Sản xuất công nghiệp kỳ vọng bứt tốc, tạo đà tăng trưởng hai con số

Bước vào quý IV/2026, sản xuất công nghiệp Việt Nam có nền tảng thuận lợi từ kết quả tăng trưởng khá cao trong 9 tháng. Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò động lực chủ yếu, trong khi nhiều doanh nghiệp ghi nhận sự cải thiện về đơn hàng, doanh thu và hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Với những tín hiệu khả quan từ doanh nghiệp cùng các giải pháp tháo gỡ khó khăn của Chính phủ và Bộ Công Thương đang tạo thêm động lực cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Theo thông tin tại họp báo thường kỳ quý III/2026 của Bộ Công Thương mới đây, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 9 tăng 16,65% so với cùng kỳ và tăng 3,26% so với tháng trước. Tính chung 9 tháng, IIP tăng 12,33%, nhỉnh hơn kịch bản tăng trưởng 9 tháng là 12,28%; trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 12,93%, riêng tháng 9 tăng 17,12%.

Đáng chú ý, ông Phạm Văn Quân, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương), cho biết mức tăng IIP 9 tháng năm 2026 là kết quả cao nhất trong 10 năm trở lại đây. Đà tăng trưởng được duy trì theo hướng quý sau cao hơn quý trước, với quý II tăng 11,2% và quý III tăng 14,8%.

Ở góc độ đóng góp cho nền kinh tế, số liệu của Cục Thống kê Bộ Tài chính cho thấy GDP quý III/2026 tăng 9,95%, tính chung 9 tháng tăng 9,01%. Trong đó, giá trị tăng thêm khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 12,50% trong quý III và 11,21% trong 9 tháng, tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế.

 

Riêng giá trị tăng thêm ngành công nghiệp chế biến, chế tạo quý III tăng 12,28%, tính chung 9 tháng tăng 11,36%, đóng góp lần lượt 3,46 và 3,09 điểm phần trăm vào tăng trưởng GDP. Đây là chỉ tiêu phản ánh đóng góp của ngành vào tăng trưởng kinh tế, khác với chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP).

Sự khởi sắc được ghi nhận ở nhiều ngành công nghiệp chủ lực như điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học; sản xuất kim loại; sản phẩm từ khoáng phi kim loại; phương tiện vận tải và máy móc, thiết bị.

Đà tăng trưởng sản xuất công nghiệp còn thể hiện qua kết quả sản xuất, kinh doanh của một số tập đoàn lớn. Tại Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex), doanh thu hợp nhất 9 tháng ước đạt 15.501 tỷ đồng, tăng 6,8% so với cùng kỳ; lợi nhuận trước thuế hợp nhất ước đạt 1.470 tỷ đồng, tăng 40,7% và vượt kế hoạch năm. Đáng chú ý, cả 12 đơn vị ngành sợi đều ghi nhận lợi nhuận dương, cho thấy sự cải thiện về hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

Trong khi đó, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) ghi nhận doanh thu hợp nhất quý III ước đạt 17.126 tỷ đồng, lũy kế 9 tháng đạt 54.330 tỷ đồng, tăng 11,2% so với cùng kỳ. Lợi nhuận hợp nhất 9 tháng ước đạt 4.585 tỷ đồng, tăng 40,3%.

Những kết quả này phản ánh nỗ lực duy trì sản xuất, nâng cao hiệu quả quản trị và thích ứng với biến động thị trường của các doanh nghiệp công nghiệp, tạo nền tảng để tiếp tục phấn đấu hoàn thành kế hoạch năm.

Từ nền tảng tăng trưởng 9 tháng, triển vọng sản xuất công nghiệp quý IV/2026 được đánh giá tích cực, đặc biệt khi nhiều doanh nghiệp kỳ vọng đơn hàng và khối lượng sản xuất tiếp tục cải thiện.

Theo kết quả điều tra xu hướng sản xuất, kinh doanh do Cục Thống kê thực hiện trên 6.000 doanh nghiệp công nghiệp chế biến, chế tạo, có 83,9% doanh nghiệp dự báo hoạt động quý IV tốt hơn hoặc giữ ổn định so với quý III; trong đó, 39,2% nhận định tình hình sẽ tốt hơn.

