Nghị quyết 10-NQ/TW và bước chuyển chiến lược tư duy - Bài 4: Kiến tạo cực tăng trưởng mới từ "cú hích kép"

Với những lợi thế sau hợp nhất từ quy mô rộng lớn, nhiều dư địa từ cơ chế ưu đãi phát triển, Đà Nẵng đang triển khai mô hình khu thương mại tự do thế hệ mới gắn với trung tâm tài chính quốc tế, đổi mới sáng tạo và logistics hiện đại nhằm đón dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chất lượng cao theo tinh thần Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Từ tư duy “thu hút đầu tư” sang “kiến tạo hệ sinh thái phát triển”, thành phố định vị vai trò cửa ngõ quốc tế, góp phần tạo động lực tăng trưởng mới cho vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung nhằm thu hút dòng vốn công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn và có khả năng lan tỏa mạnh tới nền kinh tế.

Phát biểu sáng 30/6, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, ông Hồ Kỳ Minh, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Đà Nẵng cho biết, thành phố đang phát triển khu thương mại tự do theo mô hình thế hệ mới để thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao. Khu thương mại tự do Đà Nẵng là mô hình khu thương mại tự do đầu tiên được thí điểm tại Việt Nam theo Quyết định số 1142 của Thủ tướng Chính phủ, gồm 7 khu chức năng, quy mô khoảng 1.831 ha, tập trung trên địa bàn thành phố Đà Nẵng cũ, được quy hoạch gắn với cảng Liên Chiểu, khu công nghệ cao và trung tâm tài chính quốc tế.

Trong thời gian tới, thành phố định hướng tiếp tục nghiên cứu mở rộng không gian phát triển khu thương mại tự do nhằm tăng cường kết nối với hệ sinh thái Chu Lai - Kỳ Hà và mạng lưới giao thông chiến lược. Trong giai đoạn 2026 - 2030, thành phố ưu tiên bổ sung hai vị trí: khu vực cảng container Liên Chiểu với quy mô khoảng 172 ha và khu vực kế tiếp sân bay Chu Lai quy mô khoảng 223 ha phục vụ logistics, kho ngoại quan.

Bên cạnh đó, Đà Nẵng chuyển mạnh từ thu hút đầu tư theo số lượng sang lựa chọn nhà đầu tư chiến lược và các ngành có giá trị gia tăng cao. Thành phố đã tập trung cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, đẩy mạnh cải cách hành chính, xúc tiến đầu tư có trọng tâm, trọng điểm và triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù do Trung ương ban hành cùng với tiếp tục đổi mới mạnh mẽ mô hình thu hút đầu tư theo hướng lựa chọn dòng vốn FDI chất lượng cao, lấy đổi mới sáng tạo, công nghệ cao và giá trị gia tăng làm trọng tâm, gắn phát triển khu thương mại tự do với trung tâm tài chính quốc tế.

Ngoài ra, thành phố Đà Nẵng triển khai xây dựng hệ sinh thái đầu tư đồng bộ để giảm chi phí và nâng cao sức cạnh tranh của môi trường đầu tư với việc phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng giao thông, logistics, hạ tầng số, năng lượng, hạ tầng thông minh, chính quyền số và các dịch vụ công chất lượng cao...; đồng thời ưu tiên phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Trong quá trình triển khai Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị, sự kết hợp giữa khu thương mại tự do với trung tâm tài chính quốc tế là lợi thế đặc biệt của Đà Nẵng trong giai đoạn tới. Thành phố Đà Nẵng đã chỉ đạo cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng (VIFC Đà Nẵng) lựa chọn triển khai một số sản phẩm dịch vụ tài chính, giúp khơi thông và đa dạng hóa kênh dẫn vốn cho nền kinh tế Việt Nam.

Theo lãnh đạo thành phố Đà Nẵng, hiện nay, thành phố đang tập trung vào ba nhóm sản phẩm trọng tâm, ưu tiên phát triển tại VIFC Đà Nẵng bao gồm: phát triển hạ tầng kết nối thị trường vốn quốc tế (VIFC Connect); nhóm sản phẩm mã hóa tài sản thực; thu hút nguồn vốn từ các tổ chức tín dụng phi ngân hàng nước ngoài, các công ty tài chính, quỹ đầu tư quốc tế nhằm cung cấp nguồn vốn phục vụ đầu tư phát triển của thành phố và các địa phương, phục vụ cho khu vực kinh tế tư nhân, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Thông qua cơ chế này, doanh nghiệp tư nhân có điều kiện tiếp cận các nguồn vốn quy mô lớn để đầu tư phát triển hạ tầng chiến lược như cảng biển, sân bay, năng lượng, giao thông và logistics.

