Nguyên nhân gây ung thư và cách phát hiện ung thư sớm

Chủ động thăm khám sàng lọc để phát hiện ung thư sớm. Ảnh minh họa: Dương Ngọc – TTXVN.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Trần Văn Thuấn, Giám đốc Bệnh viện K (Bộ Y tế), ung thư là vấn đề lớn của nước ta.

Theo thống kê của Bộ Y tế và ngành ung thư, mỗi năm tại Việt Nam có khoảng 126 nghìn ca mắc mới và trên 94 nghìn trường hợp tử vong do ung thư. Có rất nhiều nguyên do dẫn đến ung thư, trong đó có nguyên nhân tuổi thọ bình quân tăng lên. 

Tuổi trung bình của Việt Nam hiện tăng lên tới 73,3 tuổi. Tuy nhiên, tuổi thọ càng tăng, nguy cơ phơi nhiễm ngày càng nhiều.

Ngoài ra, trên 80% nguyên nhân gây ra bệnh ung thư do môi trường bên ngoài và trên 10% còn lại là do yếu tố bên trong là do di truyền và nội tiết. Về bên ngoài, chủ yếu, là do hút thuốc lá, riêng hút thuốc lá gây ra 30% các bệnh ung thư ở người trong đó có ung thư phổi.

Thứ hai là do dinh dưỡng không an toàn, không hợp lý. Người dân sử dụng thực phẩm được bảo quản bởi các chất gây ung thư hoặc thực phẩm để lâu ngày sản sinh ra chất gây ung thư; chế độ dinh dưỡng không hợp lý như: trong khẩu phần ăn có quá nhiều chất béo, ít hoa quả, rau xanh thì gây ra một số bệnh ung thư trong đó có ung thư đường tiêu hóa, đại tràng, dạ dày...

Các yếu tố do chế độ dinh dưỡng không an toàn, hợp lý có thể gây ra ung thư chiếm tới trên 30%. Ngoài ra, có thể kể đến một số yếu tố khác, đó là do môi trường bên ngoài, đó làm việc trong môi trường độc hại như môi trường có X quang, làm việc trong môi trường có thuốc trừ sâu, diệt cỏ, dioxin…

Bên cạnh đó, có yếu tố nhiễm trùng chiếm đáng kể, trong đó nhiễm virus viêm gan B dẫn tới viêm gan B, xơ gan, ung thư gan…. Bên cạnh đó trên 10% do di truyền và nội tiết.

Ví dụ, gia đình có chị và em gái bị ung thư vú đặc biệt trường hợp có đột biến gen ung thư vú thì có nguy cơ ung thư vú cao hơn 6 lần so với người bình thường hay phụ nữ dùng thuốc tránh thai lâu ngày trên 10 năm thì cũng có nguy cơ ung thư vú so với người bình thường…

>>> Xem thêm: Hiểm họa ung thư từ đồ nhựa dùng một lần

Chủ động sàng lọc, phát hiện sớm ung thư

Hướng dẫn chi tiết và cụ thể nhất cách một người muốn tầm soát ung thư khi chưa có dấu hiệu rõ rệt, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Trần Đình Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Y học Hạt nhân và Ung bướu, cho biết: Để phòng chống ung thư cần phòng, sàng lọc phát hiện sớm và khi phát hiện rồi thì có những liệu pháp điều trị tích cực để đưa lại hiệu quả tốt nhất.

Để phòng bệnh ung thư, người dân cần tránh các tác nhân sinh ra ung thư như không hút thuốc, không ăn các thực phẩm có nguy cơ gây ung thư như bảo quản do hóa chất, nhuộm màu…; tích cực điều trị những bệnh từ cấp tính chuyển sang mãn tính và có thể tiến triển tới ung thư.

Ví dụ khi đã bị viêm gan virus B, C thì phải điều trị tích cực để phòng việc dẫn tới ung thư. Để góp phần cho công tác phòng ung thư cần sàng lọc sớm. Việc sàng lọc sớm với đối tượng như thế nào và tiến hành vào lúc nào đã có hướng dẫn cụ thể với những bệnh cụ thể.

Ở nước ta hiện nay, các bệnh có thể sàng lọc để phát hiện sớm ung thư như: Ung thư vú, ung thư đại trực tràng, ung thư tuyến giáp, ung thư cổ tử cung...

Khi người dân có các triệu chứng liên quan đến ung thư như sút cân, sốt kéo dài, ho kéo dài, triệu chứng về đường tiêu hóa, nổi u hạch… cần đi khám ngay vì đây là những triệu chứng không bình thường.

Bệnh viện Bạch Mai có Trung tâm y học hạt nhân về ung bướu, là đơn vị khá lớn có đầy đủ phương tiện để phát hiện và điều trị các bệnh ung thư. Tại phòng khám, khoa khám bệnh theo yêu cầu của bệnh viện cũng đều có các phòng khám của chuyên khoa ung bướu.

Các chuyên gia đầu ngành về ung bướu tham dự Tọa đàm cũng trả lời các câu hỏi do bạn đọc gửi về với các nội dung như: Hướng dẫn chi tiết các phòng chống các bệnh ung thư, giải đáp một số trường hợp cụ thể bệnh nhân ung thư; hướng dẫn sử dụng các loại thuốc hỗ trợ điều trị ung thư…/.