Nghịch lý của giá vàng Hàn Quốc trong kỷ nguyên lãi suất cao

Diễn biến trái với thông lệ này phản ánh tác động ngày càng lớn của môi trường lãi suất cao, khi chính sách tiền tệ toàn cầu đang đóng vai trò chi phối đối với thị trường kim loại quý.

Theo dữ liệu từ Sàn giao dịch chứng khoán Hàn Quốc (KRX), giá vàng giao ngay trong nước ngày 19/3 (loại 99,99%, quy đổi theo kg) giảm 2,03%, xuống còn 232.230 won (khoảng 154 USD)/gram. Đáng chú ý, đây là phiên giảm thứ 5 liên tiếp, đưa giá vàng xuống thấp hơn mức 239.300 won/gram ngày 27/3 tức trước khi xảy ra xung đột giữa Mỹ và Iran.

Thông thường, vàng được coi là tài sản trú ẩn an toàn, có xu hướng tăng giá trong bối cảnh bất ổn địa chính trị hoặc khủng hoảng tài chính. Tuy nhiên, thị trường hiện nay lại ghi nhận một xu hướng khác biệt: sau nhịp tăng ngắn ngay khi xung đột bùng phát, giá vàng nhanh chóng chững lại và chuyển sang giảm.

Giới phân tích cho rằng nguyên nhân chính nằm ở biến số lãi suất, thay vì yếu tố rủi ro địa chính trị. Việc giá dầu quốc tế tăng mạnh do căng thẳng tại Trung Đông đã làm gia tăng áp lực lạm phát toàn cầu, từ đó khiến các ngân hàng trung ương lớn thận trọng hơn trong việc nới lỏng chính sách tiền tệ. Đáng chú ý, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) gần đây đã phát đi tín hiệu duy trì lập trường chính sách thắt chặt trong thời gian dài hơn dự kiến. Chủ tịch Fed Jerome Powell cảnh báo rằng cú sốc giá năng lượng có thể kéo dài và gây ảnh hưởng tiêu cực đến cả tăng trưởng kinh tế lẫn kỳ vọng lạm phát, qua đó làm phức tạp thêm lộ trình điều hành chính sách.

Trong bối cảnh đó, Ủy ban Thị trường mở Liên bang Mỹ (FOMC) đã quyết định giữ nguyên lãi suất cơ bản trong khoảng 3,50–3,75%, củng cố kỳ vọng rằng chu kỳ giảm lãi suất sẽ bị trì hoãn. Động thái này ngay lập tức tác động đến thị trường tài chính toàn cầu, đẩy lợi suất trái phiếu tăng và đồng USD mạnh lên.

Một chuyên gia tài chính tại Seoul nhận định: trong môi trường lãi suất cao, chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng đang giảm đáng kể. Nhà đầu tư có xu hướng chuyển sang các tài sản sinh lợi như trái phiếu chính phủ Mỹ, thay vì giữ vàng vốn không tạo ra dòng tiền.

Thực tế, lợi suất trái phiếu Mỹ tăng đã trở thành yếu tố cạnh tranh trực tiếp với vàng. Đồng thời, đồng USD mạnh khiến giá vàng trở nên đắt đỏ hơn đối với nhà đầu tư sử dụng các đồng tiền khác, qua đó làm suy giảm nhu cầu tích trữ vàng trên toàn cầu.

Tại Hàn Quốc, tác động này được phản ánh rõ nét hơn do đặc thù thị trường mở. Giá vàng trong nước không chỉ phụ thuộc vào cung cầu nội địa mà còn chịu ảnh hưởng trực tiếp từ biến động giá vàng quốc tế và tỷ giá won/USD.

Một yếu tố đáng chú ý khác là sự “lệch pha” giữa diễn biến địa chính trị và giá vàng. Theo logic truyền thống, bất ổn tại Trung Đông thường thúc đẩy nhu cầu trú ẩn, qua đó đẩy giá vàng tăng. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện tại, chuỗi tác động đã thay đổi: chiến sự làm tăng giá dầu, kéo theo lạm phát, từ đó duy trì lãi suất cao — yếu tố gây áp lực giảm lên vàng.

