Nắng nóng gay gắt, liên tiếp xảy ra cháy rừng ở Nghệ An

Những ngày đầu tháng 4, khi nắng nóng bắt đầu gay gắt, nguy cơ cháy rừng tại Nghệ An đã hiện hữu rõ rệt. Chỉ riêng trong ngày 10/4, trên địa bàn tỉnh liên tiếp xảy ra 3 vụ cháy rừng tại các xã Tân Châu, Châu Bình và Tam Hợp, gióng lên hồi chuông cảnh báo nguy cơ cháy rừng trên diện rộng, đe dọa lớn đến tài nguyên rừng và đời sống người dân.

* Liên tiếp những vụ cháy rừng trong cùng một ngày

Khoảng 12 giờ ngày 10/4, tại rừng thông thuộc khu vực Khe Ve, xóm Bình Sơn, xã Tân Châu xảy ra vụ cháy rừng. Sau khi tiếp nhận thông tin, chính quyền địa phương đã huy động lực lượng hơn 50 người gồm cán bộ, công an, dân quân tự vệ và người dân tham gia dập lửa. Các lực lượng tham gia đã chia thành nhiều tổ nhóm tiếp cận hiện trường đã nỗ lực dập lửa, thu dọn, dùng máy thổi thổi thực bì tạo đường băng cản lửa để cô lập và ngăn chặn đám cháy lan sang các khu vực khác.

Quá trình chữa cháy gặp nhiều khó khăn do thời tiết nắng nóng, gió Tây Nam thổi mạnh khiến lửa lan nhanh. Đến khoảng 15 giờ 30, vụ cháy mới được khống chế. Tuy nhiên, vụ cháy đã thiêu rụi 1ha rừng, chủ yếu là cây thông và keo. Theo nhận định của chính quyền địa phương và Hạt kiểm lâm Diễn Châu, trong thời gian tới, nếu thời tiết không có mưa mà nắng nóng, hanh khô cực đoan tiếp diễn kéo dài thì hàng trăm cây thông có độ tuổi hàng chục năm tại khu vực xảy ra cháy khó có khả năng phục hồi, tái sinh do bị cháy sém khá nặng.

Theo chính quyền xã Tân Châu, địa phương có diện tích rừng lớn nhất huyện Diễn Châu (cũ), với 17/34 xóm có rừng. Trong đó, rừng phòng hộ hơn 770ha; rừng tự nhiên gần 120ha, rừng sản xuất hơn 2.010ha, chủ yếu là rừng trồng thông và keo. Bước vào mùa nắng nóng, hanh khô, UBND xã Tân Châu đã khuyến cáo người dân tuyệt đối thực hiện nghiêm công tác bảo vệ, phòng chống cháy rừng như không được mang lửa vào rừng, đốt rừng làm rẫy, đốt lửa bắt ong, đốt thực bì, mang vật dễ cháy nổ vào rừng... Tuy nhiên, một bộ phận người dân vẫn chủ quan, thiếu trách nhiệm trong công tác phòng chống cháy rừng nên đã để xảy ra vụ cháy rừng.

Chiều 10/4, tại khu vực bản Kẻ Nậm, địa phận giáp ranh giữa xã Châu Bình và xã Tam Hợp (tỉnh Nghệ An) cũng xảy ra một vụ cháy rừng có quy mô lớn, thời gian cháy kéo dài nhiều giờ đồng hồ.

Ông Lô Xuân Thế, Chủ tịch UBND xã Châu Bình, tỉnh Nghệ An cho biết, nhận được thông tin về vụ việc, chính quyền địa phương đã huy động hơn 200 người, gồm các lực lượng, cán bộ xã cùng kiểm lâm Hạt Quỳ Châu, lực lượng vũ trang và người dân địa phương tổ chức tiếp cận khu vực cháy, nỗ lực tạo đường băng cản lửa, ngăn chặn đám cháy lây lan.

Tuy nhiên, trong điều kiện thời tiết nắng nóng gay gắt, hanh khô, gió thổi mạnh, địa hình khu vực xảy ra cháy là đồi núi, nhiều dốc rất phức tạp nên việc tiếp cận hiện trường rất khó khăn. Đêm tối, lượng khói và tro bụi lớn nên công tác chữa cháy của lực lượng tham gia gặp nhiều khó khăn, vất vả và nguy hiểm.

Trước nguy cơ vụ cháy có khả năng lan sang xã Quỳ Châu, lực lượng chức năng và người dân đã khẩn trương phát dọn, thu gom thực bì tạo đường băng cản lửa dài hàng trăm mét để chặn sự lây lan. Đại diện lãnh đạo Hạt kiểm lâm Quỳ Châu, chính quyền xã Châu Bình đã dùng loa phát thanh trực tiếp chỉ đạo công tác chữa cháy, bảo đảm an toàn tại hiện trường. Lực lượng tham gia chữa cháy tiếp tục được chi viện, có mặt tại hiện trường. Đến hơn 20 giờ, vụ cháy cơ bản được khống chế.

