Nắng nóng kéo dài đến giữa tháng 4, nhiều nơi vượt 40 độ C

Ngày 8/4, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia thông tin, tình hình nắng nóng diện rộng vẫn tiếp tục kéo dài và gia tăng về cường độ tại nhiều khu vực. Theo đó, từ ngày 9-13/4, khu vực phía Tây của Bắc Bộ nắng nóng và nắng nóng gay gắt, nhiệt độ 36-39 độ C, có nơi trên 39 độ C.

Khu vực phía Đông của Bắc Bộ trong ngày 9/4 nắng nóng xuất hiện ở vùng đồng bằng; từ ngày 10-13/4, nắng nóng diện rộng toàn vùng, nhiệt độ cao nhất trong ngày phổ biến từ 35-37 độ C, có nơi trên 37 độ C.

Khu vực Trung Bộ từ Thanh Hóa-thành phố Đà Nẵng, phần phía Đông của tỉnh Quảng Ngãi, Gia Lai từ ngày 9-14/4 nắng nóng gay gắt, với nhiệt độ cao phổ biến từ 36-39 độ C, riêng khu vực các tỉnh, thành phố từ Nghệ An đến Huế nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt với nhiệt độ cao phổ biến 39-40 độ C, có nơi trên 41 độ C.

Khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ từ ngày 9-14/4 tiếp tục nắng nóng diện rộng, nhiệt độ phổ biến 35-37 độ C.

Cấp độ rủi ro thiên tai do nắng nóng các khu vực cấp 1, riêng các tỉnh thành phố từ Nghệ An đến Huế cấp độ rủi ro thiên tai do nắng nóng ở mức cấp 2. 

Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia Mai Văn Khiêm phân tích: Cấp độ rủi ro thiên tai do nắng nóng ở khu vực miền Trung được xác định đạt ngưỡng cấp 2 khi nhiệt độ cao nhất ngày phổ biến từ 37–39 độ C, kéo dài liên tục từ 2–3 ngày trở lên và xảy ra trên diện rộng, thường từ 2 tỉnh trở lên. Ở mức này, nắng nóng đã bắt đầu gây ảnh hưởng rõ rệt đến sức khỏe người dân, cũng như các hoạt động sản xuất và sinh hoạt. Trong thực tế, việc đánh giá còn xem xét thêm các yếu tố như độ ẩm thấp, hiệu ứng gió phơn và thời gian kéo dài của đợt nắng nóng để xác định mức độ rủi ro tổng hợp. Từ sau ngày 14/4 nắng nóng các khu vực có xu hướng giảm dần. Tuy nhiên, cần lưu ý thêm, nhiệt độ dự báo trong các bản tin nắng nóng và nhiệt độ cảm nhận thực tế ngoài trời có thể chênh lệch từ 2-4 độ, thậm chí có thể cao hơn phụ thuộc vào các điều kiện mặt đệm như bê tông, đường nhựa.

Lý giải về nguyên nhân nắng nóng diện rộng và tiếp tục kéo dài, vị chuyên gia về khí tượng này cho rằng, theo dự báo, hiện vùng thấp nóng phía Tây vẫn đang hoạt động mạnh, tiếp tục tác động và gây ra hiệu ứng gió phơn mạnh ở khu vực miền Trung, ở khu vực phía Nam lưỡi áp cao cận nhiệt đới vẫn bao trùm khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ.

Theo nhận định của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn trong tháng 4, nắng nóng sẽ gia tăng hầu khắp cả nước, cường độ được đánh giá gay gắt hơn so với cùng kỳ nhiều năm, tập trung chính tại một số khu vực như Tây Bắc Bộ, Thanh Hóa đến Huế và Nam Bộ. Nền nhiệt độ trong tháng 4 tại khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa-Huế được dự báo sẽ có xu hướng ấm hơn từ 1,5-2,5 độ C so với cùng kỳ nhiều năm; các khu vực còn lại trên cả nước, mức nhiệt chỉ cao hơn từ 0,5-1,5 độ C.

