Nghị quyết số 57-NQ/TW: Tạo chuyển biến rõ nét từ nhận thức đến hành động

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã khẳng định trong kỷ nguyên số, khoa học công nghệ, chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà là điều kiện bắt buộc; đổi mới sáng tạo không chỉ là hoạt động nghiên cứu mà trở thành động lực tăng trưởng quốc gia.

Qua một năm triển khai, Nghị quyết số 57-NQ/TW đã thực sự đi vào cuộc sống, tạo chuyển biến rõ nét từ nhận thức đến hành động, từ thành phố đến cơ sở và đặt nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển mới.

* Kết nối nguồn lực, ươm tạo ý tưởng

Việt Nam có rất nhiều sáng kiến hay nhưng phân tán ở nhiều lĩnh vực, địa phương, thiếu một đầu mối tập trung để tiếp nhận, đánh giá, kết nối. Hiện chưa có cơ chế hiệu quả để chuyển sáng kiến thành giải pháp ứng dụng, sản phẩm thương mại hoặc chính sách công.

Đây là lý do Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia xây dựng Cổng Sáng kiến khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Cổng Sáng kiến không chỉ là một sản phẩm công nghệ mà còn là nền tảng số mở, kết nối ba chủ thể: người đề xuất sáng kiến, chuyên gia đánh giá, tổ chức tiếp nhận và khai thác.

Cổng Sáng kiến hướng tới tiếp nhận sáng kiến từ mọi đối tượng trong xã hội, hỗ trợ đánh giá khách quan, minh bạch, gắn sáng kiến với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp, địa phương và cơ quan quản lý; thúc đẩy bảo hộ sở hữu trí tuệ, ứng dụng và thương mại hóa các sáng kiến có giá trị. Qua đó, Cổng trở thành cầu nối hiệu quả giữa nghiên cứu – ứng dụng – thị trường, giữa khu vực công – tư và trong nước – quốc tế. Đáng chú ý là Cổng Sáng kiến tích hợp mạng lưới chuyên gia AI Việt Nam toàn cầu, nhằm nâng cao chất lượng đánh giá và năng lực xử lý, phân loại sáng kiến theo hướng hiện đại.

Triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, thành phố Hà Nội xác định rõ, trọng tâm không chỉ là thúc đẩy đổi mới sáng tạo theo nghĩa hẹp mà là kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có năng lực dẫn dắt phát triển, nơi thể chế, không gian, dữ liệu và con người được tổ chức lại một cách căn bản. Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh, đột phá trong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Thủ đô không chỉ là nhiệm vụ của riêng một ngành hay một cấp mà là trách nhiệm chung của toàn bộ hệ thống chính trị thành phố.

Thủ đô Hà Nội tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu cả nước về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số với việc cho ra mắt Mạng lưới đổi mới sáng tạo Hà Nội gồm 7 trung tâm đổi mới sáng tạo do thành phố, doanh nghiệp và viện, trường cùng đầu tư. Mạng lưới này được kỳ vọng sẽ trở thành hạ tầng quan trọng thúc đẩy kết nối nguồn lực, ươm tạo ý tưởng, thương mại hóa sản phẩm khoa học - công nghệ và hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn Thủ đô. Đây là minh chứng sinh động cho tinh thần nói đi đôi với làm, khẳng định Hà Nội đang chủ động xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hiện đại, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển Thủ đô văn minh, hiện đại, vì hạnh phúc của nhân dân.

Năm 2025, chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) của Hà Nội đứng đầu cả nước, dẫn đầu 18/52 chỉ số thành phần; tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo đạt 25,2%. Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo không ngừng mở rộng với 207 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, 12 startup được hỗ trợ trực tiếp. Nhiều hoạt động đào tạo, truyền thông về văn hóa khởi nghiệp sáng tạo được tổ chức, góp phần lan tỏa tinh thần đổi mới trong cộng đồng.

Chuyển chiến lược trong định hướng phát triển, từ khai thác tài nguyên sang nền kinh tế dựa trên tri thức, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, UBND tỉnh Cà Mau đã thành lập Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo thuộc Sở Khoa học và Công nghệ.

Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo Cà Mau ra đời với sứ mệnh ươm tạo ý tưởng, thử nghiệm công nghệ, kết nối nguồn lực và thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm đổi mới sáng tạo. Trung tâm tập trung vào 5 giá trị cốt lõi gồm: Con người (lấy con người làm trọng tâm phát triển); tôn trọng (tôn trọng trong mọi hợp tác); đổi mới (đổi mới không ngừng nghỉ); trách nhiệm (trách nhiệm với cộng đồng và tương lai); hài lòng (lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả).

Với định hướng trở thành trung tâm năng động nhất khu vực Đồng bằng sông Cửu Long vào năm 2030, Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo thực hiện 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm gồm: Ươm tạo startup (hỗ trợ từ ý tưởng đến thương mại hóa sản phẩm); đào tạo nguồn nhân lực (nâng cao năng lực khởi nghiệp và kỹ năng công nghệ); hỗ trợ công nghệ (vận hành phòng Lab R&D, xưởng thử nghiệm, khu VR/AR); tư vấn chuyên sâu (pháp lý, sở hữu trí tuệ, gọi vốn); kết nối đầu tư (tổ chức Pitching, Demo Day, xúc tiến thương mại); tham mưu chính sách (thiết kế cơ chế thử nghiệm (sandbox) cho mô hình mới).

* Hình thành doanh nghiệp công nghệ đủ sức dẫn đắt

Tại Diễn đàn quốc gia Phát triển doanh nghiệp công nghệ Việt Nam năm 2025 do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức mới đây, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng yêu cầu các tập trung phát triển doanh nghiệp công nghệ có năng lực làm chủ công nghệ lõi; hình thành các doanh nghiệp công nghệ lớn, đủ sức dẫn dắt thị trường trong nước và vươn ra khu vực và quốc tế. Đây cũng là một trong những mục tiêu quan trọng của Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Trong quá trình triển khai Nghị quyết số 57, các doanh nghiệp lớn của Việt Nam khẳng định “Make in Viet Nam” là tư duy phát triển mới, chuyển từ gia công sang làm chủ thiết kế, công nghệ và chuỗi giá trị. Nhấn mạnh sứ mệnh làm chủ công nghệ lõi để bảo đảm an ninh quốc gia, Chủ tịch Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội Viettel Tào Đức Thắng cho biết Viettel đang phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao và tập trung vào nhiều công nghệ chiến lược như 5G, chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI).

Hiện thực hóa mục tiêu năm 2030 phủ sóng 5G toàn quốc, Tổng Công ty Mạng lưới Viettel (Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội) đã thử nghiệm thành công mạng di động 5G Advanced với tốc độ đạt hơn 7,3 Gbps, gấp 6 lần tốc độ 5G SA Việt Nam hiện tại, giúp mở rộng phạm vi ứng dụng, đa dạng hóa dịch vụ trên nền tảng 5G.

Mạng di động 5G Advanced được coi là phiên bản nâng cấp quan trọng của 5G và là bước đệm để phát triển mạng di động 6G. 5G Advanced sẽ thay đổi cơ bản trải nghiệm của khách hàng di động. Công nghệ gộp nhiều băng tần trên 5G Advanced không chỉ giúp kết nối nhanh hơn, mà còn ổn định và tin cậy hơn khi kết hợp cả vùng phủ rộng của tần số thấp và tốc độ của tần số cao, giảm thiểu tình trạng rớt mạng, mạng không ổn định khi xem video hay chơi game.

Với 30.000 trạm 5G tính đến tháng 12/2025, Viettel đã phủ sóng 5G đến 90% diện tích ngoài trời và 70% diện tích trong nhà trên toàn quốc.

Tập đoàn VNPT làm chủ hạ tầng số và hệ sinh thái công nghệ lõi, đồng thời đóng vai trò kết nối hệ sinh thái thông qua các nền tảng dữ liệu mở. “Make in Viet Nam” là kim chỉ nam giúp FPT giảm mạnh tỷ trọng gia công, tập trung vào các trụ cột công nghệ như AI, dữ liệu, an ninh mạng và bán dẫn, với đầu tư thực chất cho nghiên cứu và phát triển.

Năm 2026, Bộ Khoa học và Công nghệ xác định định hướng trọng tâm là tiếp tục rà soát, tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, khơi thông và huy động hiệu quả các nguồn lực cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tinh thần xuyên suốt là chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo, từ “quản lý đầu vào” sang “đánh giá đầu ra”, từ dàn trải sang tập trung vào các công nghệ chiến lược.