Nga xác định công nghệ là xu hướng chủ đạo trong nền kinh tế 10 năm tới

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nga, Elvira Nabiullina đã chỉ ra ba xu hướng chính của nền kinh tế nước này trong 10 năm tới, cả ba đều là xu hướng công nghệ: trí tuệ nhân tạo, nền kinh tế nền tảng và sự thay đổi công nghệ.

Các chuyên gia cho rằng trong 10 năm tới, AI sẽ được tích hợp rộng rãi vào nền kinh tế đất nước, không chỉ trong công việc văn phòng như chuẩn bị tài liệu, báo cáo và thư từ, mà còn trong các dự án cơ sở hạ tầng, công nghiệp, hành chính công, dịch vụ xã hội và nhiều lĩnh vực khác. Đến năm 2036, AI sẽ trở thành hệ điều hành cơ bản cho hầu hết các ngành công nghiệp.

Theo mô tả của Phó Giám đốc công ty tư vấn chiến lược ARB Pro ông Roman Koposov, trong 10 năm tới đây, robot sẽ đạt đến một mức độ phổ biến mới, không chỉ trong công nghiệp mà còn trong dịch vụ, giải pháp kho bãi, giao hàng bằng máy bay không người lái, nông nghiệp và y tế, xây dựng, nhà ở và tiện ích, và hậu cần. Điều này đặc biệt quan trọng đối với Nga vì tình trạng thiếu lao động đang trở thành một rào cản mang tính hệ thống. Tăng năng suất, tự động hóa các công việc thường ngày và chuyển con người sang các vai trò phức tạp hơn: kỹ thuật, quản lý, kiểm soát, thiết lập hệ thống và phát triển sản phẩm, đang trở thành những nhiệm vụ cấp bách.

Đáng chú ý, nhiều chuyên gia cho rằng Nga nên học tập kinh nghiệm của Trung Quốc, quốc gia đang phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) không tách rời khỏi nền kinh tế, mà song hành cùng sản xuất, nền tảng, phần cứng.... Nga cũng sẽ phải hướng tới xây dựng nền tảng công nghệ riêng của mình: các mô hình ngôn ngữ riêng, môi trường doanh nghiệp an toàn riêng, dịch vụ AI chuyên ngành riêng, các giải pháp riêng cho công nghiệp, hậu cần, tài chính và hành chính công. AI cũng sẽ trở thành một phần của quản lý chiến lược, phân tích đối thủ cạnh tranh, tính toán các kịch bản, theo dõi sự sụt giảm lợi nhuận, dự báo nhu cầu và chủ động xác định những điểm yếu của mô hình kinh doanh.

Chuyên gia Koposov mô tả, vào năm 2036 một công ty sản xuất lớn sẽ không hoạt động như một nhà máy truyền thống, nơi việc lập kế hoạch phụ thuộc vào các cuộc họp và bảng tính Excel. Nó sẽ hoạt động như một hệ thống công nghệ. AI dự báo nhu cầu, xác định rủi ro nguồn cung, tính toán mức tồn kho tối ưu, giám sát tình trạng thiết bị, xác định lỗi bằng thị giác máy tính, tính toán chi phí đơn hàng và xác định khách hàng và sản phẩm nào mang lại lợi nhuận thực sự và sản phẩm nào chỉ đơn giản là chiếm dụng năng lực sản xuất. Trong hệ thống đó, con người đảm nhận những vai trò phức tạp hơn: kỹ sư, kiến trúc sư quy trình, nhà quản lý, chuyên gia công nghệ và doanh nhân trong công ty.

Nhờ đó, hiệu quả lao động sẽ tăng theo cấp số nhân, nhưng yêu cầu về trình độ chuyên môn của lực lượng lao động cũng sẽ tăng lên đáng kể.

Theo dự báo, chỉ đến năm 2026, có tới 40% công việc trong các nền kinh tế phát triển sẽ được tự động hóa. Ví dụ, các nhà bán lẻ đã sử dụng AI để cải thiện độ chính xác của dự báo nhu cầu và tối ưu hóa nguồn cung, trong khi các ngân hàng đang sử dụng trợ lý AI cho dịch vụ khách hàng và phân tích dữ liệu. AI đánh giá thiệt hại sau tai nạn, cũng như phát hiện các khoản phí quá cao và gian lận trong việc lập hóa đơn giữa các công ty bảo hiểm và các cơ sở chăm sóc sức khỏe trong lĩnh vực bảo hiểm.

Xu hướng thứ hai của năm 2036 là nền kinh tế nền tảng. Nền kinh tế nền tảng không chỉ là một trang web hay một ứng dụng. Đó là một cơ sở hạ tầng để tiếp cận nhu cầu. Chúng ta đã thấy điều này ngày nay trong các ví dụ của Ozon, Wildberries, Yandex, Sber, VK, T-Bank, MTS và các hệ sinh thái khác. Trong 10 năm tới, các nền tảng sẽ lan rộng sang các lĩnh vực khác của nền kinh tế, vì hiện nay hầu hết chúng đang tập trung vào lĩnh vực tiêu dùng. Ví dụ, mô hình đăng ký (nền tảng) trong công nghiệp, nơi hàng hóa và dịch vụ được cung cấp thông qua hệ thống đăng ký, sẽ trở thành chuẩn mực. Có thể dự đoán rằng trong 10 năm tới, các nền tảng sẽ quốc tế hóa, và sự hội nhập sẽ diễn ra trên khắp các thị trường EAEU và BRICS.

Trong 10 năm tới, các nền tảng sẽ trở nên tinh vi hơn. Chúng sẽ không chỉ quản lý việc mua bán hàng hóa hoặc dịch vụ, mà còn cả tài chính, bảo hiểm, hậu cần, đăng ký, đề xuất, ưu đãi cá nhân hóa và dịch vụ khách hàng. Các nền tảng B2B chuyên ngành cũng sẽ phát triển trên tất cả các lĩnh vực.

Các chuyên gia đều nhất trí rằng nếu nền kinh tế Nga triển khai AI trên tất cả các lĩnh vực, mặc dù vậy bức tranh hiện tại vẫn cho thấy sự mâu thuẫn: hiệu quả kinh tế của việc triển khai AI vào năm 2026 ước tính đạt 550 tỷ ruble, nhưng tăng trưởng GDP của đất nước chỉ khoảng 1%.

Xu hướng thứ ba, Nga có thể bắt đầu xuất khẩu các công nghệ mới của riêng mình. Điều này về cơ bản sẽ tạo ra một nguồn thu mới cho nhà nước. Nếu Nga có thể phát triển các mô hình ngôn ngữ, phần mềm công nghiệp, hệ thống không người lái, robot, mạch AI doanh nghiệp an toàn, nền tảng chuyên ngành và các giải pháp ứng dụng cho sản xuất, hậu cần, y tế, xây dựng và giáo dục, thì Nga cũng có thể xuất khẩu chúng.