Sáng 11/4, ông Lô Văn Thế, Chủ tịch UBND xã Châu Bình, tỉnh Nghệ An cho biết, nguyên nhân vụ cháy bước đầu xác định là do người dân đốt lửa, dọn đất trồng keo sau quá trình khai thác. Vụ cháy gây thiệt hại khoảng 1ha rừng. Trong sáng 11/4, chính quyền địa phương, các lực lượng tiếp tục trở lại hiện trường kiểm tra, rà soát, thống kê thiệt hại và ngăn ngừa lửa bùng phát trở lại tại khu vực đã xảy ra cháy rừng.

Cũng trong đêm 10/4, tại khu vực xóm Khạng (xã Tam Hợp, tỉnh Nghệ An) cũng xảy ra một vụ cháy rừng. Nguyên nhân ban đầu được xác định là người dân địa phương đốt thực bì, dọn diện tích trồng keo sau khi đã thu hoạch. Tuy nhiên do gió mạnh, lửa đã lan nhanh, cháy sang một phần diện tích trồng keo của lâm trường. Ngay sau khi nhận được thông tin, hàng chục người gồm lực lượng quân sự, công an và người dân địa phương đã tham gia dập lửa. Vụ cháy may mắn được kịp thời khống chế và dập tắt sau đó không lâu.

* Chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, đợt nắng nóng kéo dài từ ngày 31/3 đến giữa tháng 4/2026 đang ảnh hưởng rộng khắp khu vực Bắc Trung Bộ với nền nhiệt phổ biến từ 35 - 38°C, có nơi vượt ngưỡng 38°C. Nền nhiệt cao, kéo dài kết hợp độ ẩm thấp làm gia tăng đáng kể nguy cơ cháy rừng.

Tỉnh Nghệ An có hơn 975.430ha diện tích đất có rừng; trong đó, rừng tự nhiên có hơn 790.430ha, rừng trồng hơn 184.900ha; tỷ lệ che phủ rừng đạt hơn 59%. Nghệ An tiếp tục khẳng định vị thế là một trong số những địa phương có diện tích rừng lớn nhất cả nước.

Hiện tỉnh Nghệ An có hơn 170 khu rừng trọng điểm với tổng diện tích hàng trăm nghìn ha; trong đó có hơn 15.000 ha rừng thông nhựa, 720 ha rừng hỗn giao bạch đàn, hơn 42.900 ha rừng tre nứa và gần 174.000 ha rừng hỗn giao gỗ, tre nứa. Với diện tích rừng lớn, phân bố trên nhiều dạng địa hình phức tạp, việc quản lý và bảo vệ rừng, phòng chống cháy rừng nhất là cao điểm mùa nắng nóng gặp nhiều khó khăn.

Trước diễn biến thời tiết của đợt nắng nóng này, Ban Chỉ đạo công tác quản lý, bảo vệ, phát triển rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng tỉnh Nghệ An đã phát cảnh báo cấp độ nguy cơ cháy rừng trên toàn địa bàn, nhiều khu vực đang ở cấp III (cấp cao) đến cấp IV (cấp nguy hiểm).

Ông Nguyễn Quốc Minh, Trưởng phòng Quản lý bảo vệ rừng và Bảo tồn thiên nhiên (Chi cục Kiểm lâm tỉnh Nghệ An) cho biết, việc triển khai sớm các biện pháp phòng ngừa trong công tác phòng, chống cháy rừng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, cấp thiết. Toàn tỉnh hiện đã “kích hoạt” 12 camera giám sát tại các khu vực rừng trọng điểm. Được lắp đặt tại những vị trí có địa hình cao, tầm nhìn rộng với khả năng quay 360 độ, tầm bao quát lớn và hoạt động liên tục 24/24 giờ. Nhờ đó hệ thống camera đã giúp giảm tải áp lực cho lực lượng gác rừng tại các chòi canh lửa; nâng cao khả năng phát hiện sớm các điểm cháy, hướng cháy để địa phương, lực lượng chức năng chủ động tiếp cận, xử lý tình huống kịp thời.

Cơ quan chức năng tỉnh Nghệ An khuyến cáo các địa phương, các Hạt kiểm lâm, Ban quản lý các khu bảo tồn, các lâm trường chủ động tăng cường thực hiện các biện pháp như: trực ban 24/24 giờ, thiết lập các chốt canh cửa rừng kiểm soát chặt chẽ người ra vào rừng; tăng tần suất tuần tra, kiểm soát bảo vệ rừng, phòng chống cháy rừng; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, ký cam kết với người dân để nâng cao ý thức quản lý, bảo vệ rừng và phòng, chống cháy rừng trên địa bàn; chủ động xây dựng phương án phòng, chống cháy rừng sát với tình hình thực tế tại địa phương; tăng cường công tác diễn tập phòng chống cháy rừng, cứu hộ cứu nạn.

Đối với các chủ rừng, cần theo dõi sát cảnh báo, thông tin về nắng nóng, hạn hán; kiểm tra thường xuyên khu vực rừng được giao khoán, chuẩn bị đầy đủ phương tiện, trang thiết bị chữa cháy; hạn chế đốt rác ở khu vực gần rừng, không vào rừng đốt lửa bắt ong… nhằm tránh  gây ra những vụ cháy rừng.