Chuyên gia phân tích thuộc công ty chứng khoán Chungwon cho biết thị trường hiện đang định giá rủi ro theo hướng khác so với trước đây. Chính sách tiền tệ đã trở thành biến số trung tâm, trong khi vai trò của vàng như một tài sản trú ẩn đang bị điều chỉnh.

Diễn biến này cũng được phản ánh qua các sản phẩm tài chính liên quan đến vàng. Các chứng chỉ ETN theo dõi giá vàng tại Hàn Quốc gần đây ghi nhận mức giảm đáng kể, trong khi các sản phẩm liên quan đến dầu thô lại tăng mạnh nhờ hưởng lợi từ đà tăng của giá năng lượng.

Một báo cáo gần đây của Ngân hàng trung ương Hàn Quốc (BoK) cũng đưa ra đánh giá tương đồng, cho rằng xu hướng suy yếu của giá vàng trong ngắn hạn phản ánh tác động ngày càng lớn của điều kiện tài chính toàn cầu, đặc biệt là lãi suất thực và biến động tỷ giá.

Theo BoK, trong môi trường lãi suất cao kéo dài, nhu cầu nắm giữ các tài sản không sinh lợi như vàng có xu hướng giảm, khi nhà đầu tư ưu tiên các công cụ tài chính có lợi suất ổn định. Báo cáo nhấn mạnh rằng sự gia tăng của lợi suất trái phiếu Mỹ đã làm thay đổi cấu trúc phân bổ tài sản toàn cầu, khiến dòng vốn dịch chuyển khỏi vàng sang các tài sản sinh lời.

BoK cũng lưu ý rằng đối với Hàn Quốc, tác động này còn được khuếch đại thông qua kênh tỷ giá. Khi đồng USD mạnh lên do chính sách tiền tệ thắt chặt của Mỹ, đồng won chịu áp lực mất giá, từ đó làm gia tăng biến động của giá vàng tính theo nội tệ. Tuy nhiên, hiệu ứng này không đủ để đảo chiều xu hướng giảm của giá vàng nếu xu hướng lãi suất cao vẫn được duy trì.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng sự suy yếu hiện tại của vàng không đồng nghĩa với việc kim loại quý này mất đi hoàn toàn vai trò trú ẩn. Thay vào đó, vai trò này đang chuyển dịch từ phản ứng ngắn hạn sang chức năng phòng hộ dài hạn.

Trong dài hạn, nhu cầu vàng vẫn được hỗ trợ bởi các yếu tố cấu trúc như xu hướng mua vào của ngân hàng trung ương, mức nợ công toàn cầu gia tăng và nỗ lực đa dạng hóa dự trữ ngoại hối của nhiều quốc gia. Những yếu tố này được cho là sẽ tiếp tục tạo nền tảng cho giá vàng trong trung và dài hạn.

Đối với nhà đầu tư tại Hàn Quốc, bối cảnh hiện nay đặt ra yêu cầu điều chỉnh chiến lược. Thay vì coi vàng là công cụ trú ẩn tức thời trước các cú sốc địa chính trị, nhiều chuyên gia khuyến nghị nên xem vàng như một tài sản phòng ngừa rủi ro trong danh mục dài hạn, đặc biệt trong bối cảnh bất định về chính sách tiền tệ toàn cầu.

Ngoài ra, biến động tỷ giá cũng là yếu tố cần được theo dõi chặt chẽ. Đồng won suy yếu có thể phần nào bù đắp đà giảm của giá vàng quốc tế khi quy đổi sang nội tệ, trong khi xu hướng ngược lại có thể làm gia tăng áp lực giảm giá trong nước.

Nhìn tổng thể, diễn biến hiện tại của thị trường vàng cho thấy một sự thay đổi mang tính cấu trúc trong cách thức nhà đầu tư đánh giá và phản ứng với rủi ro. Trong kỷ nguyên lãi suất cao, vàng không còn vận hành theo mô hình “bất ổn gia tăng – giá tăng” như trước, mà chịu tác động đồng thời của nhiều biến số vĩ mô, trong đó lãi suất giữ vai trò trung tâm. Dù vậy, với vai trò lịch sử và các yếu tố hỗ trợ dài hạn, vàng vẫn được xem là một trong những trụ cột quan trọng trong hệ thống tài sản trú ẩn toàn cầu nhưng theo một cách tiếp cận thận trọng và chiến lược hơn so với trước đây.