra có thể dùng để giảm nợ trong thập kỷ tới.

Theo các dự báo ngân sách cập nhật của CBO, tác động dự kiến của chính sách thuế quan đối với thâm hụt ngân sách Mỹ đã giảm mạnh kể từ lần dự báo gần nhất về doanh thu thuế quan vào tháng 8. Tại thời điểm đó, với mức thuế quan hiệu lực là 20,5%, CBO đã dự báo chính sách này sẽ giúp giảm thâm hụt 4.000 tỷ USD cho đến năm 2035, và tiết kiệm được khoảng 700 tỷ USD chi phí lãi vay.

Tuy nhiên, kể từ tháng 6, phạm vi và quy mô của các loại thuế này đã thay đổi đáng kể. Quyết định của chính quyền trong việc nới lỏng hoặc dỡ bỏ thuế quan đối với một loạt hàng hóa nhập khẩu - đặc biệt là với các đối tác thương mại chủ chốt như Trung Quốc và Liên minh châu Âu (EU) - nhằm đối phó với căng thẳng thương mại gia tăng và các biện pháp trả đũa, đã làm thay đổi đáng kể triển vọng tài khóa. CBO hiện ước tính rằng các lợi ích tài khóa thu được từ thuế quan đã bị xói mòn nghiêm trọng, khi mức thuế quan hiệu lực 16,5% chỉ giúp giảm 3.000 tỷ USD thâm hụt ngân sách và tiết kiệm 500 tỷ USD chi phí lãi vay.

Tính toán này của CBO bao gồm việc cắt giảm thuế quan từ năm thông báo riêng biệt với nhiều đối tác thương mại khác nhau, được công bố trong khoảng thời gian từ đầu tháng 9 đến đầu tháng 11. Các thông báo này bao gồm những điều chỉnh trong thỏa thuận với Nhật Bản, với EU, đối với xe ô tô và phụ tùng, với Ấn Độ, và với Trung Quốc. CBO thậm chí còn chưa tính đến một đợt giảm thuế quan khác đang chờ xử lý và có ảnh hưởng quan trọng đến túi tiền của người dân Mỹ.

CBO chỉ ra rằng những dự báo về tác động suy giảm đáng kể này rất nhạy cảm với số phận của chính sách thuế quan. Ông Trump ban đầu đã quảng bá thuế quan như một công cụ để giảm bớt khoản nợ liên bang đang phình to và gần đây nhất là vào tháng 8, ông vẫn tuyên bố rằng các chính sách này sẽ tạo ra doanh thu vượt xa dự báo của chính phủ.

Báo cáo của CBO được đưa ra trong bối cảnh nợ công của Mỹ hiện đã vượt 38.000 tỷ USD, và vẫn đang gia tăng. CBO lưu ý rằng ngay cả những dự báo tham vọng nhất về thuế quan cũng chỉ tác động rất nhỏ đến đà tăng nợ chóng mặt. Nhưng giờ đây, ngay cả những lợi ích nhỏ đó cũng đang dần giảm xuống.

Các nhà kinh tế học cảnh báo rằng mặc dù thuế quan có thể tạo ra doanh thu đáng kể cho chính phủ trong ngắn hạn, nhưng các tác động kinh tế trên diện rộng của chúng—chẳng hạn như giá tiêu dùng cao hơn, gián đoạn chuỗi cung ứng và tăng trưởng thấp hơn—cuối cùng có thể làm triệt tiêu những lợi ích tài khóa ban đầu. Thực tế, một số nhà phân tích độc lập cho rằng các tính toán của CBO có thể chưa phản ánh đầy đủ những trở lực kinh tế dài hạn gây ra bởi các tranh chấp thương mại đang diễn ra.