Đáng chú ý, 85,6% doanh nghiệp dự báo đơn đặt hàng mới tăng hoặc giữ nguyên; 85,2% dự báo khối lượng sản xuất tăng hoặc ổn định. Những tín hiệu này cho thấy kỳ vọng tích cực của cộng đồng doanh nghiệp đối với hoạt động sản xuất trong ba tháng cuối năm.

Tuy nhiên, để chuyển những kỳ vọng thành sản lượng thực tế, việc tháo gỡ khó khăn về nguyên vật liệu, dòng vốn, chi phí sản xuất và thị trường đầu ra vẫn là yêu cầu quan trọng. Cụ thể, theo bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính), để duy trì đà sản xuất công nghiệp những tháng cuối năm, cần thiết phải quản trị rủi ro chuỗi cung ứng, tháo gỡ khó khăn về vốn lưu động, đẩy nhanh giải ngân đầu tư công và hỗ trợ doanh nghiệp đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, tận dụng các hiệp định thương mại tự do.

Đối với các doanh nghiệp lớn, kế hoạch sản xuất, kinh doanh quý IV cũng được triển khai theo hướng chủ động thích ứng với thị trường. Tại Vinatex, Tổng Giám đốc Cao Hữu Hiếu yêu cầu các đơn vị giữ vững kết quả 9 tháng, quản trị tốt những tình huống phát sinh trong quý IV để tối ưu hóa hiệu quả. Tập đoàn tiếp tục theo dõi chính sách thuế quan của Hoa Kỳ, diễn biến thị trường và triển khai các giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị sản xuất.

Đối với Vinachem, mục tiêu doanh thu hợp nhất quý IV đạt 13.488 tỷ đồng, đưa doanh thu dự kiến cả năm lên 67.808 tỷ đồng, tăng 10,02% so với năm 2025. Tập đoàn tiếp tục đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, cơ giới hóa sản xuất, nâng cao năng lực dự báo và quản trị rủi ro nhằm hoàn thành các chỉ tiêu tăng trưởng.

Cùng với nỗ lực của doanh nghiệp, các giải pháp điều hành của Chính phủ và Bộ Công Thương được kỳ vọng tiếp tục hỗ trợ sản xuất công nghiệp trong giai đoạn nước rút.

Nghị quyết số 312/NQ-CP ngày 5/10/2026 của Chính phủ đặt ra yêu cầu tập trung tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp có khả năng mở rộng sản xuất, đẩy nhanh tiến độ các dự án có thể hoàn thành trong năm, sớm hình thành năng lực sản xuất mới.

Theo kịch bản tại Nghị quyết, giá trị tăng thêm ngành công nghiệp chế biến, chế tạo quý IV phấn đấu tăng 14,1% so với cùng kỳ, hướng tới mục tiêu tăng trưởng cả năm 12,2%.

Đáng chú ý, Bộ Công Thương được giao hỗ trợ doanh nghiệp dệt may, da giày duy trì đơn hàng, đa dạng hóa thị trường; thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ và tăng cường kết nối doanh nghiệp Việt Nam với các chuỗi cung ứng điện tử, bán dẫn và công nghệ.

Về phía Bộ Công Thương, tại Công văn số 8293/BCT-KHTC ngày 12/10/2026, Bộ đã cập nhật kịch bản tăng trưởng quý IV, đặt mục tiêu IIP cả năm tăng trong khoảng 12 - 14%, với mức tăng bình quân các tháng cuối năm khoảng 12,5 - 13%. Để hiện thực hóa mục tiêu, Bộ Công Thương yêu cầu theo dõi sát diễn biến sản xuất theo từng tháng, từng ngành và địa phương, kịp thời xử lý khó khăn phát sinh.

Theo ông Phạm Văn Quân, Cục Công nghiệp tiếp tục phối hợp với các địa phương tháo gỡ vướng mắc về hạ tầng khu, cụm công nghiệp, quỹ đất và mặt bằng sản xuất; thúc đẩy các ngành còn dư địa tăng trưởng và đẩy nhanh tiến độ đưa các dự án công nghiệp quan trọng vào vận hành.

Như vậy, với nền tảng tăng trưởng tích cực từ quý III và 9 tháng, cùng sự chủ động của doanh nghiệp và các giải pháp điều hành quyết liệt, sản xuất công nghiệp được kỳ vọng tiếp tục là động lực quan trọng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số năm 2026.