Nhà thông minh - mục tiêu tiếp theo của "Táo khuyết"

Dù công ty chưa tiết lộ chi tiết về những gì sẽ được công bố tại sự kiện "Welcome Home experience" ở New York vào ngày 13/10, nhưng những dự báo cho thấy "Táo khuyết" có thể ra mắt những thiết bị mới liên quan đến nhà thông minh Apple Home.

Theo Bloomberg, Apple sẽ ra mắt một thiết bị màn hình thông minh cùng với phiên bản cập nhật của HomePod Mini và Apple TV. Thiết bị màn hình này, được MacRumors cho biết có thể mang tên HomeView — được xem là phần cứng chuyên dụng đầu tiên của Apple dành cho hệ sinh thái Apple Home kể từ khi nền tảng HomeKit ra mắt vào năm 2014. Dù thông tin này rất đáng mong chờ nhưng bước ngoặt thực sự sẽ nằm ở việc đưa trí tuệ nhân tạo (AI) Siri và Apple Intelligence vào không gian gia đình. Apple đang đi sau Google và Amazon nhiều năm về phần cứng nhà thông minh, nhưng thành công trong lĩnh vực này lại phụ thuộc nhiều hơn vào phần mềm. Đó chính là khía cạnh mà Apple có thể tận dụng để vượt lên trên các đối thủ cạnh tranh.

Việc ra mắt phần cứng mới cho gia đình là điều đã được mong đợi từ lâu. Apple từng công bố HomePod Mini vào ngày 13/10/2020 - tròn 6 năm trước sự kiện tuần này - và mẫu Apple TV 4K mới nhất hiện cũng đã ra mắt được 4 năm. Hơn nữa, đó không hẳn là các thiết bị chuyên dụng cho nhà thông minh khi thiên về các thiết bị giải trí và tiêu thụ nội dung hơn là các công cụ tự động hóa gia đình. Theo các dự báo, thiết bị màn hình thông minh mới được thiết kế để trở thành trung tâm điều khiển của Apple Home, đánh dấu sự tái khởi động toàn diện cho hệ sinh thái này - điều mà người dùng Apple Home đã mong chờ từ nhiều năm nay.

Dòng sản phẩm màn hình thông minh có một lịch sử phát triển đầy thăng trầm. Amazon và Google đã tung ra nhiều thế hệ loa thông minh tích hợp màn hình cảm ứng và điều khiển bằng giọng nói; các thiết bị này có khả năng điều khiển các phụ kiện nhà thông minh như đèn và khóa cửa, hiển thị hình ảnh từ camera chuông cửa và thực hiện cuộc gọi video. Tuy nhiên, dòng sản phẩm này lại thiếu đi những cải tiến đột phá, và công dụng phổ biến nhất của chúng vẫn chỉ dừng lại ở vai trò một khung ảnh kỹ thuật số.

Dựa trên những thông tin rò rỉ, sản phẩm của Apple dường như không có quá nhiều khác biệt so với các thiết bị đã ra mắt trước đó. Theo Bloomberg, thiết bị này sẽ sở hữu màn hình vuông 6 inch đặt trên đế loa hoặc tùy chọn gắn tường, tính năng nhận diện khuôn mặt để hiển thị tin nhắn và lịch cá nhân, giao diện màn hình cảm ứng tối giản để điều khiển khóa và bộ điều nhiệt, cùng khả năng thực hiện cuộc gọi FaceTime và liên lạc nội bộ (intercom). Không có gì quá đột phá, ngoại trừ mức giá được đồn đoán là 350 USD - một con số khá cao. Sự khác biệt hẳn sẽ nằm ở phần mềm và trợ lý thông minh vận hành thiết bị này.

Bloomberg đưa tin rằng màn hình thông minh này sẽ ra mắt cùng hệ điều hành homeOS hoàn toàn mới, được xây dựng dựa trên nền tảng AI của Siri. AI tạo sinh (generative AI) đã thổi luồng gió mới vào các trợ lý giọng nói trong nhà thông minh, giúp việc giao tiếp trở nên tự nhiên hơn đồng thời mở rộng đáng kể các tính năng của chúng. Cho đến nay, AI Siri mới của Apple vẫn chưa xuất hiện trên các dòng HomePod và Apple TV. Khi tương tác với những thiết bị này, người dùng vẫn chỉ nhận được phản hồi từ phiên bản Siri cũ với các chức năng cơ bản.

