Ngân sách 2026 làm nóng nghị trường Pháp

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu phát biểu trước Quốc hội tại thủ đô Paris ngày 14/1/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Động thái này mở ra một giai đoạn đối đầu chính trị căng thẳng kéo dài nhiều tuần tại Quốc hội Pháp. Ngày 20/1, Thủ tướng Sébastien Lecornu đã kích hoạt Điều 49.3 đối với phần thu của dự luật ngân sách. Đây là lần đầu tiên Chính phủ Pháp sử dụng công cụ này trong chuỗi 3 bước dự kiến, bất chấp việc người đứng đầu Chính phủ từng loại trừ khả năng áp dụng biện pháp trên hồi tháng 10/2025.

Theo ông Lecornu, quyết định này xuất phát từ tình trạng bế tắc tại Quốc hội và việc một số nhóm chính trị không thể hiện được “trách nhiệm lập pháp”.

Ngay sau tuyên bố của Chính phủ, các lực lượng đối lập, trong đó có đảng Nước Pháp Bất khuất (LFI) và đảng Tập hợp Dân tộc RN), đã nộp kiến nghị bất tín nhiệm nhằm phản đối việc sử dụng Điều 49.3. Các kiến nghị này dự kiến sẽ được xem xét và bỏ phiếu tại Quốc hội vào ngày 23/1 tới.

Tuy nhiên, khả năng các kiến nghị bất tín nhiệm được thông qua được đánh giá là thấp, khi đảng Xã hội (PS) tuyên bố không tham gia bỏ phiếu lật đổ chính phủ. Lập trường này được đưa ra sau khi chính phủ chấp thuận một số nhượng bộ liên quan đến chính sách xã hội, trong đó có việc tăng trợ cấp hoạt động và mở rộng chương trình bữa ăn 1 euro cho sinh viên.

Theo lộ trình, nếu vượt qua được vòng bỏ phiếu bất tín nhiệm đầu tiên, Chính phủ sẽ tiếp tục sử dụng Điều 49.3 đối với phần “chi” của ngân sách ngay trong ngày 23/1. Bước đi này sẽ kéo theo một đợt kiến nghị bất tín nhiệm mới, dự kiến được xem xét vào cuối tháng 1. Trong trường hợp chính phủ tiếp tục trụ vững, toàn bộ dự luật ngân sách sẽ được chuyển sang Thượng viện để xem xét trước khi quay trở lại Quốc hội vào đầu tháng 2.

Ở chặng cuối, Thủ tướng Sébastien Lecornu sẽ kích hoạt Điều 49.3 lần thứ ba, lần này đối với toàn bộ dự luật ngân sách năm 2026. Nếu không có kiến nghị bất tín nhiệm nào thành công, dự luật sẽ được coi là thông qua và có thể được ban hành chính thức vào khoảng giữa tháng 2 theo mục tiêu của chính phủ.

Việc liên tiếp sử dụng Điều 49.3 phản ánh mức độ phân hóa sâu sắc trong đời sống chính trị Pháp hiện nay, đồng thời cho thấy khó khăn của chính phủ trong việc hình thành các đa số ổn định tại Quốc hội. Dù được coi là giải pháp cần thiết để tránh kéo dài tình trạng bế tắc ngân sách, biện pháp này cũng làm gia tăng tranh cãi về phương thức điều hành và chất lượng đối thoại nghị viện tại Pháp.