Ngành công thương tạo bứt phá, hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng trên 10%

Năm 2026 mở ra chặng đường đầu tiên của nhiệm kỳ phát triển 2026–2030 với yêu cầu tăng trưởng cao và bền vững. Trong bối cảnh đó, ngành công thương được kỳ vọng tiếp tục giữ vai trò động lực then chốt của nền kinh tế, thúc đẩy công nghiệp hóa, chuyển đổi xanh và mở rộng không gian thị trường. Quyết tâm tạo bứt phá về thể chế, hạ tầng và năng lực sản xuất, toàn ngành đặt mục tiêu hoàn thành các chỉ tiêu tăng trưởng ở mức cao, góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước. Nhân dịp năm mới, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân đã trao đổi với phóng viên TTXVN về những định hướng lớn và cam kết hành động của ngành trong giai đoạn tới.

Phóng viên: Thưa Thứ trưởng, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác lập mục tiêu tăng trưởng tổng ngân sách quốc nội (GDP) bình quân trên 10%/năm cho giai đoạn 2026 - 2030. Động lực nào trong sản xuất công nghiệp, năng lượng, thương mại và xuất nhập khẩu sẽ được Bộ Công Thương ưu tiên khai thác để thúc đẩy tăng trưởng trong giai đoạn này?

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân: Bước vào giai đoạn 2026 - 2030, Bộ Công Thương sẽ tập trung ưu tiên khai thác những động lực tăng trưởng then chốt trong sản xuất công nghiệp, năng lượng, thương mại và xuất nhập khẩu để tạo đà bứt phá cho nền kinh tế và cụ thể hóa trong các nhiệm vụ trọng tâm.

Cụ thể, tập trung hoàn thiện nhanh, đồng bộ hệ thống thể chế, chính sách và pháp luật chuyên ngành nhằm giải phóng triệt để năng lực sản xuất kinh doanh, thu hút tối đa nguồn lực cho phát triển công nghiệp và thương mại. Cùng đó, hoàn thiện thể chế, chính sách hiện đại, phù hợp với yêu cầu của nền sản xuất mới; ưu tiên phát triển ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp chiến lược, công nghiệp hỗ trợ; phát triển thương mại điện tử, nâng cao hiệu quả quản lý thị trường số, quản lý cạnh tranh, bảo vệ người tiêu dùng và phòng vệ thương mại.

Bộ sẽ thường xuyên rà soát, tháo gỡ dứt điểm mọi nút thắt về thể chế kìm hãm sự phát triển của ngành, đồng thời tăng cường hậu kiểm chính sách; khuyến khích doanh nghiệp, các đối tượng liên quan tham gia phản biện, góp ý trong quá trình xây dựng và thực thi chính sách, pháp luật. Bên cạnh đó, phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại, bao gồm hạ tầng năng lượng, hạ tầng các khu, cụm công nghiệp và hạ tầng thương mại nội địa. Tập trung phát triển đồng bộ và hiện đại hóa lưới điện truyền tải cao thế nhằm đảm bảo tích hợp nguồn năng lượng tái tạo quy mô lớn; phát triển lưới điện thông minh, kết nối lưới điện khu vực gắn với phát triển đồng bộ hệ thống hạ tầng truyền tải; nghiên cứu mô hình đối tác công - tư (PPP) để thu hút nguồn vốn đầu tư vào hệ thống truyền tải điện.

Hơn nữa, phát triển hệ thống trung tâm logistics quốc gia theo hướng xanh, số hóa, hiện đại; phát triển mạng lưới trung tâm thương mại, siêu thị lớn, chợ đầu mối hiện đại; xây dựng và phát huy vai trò dẫn dắt của các khu thương mại tự do. Đồng thời phát triển thương mại điện tử ở khu vực nông thôn, xây dựng các mô hình chợ không dùng tiền mặt và trung tâm logistics carbon thấp phù hợp xu thế mới.

