Nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu gia tăng sau diễn biến tại đảo Kharg (Iran)

Một hoạt động quân sự quy mô lớn của Mỹ nhằm vào đảo Kharg của Iran, nơi xử lý hầu hết lượng dầu thô xuất khẩu của nước này, đang gây lo ngại về sự gián đoạn nguồn cung trên diện rộng hơn trong khu vực, làm căng thẳng thêm thị trường dầu khí vốn đã hỗn loạn sau hai tuần diễn ra chiến sự tại Trung Đông.

Trong một bài đăng trên tài khoản Truth Social ngày 13/3, Tổng thống Donald Trump cho biết quân đội Mỹ đã thực hiện hoạt động quân sự nhằm vào đảo Kharg ở Vịnh Ba Tư, nhưng không nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ. Ông cảnh báo các nhà lãnh đạo Iran rằng ông sẽ ngay lập tức xem xét lại quyết định đó nếu nước này vẫn cản trở lưu thông của các tàu chở dầu qua eo biển Hormuz. Iran cho biết bất kỳ hoạt động quân sự nào nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ và năng lượng sẽ dẫn đến những hoạt động quân sự đáp trả nhằm vào các cơ sở năng lượng liên quan tới Mỹ trong khu vực.

Mặc dù cả hai bên đều chưa báo cáo bằng chứng về thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng năng lượng, các hoạt động quân sự này làm gia tăng rủi ro đối với thị trường dầu mỏ trong bối cảnh xung đột đã ảnh hưởng đến sản lượng và gần như đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz, khiến giá dầu thô tăng hơn 40%. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) tuần này cho biết chiến sự đã gây ra sự gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ.

Các nhà phân tích của công ty dịch vụ tài chính JPMorgan Chase & Co. nhận định nếu không có thêm các hoạt động quân sự, tác động đến nguồn cung dầu có thể sẽ bị hạn chế nếu các cầu cảng, bể chứa và đường ống dẫn dầu trên đảo vẫn còn nguyên vẹn. Công suất xuất khẩu của Iran sẽ được duy trì ở mức khoảng 1,5-1,7 triệu thùng mỗi ngày. Trong một báo cáo trước đó ngày 8/3, JPMorgan cho biết, nếu hoạt động xuất khẩu từ đảo Kharg bị đình trệ, điều này sẽ nhanh chóng kích hoạt việc cắt giảm sản lượng và đe dọa tới một nửa sản lượng dầu của Iran.

Ông Bob McNally, Chủ tịch công ty tư vấn Rapidan Energy Group, cho rằng các tàu chở hàng sẽ do dự trong việc bốc dỡ hàng hóa khi hòn đảo đang chịu rủi ro trực tiếp bởi một hoạt động quân sự từ Mỹ. Điều đó đặc biệt đúng nếu Iran vẫn đang làm gián đoạn hoạt động của tàu chở dầu qua eo biển Hormuz.

Nằm cách bờ biển lục địa của Iran khoảng hơn 30 km và nơi có cảng nước sâu duy nhất của Iran trong Vịnh Ba Tư, đảo Kharg thường được coi là “trái tim” của ngành dầu khí quốc gia Trung Đông này, khi xử lý và trung chuyển 85-90% khối lượng dầu thô xuất khẩu của Iran.