Ngành cao su đẩy mạnh chuyển đổi xanh bền vững

Tổng sản lượng chế biến của Công ty TNHH MTV Cao su Dầu Tiếng năm 2025 đạt trên 34.900 tấn, tiêu thụ hơn 30.000 tấn, trong đó xuất khẩu chiếm khoảng 57%. Ảnh: Hồng Đạt - TTXVN

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu năm 2025 phục hồi nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro từ bảo hộ thương mại, biến đổi khí hậu và xu hướng chuyển dịch chuỗi cung ứng, ngành cao su Việt Nam tiếp tục chịu áp lực lớn về thị trường và chi phí. Tuy nhiên, bằng việc duy trì sản xuất ổn định, giữ vững thị trường xuất khẩu chủ lực, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển bền vững, nhiều doanh nghiệp trong ngành; trong đó có Công ty TNHH MTV Cao su Dầu Tiếng, đang từng bước củng cố vị thế và tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển mới.

Giữ nhịp sản xuất, nâng "chất" xuất khẩu

Năm 2025 được đánh giá là giai đoạn “bản lề phục hồi” của thị trường cao su toàn cầu. Theo Hiệp hội Các nước sản xuất cao su tự nhiên (ANRPC), nguồn cung tiếp tục tăng chậm trong khi nhu cầu tiêu thụ duy trì ở mức cao, tạo ra tình trạng thâm hụt kéo dài. Tuy vậy, các yếu tố như chi phí logistics tăng, thời tiết cực đoan, chính sách thuế quan và xu hướng sử dụng vật liệu thay thế vẫn khiến thị trường tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Trong bức tranh chung đó, Công ty TNHH MTV Cao su Dầu Tiếng vẫn duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh ổn định với quy mô lớn, tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng trong chuỗi giá trị của Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam. Doanh nghiệp hiện quản lý gần 28.000 ha đất; trong đó diện tích vườn cây cao su hơn 23.400 ha, được đầu tư tương đối đồng bộ và từng bước áp dụng cơ giới hóa, tiến bộ kỹ thuật theo hướng bền vững.

Theo Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Cao su Dầu Tiếng Nguyễn Đức Hiền, năm 2025, sản lượng mủ cao su khai thác của Công ty đạt gần 25.000 tấn. Bên cạnh nguồn mủ tự khai thác, doanh nghiệp còn thu mua khoảng 10.000 tấn mủ nguyên liệu, nâng tổng sản lượng đưa vào chế biến lên gần 35.000 tấn. Sản lượng tiêu thụ đạt trên 30.000 tấn; trong đó xuất khẩu chiếm hơn 57%, tiếp tục giữ vai trò chủ đạo trong cơ cấu tiêu thụ.

Để đáp ứng yêu cầu sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm, Công ty TNHH MTV Cao su Dầu Tiếng hiện duy trì hệ thống chế biến tương đối đồng bộ với ba nhà máy, gồm Bến Súc, Long Hòa và Phú Bình, tổng công suất thiết kế đạt 47.000 tấn/năm. Theo số liệu sản xuất mới nhất, trong 11 tháng năm 2025, tổng sản lượng mủ đưa vào chế biến đạt hơn 29.050 tấn, với sự phân bổ hợp lý giữa các nhà máy, góp phần duy trì nhịp độ sản xuất ổn định, tận dụng hiệu quả công suất và giảm áp lực mùa vụ.

Ông Nguyễn Đức Hiền nhấn mạnh, việc vận hành hiệu quả hệ thống nhà máy không chỉ giúp doanh nghiệp chủ động trong khâu chế biến, nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn tạo điều kiện mở rộng thu mua mủ tiểu điền, gắn kết hoạt động sản xuất của doanh nghiệp với người dân địa phương, qua đó gia tăng giá trị chuỗi cung ứng và đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế vùng.

Các thị trường xuất khẩu chính gồm Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc và một số nước châu Á với nhiều dòng sản phẩm đạt tiêu chuẩn cao như SVR 3L, SVR L, SVR CV50, SVR CV60 và SVR 10. Giá bán bình quân đạt trên 50 triệu đồng/tấn, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh trong bối cảnh chi phí đầu vào gia tăng.

Tổng doanh thu của Công ty đạt gần 1.900 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế hơn 360 tỷ đồng, nộp ngân sách Nhà nước trên 200 tỷ đồng. Thu nhập bình quân người lao động đạt trên 10,6 triệu đồng/người/tháng, góp phần ổn định đời sống và tạo động lực gắn bó lâu dài.