Mặt khác, đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế một cách chủ động, thực chất, hiệu quả: Nâng cao hiệu quả khai thác các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết, đồng thời chủ động nghiên cứu, đàm phán, ký kết và thực thi FTA thế hệ mới; ưu tiên hội nhập sâu rộng trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo, chế biến sâu nông - lâm - thủy sản, công nghiệp xanh…Thúc đẩy xuất khẩu chính ngạch gắn với xây dựng và quảng bá thương hiệu hàng Việt Nam; đồng thời tận dụng quá trình hội nhập để thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực tự chủ của các chuỗi cung ứng trong nước.

Bên cạnh đó, tiếp tục đặc biệt chú trọng đấu tranh, xử lý hàng rào thương mại nhằm tạo thuận lợi cho hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường sở tại. Bộ Công Thương luôn chủ động chỉ đạo hệ thống Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài và phối hợp với hiệp hội ngành hàng để cập nhật thông tin kịp thời thay đổi chính sách thương mại, tiêu chuẩn và thị hiếu tiêu dùng của thị trường, bất ổn địa chính trị trong khu vực và thế giới ảnh hưởng tới xuất nhập khẩu nhằm khắc phục và tận dụng khai thác lợi thế của Việt Nam để thúc đẩy xuất khẩu.

Ngoài ra, Bộ sẽ tập trung nghiên cứu chuyên sâu về rào cản kỹ thuật (TBT), các biện pháp vệ sinh và kiểm dịch thực vật (SPS) và quy định mới của thị trường nhập khẩu, nhất là thị trường lớn liên quan đến kinh tế tuần hoàn, sản xuất và tiêu dùng bền vững để hỗ trợ doanh nghiệp. Nâng cấp toàn diện chuỗi sản xuất và chuỗi cung ứng trong nước của các ngành công nghiệp nhằm tăng cường năng lực sản xuất nội tại, nâng cao tính tự chủ chiến lược và vị thế cạnh tranh bền vững của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Cùng đó, hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào các khâu giá trị gia tăng cao, tăng tỷ lệ nội địa hóa, giảm dần phụ thuộc nguồn cung bên ngoài. Chủ động lựa chọn và khuyến khích các doanh nghiệp FDI sở hữu công nghệ tiên tiến, có cam kết và chính sách kết nối thực chất với doanh nghiệp trong nước, ưu tiên doanh nghiệp FDI sẵn sàng phát triển nhà cung ứng nội địa, chuyển giao công nghệ, đào tạo kỹ năng quản lý hiện đại, giúp doanh nghiệp nâng cấp lên phân khúc sản xuất cao hơn. Phát triển các cụm liên kết ngành chuyên môn hóa, hình thành chuỗi sản xuất - cung ứng khép kín tại các vùng kinh tế trọng điểm, đồng thời xây dựng chuỗi cung ứng hàng hóa nội địa đồng bộ từ sản xuất - phân phối - tiêu dùng, bảo đảm an ninh và khả năng chống chịu của nền kinh tế.

Phóng viên: Bước sang năm mới với nhiều kỳ vọng về một nền công nghiệp xanh, hiện đại và tự chủ hơn, Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu theo hướng nâng cao chất lượng tăng trưởng. Thứ trưởng có thể chia sẻ những định hướng và chính sách lớn mà Bộ sẽ triển khai nhằm gia tăng tỷ trọng ngành chế biến, chế tạo, nâng cao giá trị gia tăng và giảm sự phụ thuộc vào mô hình gia công, lắp ráp?

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân: Công nghiệp chế biến, chế tạo được Bộ Công Thương xác định là một trong những trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế của Việt Nam. Đây là ngành không chỉ đóng góp vào tăng trưởng GDP mà còn là nền tảng để nâng cao sức cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế.

Trong bối cảnh đó, Bộ Công Thương xác định cần bám sát Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới và Nghị quyết số 153/NQ-CP của Chính phủ để tận dụng cơ hội từ tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu; trong đó, sẽ tập trung triển khai đồng bộ một số nhóm giải pháp lớn. Vì vậy, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục theo dõi, bám sát sự chuyển dịch cũng như nhu cầu của thế giới để kêu gọi và lựa chọn nhà đầu tư nước ngoài có chất lượng, phù hợp với định hướng của Đảng và Chính phủ đồng thời củng cố phát triển chuỗi cung ứng, giúp Việt Nam trở thành một mắt xích quan trọng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.