Ngành điện TP. Hồ Chí Minh sau hợp nhất - Bài 1: Định hình trụ cột năng lượng cho siêu đô thị mới

Sau hợp nhất, TP. Hồ Chí Minh bước vào giai đoạn phát triển mới với tầm vóc của một “siêu đô thị” hiện đại, năng động và hội nhập sâu rộng. Cùng với tốc độ đô thị hóa, nhu cầu năng lượng điện của Thành phố tăng nhanh, trở thành yếu tố then chốt bảo đảm cho sự vận hành của nền kinh tế, công nghiệp và đời sống dân cư.

Thông tấn xã Việt Nam xin giới thiệu loạt 2 bài viết ngành điện Thành phố xây dựng một hệ thống năng lượng không chỉ đủ mạnh để đáp ứng nhu cầu khổng lồ của một siêu đô thị hơn 14 triệu dân, mà còn đủ thông minh để dẫn dắt sự phát triển bền vững.

Bài 1: Định hình trụ cột năng lượng cho siêu đô thị mới

Sự hợp nhất của ba địa phương (TP. Hồ Chí Minh, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ) không chỉ là sự thay đổi về mặt hành chính, quản lý địa bàn rộng lớn, đa dạng, mà còn là thách thức mới đối với ngành điện TP. Hồ Chí Minh trong tiến trình hình thành chiến lược, hệ thống điện năng đồng bộ, hiện đại – trụ cột cho quá trình phát triển của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

*Phát huy thế mạnh từng khu vực

Theo Tổng công ty điện lực TP. Hồ Chí Minh (EVNHCMC), ngành điện thành phố đang đứng trước một sứ mệnh xây dựng một hệ thống năng lượng không chỉ đủ mạnh để đáp ứng nhu cầu khổng lồ của một siêu đô thị với hơn 13 triệu dân và gần 4 triệu khách hàng, mà còn đủ thông minh tối ưu hóa nguồn lực, nâng cao năng lực quản trị, bảo đảm cung ứng điện an toàn – ổn định để dẫn dắt sự phát triển bền vững cho vùng kinh tế năng động bậc nhất cả nước.

Chỉ sau ba tháng kể từ ngày hợp nhất, ngành điện TP. Hồ Chí Minh đã cơ bản ổn định tổ chức và nhanh chóng bước vào quỹ đạo hoạt động hiệu quả. Từ thống nhất phương án sắp xếp, các đơn vị điện lực ở ba khu vực đã chủ động kiện toàn bộ máy và đang trong tiếp cận quy trình quản trị hiện đại và nâng cao năng lực vận hành.

Tại Bình Dương, Công ty Điện lực Bến Cát sau hợp nhất đã hình thành bộ khung gồm 7 phòng, 5 đội, với 361 lao động, từng bước phát huy thế mạnh phục vụ, cung ứng điện cho cộng đồng, nhất là khu công nghiệp. Ông Trần Ngọc Định, Giám đốc Công ty Điện lực Bến Cát cho biết, trước đây, Công ty có thế mạnh ở khu công nghiệp nhưng còn hạn chế về quản trị, chăm sóc khách hàng và phân bổ hạ tầng chưa đồng đều giữa đô thị – nông thôn.

“Nay khi hợp nhất, việc sắp xếp lại bộ máy đã giúp Điện lực Bến Cát khắc phục những điểm yếu này, đồng thời từng bước tiếp cận kỹ thuật hiện đại, tận dụng nguồn nhân lực kỹ thuật cao dồi dào. Chúng tôi xác định rõ thuận lợi và thách thức mới, phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu sản xuất kinh doanh, đảm bảo nguồn điện ổn định, đồng thời hướng tới xây dựng lưới điện thông minh trong khu vực quản lý”, ông Định chia sẻ.

Ở Bà Rịa – Vũng Tàu, lợi thế sau hợp nhất thể hiện rõ khi các đơn vị nhanh chóng tiếp cận mô hình quản lý tiên tiến và tối ưu vận hành trên địa bàn rộng, nhiều hải đảo. Chỉ riêng Công ty Điện lực Đất Đỏ, trong 8 tháng đầu năm 2025 đã hoàn thành 102,6% kế hoạch sản lượng điện thương phẩm, đạt 274 triệu kWh. Tại Đặc khu Côn Đảo, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã đóng điện thành công trạm biến áp 110kV – chính thức đưa điện lưới quốc gia ra đảo, thay thế nguồn điện diesel truyền thống tốn kém và phát thải cao.

Dự án cáp ngầm xuyên biển từ Vĩnh Châu (Sóc Trăng) ra Côn Đảo, đã khẳng định năng lực làm chủ công nghệ thi công trên biển của ngành điện Việt Nam. Công trình không chỉ bảo đảm nguồn điện cho vùng hải đảo chiến lược, mà còn góp phần quan trọng phát triển kinh tế – xã hội và bảo vệ an ninh năng lượng quốc gia.

Tại khu vực trung tâm TP. Hồ Chí Minh, với lợi thế là trung tâm kinh tế lớn cả nước nên sớm có khả năng kết nối và vận hành lưới điện đô thị hiện đại. Theo ông Bùi Trung Kiên, Phó Tổng Giám đốc EVNHCMC, ngành điện thành phố đã sớm phát triển hệ thống điều khiển hiện đại SCADA, công nghệ sửa chữa điện hotline, lưới điện thông minh và các trung tâm điều khiển xa. Nhờ đó, chỉ số tiếp cận điện năng luôn nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước.

“Tuy nhiên, tốc độ phát triển phụ tải nhanh và nhu cầu đầu tư hạ tầng lớn vẫn là thách thức không nhỏ. Đây chính là “xương sống” để hỗ trợ các khu vực mới nhanh chóng hội nhập và cung ứng ổn định, an toàn cho siêu đô thị trong tương lai”, ông Kiên chia sẻ.

Từ việc hợp nhất, ngành điện TP. Hồ Chí Minh đã và đang hình thành cơ chế phối hợp linh hoạt giữa các khu vực. Khi một vùng gặp sự cố, nguồn điện có thể điều chuyển nhanh chóng từ nơi khác, bảo đảm dòng điện liên tục cho các khu dân cư và khu công nghiệp trọng điểm. Đây chính là lợi thế vượt trội của mô hình hợp nhất – điều mà trước đây từng đơn vị riêng lẻ khó có thể thực hiện.

“Việc hợp nhất không chỉ là bài toán tổ chức, mà còn là cơ hội để chuẩn hóa kỹ thuật và quản trị; hiện đại hóa thiết bị, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và năng lực quản trị là yếu tố quyết định cho sự phát triển bền vững. Chúng tôi đặt mục tiêu các công ty điện lực sau hợp nhất phải đạt chuẩn ngang tầm các đơn vị khu vực trung tâm TP. Hồ Chí Minh”, ông Kiên khẳng định.

*Đảm bảo an ninh năng lượng

Theo EVNHCMC, quá trình hợp nhất không tránh khỏi nhiều khó khăn, thách thức, nhất là về đầu tư đồng bộ, trang thiết bị, cơ sở hạ tầng, ứng dụng khoa công nghệ. Đặc biệt, giải quyết bài toán phụ tải để không chỉ đáp ứng nhu cầu về điện của đa dạng khách hàng mà còn là vấn đề cung ứng nguồn điện ổn định, liên tục, xuyên suốt.