Đánh giá về quy mô ngành, Hiệp hội Cao su Việt Nam nhận định, kim ngạch xuất khẩu cao su năm 2025 dự kiến đạt khoảng 11,6 tỷ USD, tăng 3% so với năm trước. Theo ông Lê Thanh Hưng - Chủ tịch Hiệp hội Cao su Việt Nam, Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam, trong thách thức vẫn mở ra cơ hội nếu ngành cao su tận dụng tốt xu hướng phát triển bền vững. Chuyển đổi xanh, truy xuất nguồn gốc, đổi mới công nghệ và đa dạng hóa thị trường là những định hướng trọng tâm để nâng cao năng lực cạnh tranh trong thời gian tới.

Chuyển đổi số, thích ứng chuẩn mực quốc tế

Cân mủ cao su để đưa vào khuôn ép. Ảnh: Hồng Đạt - TTXVN

Theo Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Cao su Dầu Tiếng Nguyễn Đức Hiền, song song với duy trì sản xuất ổn định, chuyển đổi số và phát triển bền vững đang trở thành trụ cột chiến lược của ngành cao su nói chung cũng như Công ty Cao su Dầu Tiếng nói riêng. Thực hiện chủ trương của Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam, doanh nghiệp đã từng bước số hóa quản lý, điều hành và sản xuất.

Một trong những điểm nhấn là việc triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc mủ cao su đáp ứng Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR). Cùng đó, sổ mủ điện tử được áp dụng trong ghi nhận sản lượng khai thác hằng ngày, giúp minh bạch hóa dữ liệu và nâng cao hiệu quả quản lý vườn cây. Các phần mềm quản lý văn bản, xử lý hồ sơ và ký số cũng được đưa vào sử dụng, rút ngắn thời gian xử lý công việc và nâng cao hiệu quả điều hành.

Việc Việt Nam được xếp vào nhóm “rủi ro thấp” theo EUDR từ tháng 5/2025 là tín hiệu tích cực, giúp giảm áp lực kiểm tra đối với doanh nghiệp xuất khẩu, song vẫn đòi hỏi các doanh nghiệp phải chủ động chuẩn bị hệ thống dữ liệu và quy trình quản lý minh bạch, đồng bộ - ông Lê Thanh Hưng phân tích.

Không chỉ dừng ở yêu cầu truy xuất nguồn gốc, ngành cao su còn đứng trước cơ hội mới từ thị trường tín chỉ carbon. Với diện tích rừng trồng lớn và khả năng hấp thụ carbon đáng kể, cao su được đánh giá là lĩnh vực có tiềm năng tạo thêm nguồn thu, đồng thời hỗ trợ mục tiêu xanh hóa chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, các doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống đo đạc, kiểm chứng carbon minh bạch, có sự tham gia của các tổ chức thẩm định uy tín.

Đánh giá về triển vọng thị trường, ông Lê Hoàng Tài - Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến Thương mại (Bộ Công Thương), cho rằng, giai đoạn 2026 - 2030 sẽ xuất hiện thêm nhiều cơ hội mới cho ngành cao su, đặc biệt tại các thị trường Trung Đông, Ấn Độ và châu Phi. Theo đó, việc cắt giảm thuế quan theo các hiệp định thương mại tự do tiếp tục được mở rộng, cùng xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng trong khu vực, sẽ tạo dư địa tăng trưởng cho doanh nghiệp nếu biết tận dụng tốt ưu đãi và nâng cao năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn xanh, bền vững.

Theo ông Nguyễn Đức Hiền, trong định hướng thời gian tới, Công ty TNHH MTV Cao su Dầu Tiếng đặt mục tiêu quản lý, chăm sóc bền vững trên 23.000 ha vườn cây, tiếp tục tái canh và đầu tư xây dựng cơ bản với tổng vốn trên 310 tỷ đồng, ưu tiên các hạng mục phục vụ tăng trưởng xanh, giảm phát thải carbon và từng bước sử dụng năng lượng tái tạo như điện áp mái tại các nhà máy chế biến.

Giữa những biến động của thị trường toàn cầu, việc kết hợp hài hòa giữa ổn định sản xuất, mở rộng thị trường xuất khẩu với chuyển đổi số và phát triển bền vững đang trở thành hướng đi tất yếu. Những nỗ lực này không chỉ giúp các doanh nghiệp cao su chủ động thích ứng trước các chuẩn mực quốc tế ngày càng khắt khe, mà còn tạo nền tảng vững chắc để ngành cao su Việt Nam nâng cao giá trị gia tăng, củng cố vị thế và đóng góp bền vững hơn cho nền kinh tế trong giai đoạn tới.