Từ khoảng tháng 5, nắng nóng sẽ xuất hiện nhiều hơn, các đợt nắng nóng cũng sẽ mạnh ở khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ sẽ gia tăng hơn về cường độ cho tới tháng 8; sau đó từ khoảng tháng 9, nắng nóng có xu hướng suy giảm dần. Nắng nóng của năm 2026 có khả năng xảy ra nhiều hơn và gay gắt hơn so với cùng kỳ năm 2025.

Đề cập thêm về khả năng xuất hiện El Nino trong thời gian tới (là một kiểu khí hậu tự nhiên liên quan đến sự ấm lên của bề mặt đại dương ở vùng trung tâm và phía đông Thái Bình Dương hoặc các vùng biển nhiệt đới. Hiện tượng này gây ảnh hưởng và làm thay đổi mô hình thời tiết toàn cầu, gây ra các biến đổi lớn về nhiệt độ, mưa và gió), Giám đốc Mai Văn Khiêm cho biết: Từ đầu năm 2026 đến nay, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia liên tục duy trì nhận định về khả năng hình thành El Nino vào giai đoạn cuối năm 2026. Các cập nhật dự báo El Nino mới nhất cho thấy xác suất xảy ra El Nino đang có xu hướng gia tăng rõ rệt, với khả năng xuất hiện trong giai đoạn cuối năm 2026 khoảng 70–80% và có thể kéo dài sang năm 2027.

Phần lớn các mô hình dự báo hiện nay đang nghiêng về kịch bản El Nino đạt cường độ mạnh, với chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển khu vực Nino 3.4 phổ biến ở mức tương đương các sự kiện El Nino rất mạnh trong quá khứ như các năm  1982–1983, 1997–1998 và 2015–2016, khi chỉ số Oceanic Nino Index đều vượt ngưỡng +2 độ C và gây ra nhiều biến động khí hậu trên phạm vi toàn cầu.

Tuy nhiên, chỉ một số ít mô hình cá biệt đưa ra kịch bản cực đoan với cường độ có thể vượt các mức kỷ lục trước đây. Cần lưu ý rằng các dự báo dài hạn đối với ENSO (chỉ cả 2 hai hiện tượng El Nino và La Nina và có liên quan với dao động của khí áp giữa 2 bờ phía Đông Thái Bình Dương với phía Tây Thái Bình Dương - Đông Ấn Độ Dương - được gọi là Dao động Nam để phân biệt với dao động khí áp ở Bắc Đại Tây Dương) vẫn còn nhiều bất định, đặc biệt trong giai đoạn chuyển mùa tính chắc chắn chưa cao. Vì vậy, ở thời điểm hiện tại, còn quá sớm để khẳng định khả năng xuất hiện “siêu El Nino”. Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia đang tiếp tục theo dõi chặt chẽ và sẽ cập nhật kịp thời các diễn biến mới trong thời gian tới.

Do ảnh hưởng của hoàn lưu vùng thấp nóng phía Tây cộng với tác động của hiệu ứng gió phơn hoạt động mạnh từ ngày 3/4, khu vực Trung Bộ từ Thanh Hóa-thành phố Đà Nẵng, phần phía Đông của tỉnh Quảng Ngãi, Gia Lai đã xảy ra nắng nóng và nắng nóng gay gắt trên diện rộng, một số nơi nắng nóng đặc biệt gay gắt, với mức nhiệt cao nhất trong ngày phổ biến từ 36-39 độ C, riêng khu vực các tỉnh từ Nghệ An đến Quảng Trị từ ngày 6/4 đến 8/4 đã xảy ra nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhát trong ngày phổ biến từ 39-40 độ C, có nơi trên 41 độ C như: Tây Hiếu (Nghệ An) 41,9 độ C, Con Cuông (Nghệ An) 41,3 độ C; khu vực phía Tây của Bắc Bộ nắng nóng và nắng nóng gay gắt nhiệt độ phổ biến từ 36-38 độ C, có nơi trên 39 độ C như Mường Tè (Lai Châu) 39,9 độ C, Phù Yên (Sơn La), Mai Châu (Phú Thọ) 40,2 độ C; khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ nắng nóng trên diện rộng với nhiệt độ cao nhất phổ biến từ 35-37 độ C, có nơi trên 37 độ C...