Hiện cơ quan điều hành VIFC Đà Nẵng đã và đang trao đổi, làm việc cùng các công ty chứng khoán quốc tế, các định chế tài chính quốc tế đáp ứng nhu cầu của thành phố Đà Nẵng trong việc phát hành trái phiếu chính quyền địa phương để huy động vốn phục vụ các dự án hạ tầng trọng điểm của thành phố như: tuyến đường đô thị tốc độ cao phía Đông thành phố quy mô 27.000 tỷ đồng, kết nối từ Sân bay Quốc tế Đà Nẵng đến Sân bay Chu Lai; đường sắt đô thị, ưu tiên trước mắt là đoạn Đà Nẵng - Hội An quy mô 95.000 tỷ đồng.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Đặng Tùng Lâm, Phó Trưởng Ban Chiến lược và Tổng hợp, Cơ quan Điều hành VIFC-DN cho biết, Đà Nẵng đang đứng trước cơ hội đặc biệt khi ba xu hướng lớn cùng hội tụ: quá trình hội nhập sâu hơn của Việt Nam vào dòng vốn quốc tế; sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng và tài chính xanh trên toàn cầu; cùng làn sóng đổi mới công nghệ đang làm thay đổi phương thức phát hành, giao dịch và giám sát tài sản. Ông Lâm cho rằng lợi thế lớn nhất của Đà Nẵng chính là vị thế của người đi sau, cho phép thành phố có thể xây dựng ngay từ đầu một mô hình trung tâm tài chính hiện đại hơn, số hóa hơn, xanh hơn và linh hoạt hơn các mô hình truyền thống.

Một trong những điểm nổi bật của Nghị quyết 10 Bộ Chính trị là vừa ra khỏi tư duy phát triển dựa trên địa giới hành chính truyền thống để hướng tới tổ chức không gian phát triển theo các hệ sinh thái kinh tế liên kết. Để phát huy vai trò dẫn dắt liên kết vùng, tạo không gian phát triển chung cho khu vực Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung, thành phố Đà Nẵng thông qua khu thương mại tự do, khu công nghệ cao và đặc biệt là trung tâm tài chính quốc tế để đẩy mạnh hợp tác liên kết các địa phương trong vùng, hình thành chuỗi giá trị và phân vai liên kết vùng.

Đà Nẵng cũng sẽ tập trung phát triển các chức năng trung tâm vùng, cửa ngõ quốc tế về logistics, tài chính, đổi mới sáng tạo, nghiên cứu phát triển và dịch vụ chất lượng cao; trong khi các địa phương trong vùng phát huy lợi thế về công nghiệp chế biến, công nghiệp hỗ trợ, năng lượng và kinh tế biển để tạo ra quy mô thị trường đầu tư lớn hơn, tăng sức lôi cuốn hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Đà Nẵng Hồ Kỳ Minh, để thực hiện hiệu quả các định hướng nêu trên, Đà Nẵng đề nghị Trung ương tiếp tục quan tâm hoàn thiện khung pháp lý cho khu thương mại tự do và trung tâm tài chính quốc tế; cho phép nghiên cứu thí điểm một số cơ chế, chính sách vượt trội hơn nữa về đổi mới sáng tạo, tài chính số, công nghệ mới, quản trị hiện đại; tiếp tục tăng cường phân cấp, phân quyền trong quản lý đầu tư, đất đai, hải quan và lao động chất lượng cao, đồng thời xây dựng cơ chế điều phối phát triển vùng nhằm phát huy hiệu quả liên kết giữa các địa phương.

Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư toàn cầu ngày càng gay gắt, ưu đãi thuế hay chi phí nhân công rẻ không còn là yếu tố quyết định, mà phụ thuộc vào cải cách thể chế, năng lực đổi mới công nghệ, phát triển đô thị có chất lượng sống cao, khả năng kết nối chuỗi giá trị toàn cầu và sự phát triển đồng bộ của hệ sinh thái đầu tư. Thành phố Đà Nẵng xác định và quyết tâm phát triển khu thương mại tự do gắn với trung tâm tài chính quốc tế, đổi mới sáng tạo, kết cấu hạ tầng đồng bộ cùng với liên kết vùng là hướng đi chiến lược./.

Bài cuối: Cạnh tranh đón vốn đầu tư thế hệ mới