Nghị quyết 57-NQ/TW: Bộ Tài chính tạo nền tảng phát triển kinh tế số

Triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Bộ Tài chính đã và đang tập trung đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, từ hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng số, dữ liệu số đến đổi mới phương thức quản lý, điều hành trên môi trường số. Những kết quả đạt được không chỉ nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý tài chính - ngân sách mà còn góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế số, doanh nghiệp số và xã hội số.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW phải gắn chặt với yêu cầu đổi mới phương thức quản lý, cải cách thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Theo Bộ trưởng, mọi hoạt động xây dựng thể chế, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số của ngành tài chính cần hướng đến mục tiêu phục vụ tốt hơn người dân và doanh nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Bộ trưởng yêu cầu các đơn vị trong ngành theo dõi sát tiến độ triển khai các nhiệm vụ, bảo đảm chất lượng và hiệu quả vận hành của các hệ thống công nghệ thông tin. Các đơn vị cần chủ động xây dựng kế hoạch thực hiện cụ thể, đánh giá đầy đủ các yếu tố có thể ảnh hưởng đến tiến độ như cơ chế, chính sách, nguồn lực hay các điều kiện khách quan khác. Trong mọi trường hợp, các hệ thống công nghệ thông tin phải vận hành ổn định, thông suốt, không làm gián đoạn việc giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp.

Nhấn mạnh vai trò của dữ liệu trong quá trình chuyển đổi số, Bộ trưởng lưu ý các đơn vị tiếp tục đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu, từng bước hình thành hệ sinh thái dữ liệu đồng bộ trong toàn ngành tài chính, qua đó nâng cao hiệu quả điều hành và chất lượng cung cấp dịch vụ công.

Đối với các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai, Bộ trưởng yêu cầu các đơn vị chủ động rà soát, tổng hợp và báo cáo đầy đủ, nhất là những vấn đề liên quan đến thể chế, cơ chế chính sách, nguồn lực, khoa học công nghệ và phân bổ vốn đầu tư.

Ông Nguyễn Việt Hà, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin và Chuyển đổi số, Bộ Tài chính cho biết, ngay sau khi Nghị quyết số 57-NQ/TW được ban hành, Bộ Tài chính đã chủ động xây dựng và triển khai đồng bộ các chương trình, kế hoạch hành động với phương châm "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả", giao nhiệm vụ cụ thể đến từng đơn vị, cá nhân và thường xuyên theo dõi, kiểm đếm tiến độ thực hiện.

Đồng thời, Bộ Tài chính tập trung rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong các lĩnh vực quản lý tài chính, ngân sách, thuế, hải quan, kho bạc, chứng khoán, đầu tư, bảo hiểm xã hội và doanh nghiệp. Cùng với đó, Bộ đã ban hành Chiến lược chuyển đổi số, Kế hoạch chuyển đổi số hàng năm, Khung kiến trúc số, Khung kiến trúc dữ liệu, Khung quản trị dữ liệu và Hệ thống từ điển dữ liệu ngành tài chính, tạo nền tảng thống nhất để triển khai chuyển đổi số trên phạm vi toàn ngành.

Song song với hoàn thiện thể chế, Bộ Tài chính xác định dữ liệu là nguồn tài nguyên chiến lược và là nền tảng của quản trị hiện đại. Bộ đã xây dựng, đưa vào vận hành Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC) ngành tài chính; từng bước chuẩn hóa dữ liệu, triển khai nguyên tắc "dữ liệu thu thập một lần, sử dụng nhiều lần", tăng cường kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu giữa các hệ thống thông tin trong và ngoài ngành. Qua đó, góp phần giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và hiệu quả chỉ đạo, điều hành.

Theo ông Nguyễn Việt Hà, cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Đến nay, Bộ Tài chính đã cắt giảm cắt giảm hơn 6.500 ngày xử lý thủ tục và tiết kiệm khoảng 39.000 tỷ đồng chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp. Bộ cũng duy trì cung cấp hiệu quả 25 dịch vụ công trực tuyến toàn trình đã tích hợp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và thúc đẩy phát triển kinh tế số.

Trong phát triển dữ liệu số, Bộ Tài chính đã hoàn thành 13/16 cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo lộ trình; đồng bộ dữ liệu lên Trung tâm Dữ liệu quốc gia thông qua 112 API với hơn 677 triệu bản ghi. Hiện đã có 22 tỉnh, thành phố khai thác hiệu quả các nhóm dữ liệu về ngân sách, đầu tư công, xuất nhập khẩu, doanh nghiệp và đấu thầu phục vụ công tác quản lý, điều hành. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành hệ sinh thái dữ liệu tài chính, thúc đẩy phát triển Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.

Bộ Tài chính cũng đang tích cực nghiên cứu, ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và tự động hóa trong quản lý thuế, hải quan và giải quyết thủ tục hành chính. Một số ứng dụng AI đã được triển khai thử nghiệm nhằm hỗ trợ người dân tra cứu thông tin 24/7, hỗ trợ xử lý nghiệp vụ và phân tích dữ liệu phục vụ công tác quản lý. Đồng thời, Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Bộ đã kết nối với hệ thống định danh điện tử của Bộ Công an, đồng bộ hơn 2 triệu hồ sơ, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp khi thực hiện dịch vụ công trực tuyến.

Bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình chuyển đổi số vẫn còn một số khó khăn, thách thức như tiến độ triển khai một số dự án công nghệ thông tin quy mô lớn còn chịu tác động bởi thủ tục đầu tư, hạ tầng kỹ thuật và biến động của thị trường công nghệ; nguồn nhân lực chất lượng cao chưa đáp ứng yêu cầu, trong khi tâm lý e ngại, sợ trách nhiệm ở một số khâu vẫn ảnh hưởng đến tiến độ triển khai nhiệm vụ.

Trong thời gian tới, Bộ Tài chính cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế về dữ liệu và chuyển đổi số; ưu tiên nguồn lực cho các dự án trọng điểm; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu với các bộ, ngành, địa phương; đồng thời bảo đảm việc chuyển đổi, nâng cấp các hệ thống công nghệ thông tin diễn ra an toàn, thông suốt, không làm gián đoạn việc cung cấp dịch vụ công. Với định hướng lấy dữ liệu làm nền tảng, công nghệ làm động lực và người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, ngành tài chính quyết tâm xây dựng nền tài chính số hiện đại, minh bạch, hiệu quả, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế số và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.