Apple là cái tên cuối cùng trong "bộ ba ông lớn" công nghệ đưa AI tạo sinh vào trợ lý gia đình của mình. Amazon và Google đã ra mắt công nghệ tương tự từ năm 2025 song Alexa Plus mới chỉ bắt đầu hoạt động ổn định gần đây, còn Gemini for Home của Google, một phiên bản rút gọn về hiệu năng của Gemini, lại gây rối rắm với các tính năng thiếu nhất quán. Hiện tại, đến lượt Apple và nếu doanh nghiệp này có thể kết hợp thành công trợ lý cá nhân mạnh mẽ trên điện thoại thông minh iPhone với một trợ lý thông minh ưu việt dành cho ngôi nhà, họ hoàn toàn có thể tạo ra một sản phẩm thành công vang dội.

Đó là một giả định đầy thách thức. Cho đến nay, các doanh nghiệp đều vấp phải những trở ngại lớn khi cố gắng đưa một trợ lý thông minh hơn vào ngôi nhà. Apple đã công bố Apple Intelligence vào năm 2024, nhưng phải đến tháng trước Siri AI mới chính thức ra mắt. Một phiên bản Alexa Plus được công bố từ năm 2023 nhưng mãi đến năm 2025 mới được phát hành; Gemini for Home vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm sớm và hoạt động theo mô hình lai kỳ lạ, trong đó phiên bản mạnh mẽ hơn là Gemini Live lại bị hạn chế tương tác với các thiết bị trong nhà.

Những cách tiếp cận thận trọng này xuất phát từ thực tế rằng ngôi nhà là một môi trường rộng lớn, phức tạp, hỗn loạn và có nhiều người dùng, khiến việc kiểm soát trở nên khó khăn. Nếu một AI có khả năng tự chủ hành động (agentic AI) mắc sai lầm, hậu quả có thể nghiêm trọng hơn nhiều so với việc vô tình gửi nhầm một email. Các hệ thống nhà thông minh được kết nối với những cơ sở hạ tầng quan trọng như hệ thống điều hòa không khí (HVAC), khóa cửa và hệ thống an ninh. Mỗi ngôi nhà lại có đặc điểm và nhu cầu riêng biệt - không có giải pháp duy nhất nào theo kiểu "cắm là chạy" (plug-and-play) cho tất cả.

Những tiến bộ đã đạt được trong việc giải quyết một trong những thách thức lớn nhất của nhà thông minh: khả năng tương tác giữa các thiết bị. Các tiêu chuẩn mở như Matter và Thread hứa hẹn sẽ giúp việc thiết lập và sử dụng nhà thông minh trở nên dễ dàng hơn. Tuy nhiên, đây chỉ là các giao thức chứ không phải phần mềm. Chính các nền tảng mới là yếu tố quyết định sự vận hành hiệu quả của nhà thông minh. Đây chính là điểm mà Apple có thể nắm lợi thế.

Tuy vậy, Apple Home vẫn tồn tại những hạn chế đáng kể: hệ thống không hỗ trợ mọi loại thiết bị gia dụng (chẳng hạn như tủ lạnh, máy giặt hay bộ sạc xe điện); không thể điều khiển toàn bộ tính năng của nhiều loại thiết bị; và các tính năng tự động hóa còn hạn chế so với các đối thủ cạnh tranh (đặc biệt là thiếu các tùy chọn lập trình theo điều kiện ngay trong ứng dụng). Tất cả những điều này khiến ứng dụng Home rất dễ sử dụng nhưng lại có năng lực vận hành khá hạn chế.

Có thông tin cho rằng Apple đang hợp tác với LG và các đối tác khác để phát triển các sản phẩm thuộc dòng "Apple Home Collection", nhằm mang lại dấu ấn đặc trưng và sự tinh tế của Apple cho trải nghiệm nhà thông minh. Dù điều này nghe có vẻ giống như việc quay lại mô hình "khu vườn đóng" của thời kỳ đầu HomeKit, nhưng chuẩn kết nối Matter lại đảm bảo khả năng tương tác với các nền tảng khác. Apple không thể tự mình sản xuất mọi thiết bị cho nhà thông minh song có thể đảm bảo rằng mọi thứ đều hoạt động trơn tru trên nền tảng của mình.

Điều quan trọng nhất là Apple cần củng cố mạnh mