Ngành công thương phía Nam dồn lực hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026

Năm 2026 là năm đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 – 2030, đồng thời sau sắp xếp đơn vị hành chính, các địa phương có không gian phát triển rộng hơn. Theo đó, các địa phương phải vận hành mô hình chính quyền hai cấp với yêu cầu cao hơn về phân cấp, chất lượng phục vụ doanh nghiệp và phối hợp giữa các ngành. Đây là thông tin ghi nhận tại Hội nghị ngành công thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam lần thứ XII - năm 2026, do Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh phối hợp cùng các đơn vị tổ chức ngày 22/10.

* Khẳng định đầu tàu tăng trưởng

Theo đánh giá chung của Sở Công Thương các địa phương, 9 tháng của năm 2026, dù đối mặt nhiều khó khăn nhưng ngành công thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam đã chủ động, linh hoạt giữ vững sản xuất, bảo đảm an ninh năng lượng và lưu thông hàng hóa, tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu, động lực tăng trưởng của cả nước. Cùng đó, hạ tầng công nghiệp, thương mại, hạ tầng năng lượng tiếp tục được quan tâm đầu tư.

Nhiều địa phương đã kết nối tiêu thụ nông sản, sản phẩm OCOP, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các Hiệp định thương mại tự do (FTA) và ứng dụng thương mại tự do. Song song đó, nhiều địa phương có mô hình đổi mới sáng tạo như mô hình quản lý thị trường gắn với dữ liệu tại Tây Ninh; kết nối nguồn hàng và hệ thống phân phối tại TP. Hồ Chí Minh; đổi mới phương thức xúc tiến và bán hàng trên môi trường số tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long…

Tuy nhiên bên cạnh kết quả đạt được, đại diện Sở Công Thương các địa phương cũng đã thẳng thắn chỉ ra những "điểm nghẽn" cần tập trung xử lý: tăng trưởng xuất khẩu của Vùng (10,9%) thấp hơn mức tăng cả nước (24,5%); tiến độ triển khai các dự án nguồn điện, hạ tầng khu, cụm công nghiệp và hạ tầng logistics chưa đạt yêu cầu đặt ra. Đáng chú ý, tỷ lệ nội địa hóa, chế biến sâu còn hạn chế; tình trạng gian lận thương mại, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc trên môi trường số vẫn diễn biến phức tạp tai khu vực phía Nam.

Ông Nguyễn Lộc Hà - Phó Chủ tịch thường trực UBND TP. Hồ Chí Minh cho biết, trong bối cảnh nền kinh tế đang đứng trước yêu cầu phát triển nhanh, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh, liên kết vùng ngày càng trở thành một yêu cầu khách quan và có ý nghĩa chiến lược.

Mỗi địa phương đều có những tiềm năng, thế mạnh riêng, nhưng nếu phát triển riêng lẻ, thiếu kết nối thì sẽ khó khai thác đầy đủ các nguồn lực và cơ hội phát triển. Ngược lại, nếu phối hợp chặt chẽ, phát huy tốt lợi thế bổ trợ, khu vực phía Nam có thể hình thành những chuỗi cung ứng hiệu quả hơn, mở rộng không gian thị trường và tạo ra giá trị gia tăng lớn hơn cho toàn vùng.

Đối với khu vực phía Nam, TP. Hồ Chí Minh có lợi thế về thị trường tiêu dùng, thương mại dịch vụ, hệ thống phân phối, logistics và kết nối quốc tế. Các địa phương khác có thế mạnh về sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, chế biến, nguồn nguyên liệu và nhiều sản phẩm đặc trưng. Đây là những điều kiện thuận lợi để cùng xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất, chế biến đến phân phối và tiêu thụ để nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, phát huy tiềm năng của từng địa phương, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của vùng và cả nước.

Thực tế, Bộ Chính trị và Chính phủ đã đặt kỳ vọng rất cao về mục tiêu tăng trưởng thông qua các Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28/08/2026 của Bộ Chính trị về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới và Nghị quyết số 306/NQ-CP ngày 05/10/2025 của Chính phủ về điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo đó giai đoạn 2026 - 2030, Vùng Đông Nam bộ phấn đấu tăng trưởng GRDP đạt 10%/năm, là động lực tăng trưởng lớn nhất cả nước; Vùng Đồng bằng sông Cửu Long phấn đấu tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân đạt 9,0 - 9,5%/năm.

Theo ông Vũ Bá Phú - Cục trưởng Cục xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương, Chính phủ giao ngành những mục tiêu, nhiệm vụ rất cao trong năm 2026như: chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 12-14%; kim ngạch xuất khẩu tăng 15-16%; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 13-15%… Cùng đó là việc thực hiện các nhiệm vụ về bảo đảm cung ứng năng lượng và thúc đẩy thương mại điện tử.

