Người dân nói gì về lộ trình cấm xe xăng tại Hà Nội?

Trước thực trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng tại nhiều địa phương, đặc biệt là các đô thị lớn, ngày 12/7, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký ban hành Chỉ thị số 20/CT-TTg về một số nhiệm vụ cấp bách, quyết liệt ngăn chặn, giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường, trong đó có yêu cầu Hà Nội lên phương án cấm xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong Vành đai 1 kể từ 7/2026.

Theo đó, Thủ tướng đánh giá, riêng địa bàn thành phố Hà Nội, mức độ ô nhiễm môi trường không khí tại một số thời điểm trong năm thuộc nhóm cao trên thế giới, các thông số môi trường nước các sông ở nội thành vượt giới hạn cho phép nhiều năm liên tục. Đặc biệt, Thủ tướng chỉ đạo Hà Nội thực hiện các giải pháp, biện pháp để các tổ chức, cá nhân chuyển đổi phương tiện, lộ trình đến ngày 1/7/2026 không có xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch lưu thông trong Vành đai 1.

Hiện nay, tình trạng ô nhiễm môi trường ở một số nơi còn rất nghiêm trọng, nhất là ô nhiễm môi trường không khí tại các đô thị lớn, ô nhiễm môi trường nước tại các địa bàn tập trung đông dân cư, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, làng nghề...

Hà Nội vẫn luôn trong top những thành phố có độ ô nhiễm môi trường không khí cao nhất thế giới. Chất lượng không khí của Hà Nội “không có dấu hiệu được cải thiện”. Yếu tố gây ra tình trạng ô nhiễm môi trường không khí tại Hà Nội chủ yếu do ô nhiễm bụi, nồng độ bụi lơ lửng trong không trung, tổng số TSP, bụi PM10 và bụi mịn (PM2,5 PM1).

Anh Nguyễn Trung Hiếu (39 tuổi, ở phường Đông Ngạc, Hà Nội) chia sẻ, hàng ngày anh phải di chuyển quãng đường hơn 10 km từ phường Đông Ngạc vào trung tâm thành phố làm việc. Anh cho biết, mỗi buổi sáng ngoài tình trạng ách tắc giao thông do mật độ xe quá đông, anh còn cảm thấy khó chịu bởi tình trạng khói bụi dày đặc (chủ yếu phát thải từ xe chạy xăng, dầu) ở những tuyến đường nơi anh đi qua, điều này tiềm ẩn nguy cơ gây hại đến sức khỏe người đi đường.

Ngoài ra, theo Kết quả nghiên cứu và đánh giá của Viện Sức khỏe Nghề nghiệp và Môi trường tại 12 đường và nút giao thông chính tại các đô thị như Hà Nội, tiếng ồn trung bình vào ban ngày là 77,8 đến 78,1 dBA (mức âm quy định của tiếng ồn), vượt tiêu chuẩn cho phép từ 7,8 đến 8,1 dBA. Tiếng ồn tương đương trung bình vào ban đêm là 65,3-75,7 dBA (vượt tiêu chuẩn từ 10-20 dBA).

Anh Dương Quang Huy (40 tuổi, trú tại Tòa nhà N02 – T2, phường Xuân Đỉnh, Hà Nội) chia sẻ: Với một khu đô thị lớn như Hà Nội, mức độ đô thị hóa cao, mật độ xe cộ tham gia giao thông luôn ở mức dày đặc… trở thành nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của người dân Thủ đô. Nếu cá nhân chuyển đổi phương tiện và đến 7/2026 không có xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch lưu thông trong Vành đai 1 sẽ giúp cải thiện chất lượng cuộc sống. Thêm vào đó, chính sách gắn phí, lệ phí với mục tiêu xanh sẽ giúp chuyển hướng người dân đến “xe sạch”, không phát thải ra môi trường.

Bên cạnh đó, để thực hiện được mục tiêu này, thành phố Hà Nội cũng cần sớm ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp phương tiện sử dụng năng lượng sạch, doanh nghiệp phát triển hạ tầng phục vụ phương tiện sử dụng năng lượng sạch trong thực hiện chuyển đổi xanh; chính sách khuyến khích, hỗ trợ người dân chuyển đổi từ phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch hoặc sử dụng phương tiện công cộng.

Anh Nguyễn Văn Vượng (trú tại 82 Nguyễn Tuân, phường Thanh Xuân, Hà Nội) nêu quan điểm: “Việc hướng tới loại bỏ xe máy chạy xăng tại Vành đai 1, nếu đủ tiêu chuẩn hạ tầng và hỗ trợ có thể là bước ngoặt lớn giúp giảm ô nhiễm và thúc đẩy sử dụng xe xanh. Tuy nhiên, tính khả thi phụ thuộc rất nhiều vào tốc độ triển khai giao thông công cộng, khả năng tài chính của người dân và giám sát chặt chẽ trong giai đoạn chuyển tiếp”.

Là một người trẻ ở Hà Nội, bạn Nguyễn Ngọc Bảo Linh (ở phường Việt Hưng, Hà Nội) cho rằng lâu nay ô nhiễm không khí, khói bụi trong thành phố là vấn nạn được nhiều lần đề cập nhưng chưa được giải quyết hữu hiệu. Phương án cấm xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch lưu thông trong Vành đai 1 là một trong những giải pháp phát triển lối sống xanh đẩy lùi khí thải và ô nhiễm. Đây là chính sách rất văn minh, rất phù hợp và đúng xu hướng hiện nay của nhiều nước trên thế giới. Bảo Linh cho hay, việc siết chặt lệ phí với xe xăng, xe dầu là tín hiệu mạnh mẽ thúc đẩy người dân chuyển dần sang xe điện, thay đổi thói quen sử dụng phương tiện đi lại để thành phố ngày càng xanh - sạch… Tuy nhiên, theo Bảo Linh, khi áp dụng phương án này, thành phố Hà Nội cũng cần tính toán nguồn lực để chuyển đổi từ xe xăng, dầu sang xe điện. Đặc biệt là chú ý tới phương án bảo vệ nhóm lao động thu nhập trung bình - thấp, bởi chiếc xe máy vẫn là tài sản lớn đối với họ.

Ở góc độ quản lý Nhà nước, việc khuyến khích người dân chuyển đổi sang phương tiện không phát thải còn giúp cơ quan chức năng thu hồi những phương tiện cũ nát, đã quá niên hạn sử dụng hiện vẫn còn được lưu thông. Đồng thời, quản lý tốt hơn số phương tiện đăng ký mới, giảm mật độ phương tiện tham gia giao thông; giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng trong việc thực hiện vùng phát thải thấp, hướng đến mục tiêu chung của cả nước, phấn đấu đạt mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.