Trong đó, khu vực phía Nam giữ vai trò hết sức quan trọng với quy mô sản xuất công nghiệp, thị trường tiêu dùng, xuất khẩu và tiềm năng năng lượng lớn. Mỗi dự án được tháo gỡ vướng mắc, mỗi năng lực sản xuất mới được đưa vào vận hành, mỗi thị trường được mở rộng tại khu vực đều đóng góp trực tiếp vào kết quả chung của ngành.

* Giải pháp tăng trưởng hai con số

Để bảo đảm hoàn thành ở mức cao nhất các chỉ tiêu năm 2026 và tạo đà cho năm 2027, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng đề nghị, các đơn vị thuộc Bộ và Sở Công Thương khu vực phía Nam tập trung thực hiện 7 nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Cụ thể, các đơn vị quản trị mục tiêu và kịch bản điều hành quý IV/2026. Sở Công Thương các tỉnh, thành rà soát kỹ từng chỉ tiêu ngành, thiết lập cơ chế giám sát theo tuần/tháng đối với các nhóm doanh nghiệp, dự án lớn có khả năng đóng góp ngay dư địa sản lượng từ nay đến cuối năm.

Riêng ngành công thương khu vực phía Nam cần quyết liệt tháo gỡ khó khăn cho các dự án đầu tư, tập trung xử lý dứt điểm vướng mắc về mặt bằng, thủ tục đất đai, môi trường thuộc thẩm quyền địa phương đối với dự án công nghiệp, hạ tầng khu, cụm công nghiệp và dự án nguồn/lưới điện. Đơn vị chức năng thuộc Bộ hướng dẫn trực tiếp, rút ngắn tối đa thời gian xử lý hồ sơ, thủ tục thẩm định; không để tồn đọng hồ sơ quá thời hạn quy định.

Nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và nguồn cung xăng dầu, Sở Công Thương khu vực phía Nam phối hợp chặt chẽ ngành điện trong việc xây dựng phương án vận hành an toàn hệ thống điện trong mùa bão lũ và cao điểm sản xuất cuối năm; ưu tiên cấp điện ổn định cho các khu, cụm công nghiệp và các dự án sản xuất lớn. Đồng thời, Sở Công Thương khu vực phía Nam đổi mới việc quản lý, giám sát chặt chẽ hệ thống phân phối và thương nhân đầu mối/đại lý xăng dầu; chủ động phương án dự trữ, không để xảy ra đứt gãy nguồn cung cục bộ trong mọi tình huống.

Về phát triển bền vững thị trường trong nước, tăng cường quản lý thị trường và bảo vệ người tiêu dùng, ngành công thương khu vực phía Nam phải chủ động phương án dự trữ hàng hóa thiết yếu, triển khai sớm chương trình bình ổn thị trường Tết Nguyên đán 2027; đẩy mạnh kết nối cung cầu với hệ thống phân phối lớn; đưa hàng về vùng nông thôn, biên giới, hải đảo. Trong đó, phát triển thương mại điện tử phải gắn với kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc; lực lượng quản lý thị trường phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức đợt cao điểm trước, trong và sau Tết.

Cùng đó, các địa phương chủ động nắm đơn hàng, nhu cầu nguyên liệu, vận tải và thay đổi chính sách ở thị trường lớn; phối hợp với hệ thống Thương vụ, đơn vị thuộc Bộ để cảnh báo sớm, hướng dẫn xuất xứ và ứng phó điều tra phòng vệ thương mại; hỗ trợ doanh nghiệp xúc tiến thương mại phải gắn với nhà mua hàng, kênh phân phối và hợp đồng cụ thể, tập trung tăng tốc xuất khẩu và nâng chất lượng tăng trưởng.

Theo Thứ trưởng Phan Thị Thắng, muốn thực chất hóa liên kết vùng bằng sản phẩm cụ thể thì phải khẩn trương hình thành chuỗi liên kết cụ thể giữa các địa phương trong vùng, kết nối vùng nguyên liệu Đồng bằng sông Cửu Long và Đông Nam Bộ với hệ thống kho lạnh, trung tâm logistics và hạ tầng cảng biển; phát huy vai trò "đầu mối kết nối tiêu thụ - xuất khẩu" của TP. Hồ Chí Minh. Mỗi Sở Công Thương nghiên cứu lựa chọn từ 1 đến 2 dự án/chương trình liên kết trọng điểm để đưa vào Kế hoạch công tác năm 2027.

Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước sau sắp xếp đơn vị hành chính; đẩy mạnh chuyển đổi số, đơn giản hóa và công khai thủ tục hành chính, nâng cao tỷ lệ giải quyết dịch vụ công trực tuyến, ngành công thương khu vực phía Nam tăng cường thực hiện chia sẻ, kết nối dữ liệu ngành giữa Bộ Công Thương và các địa phương để phục vụ điều hành đồng bộ. Với các chỉ tiêu có nguy cơ khó đạt, phải chủ động tham mưu cho UBND tỉnh/thành phố phương án, giải pháp bù đắp khả thi, đồng thời xây dựng kế hoạch năm 2027 bám sát năng lực thực tế./.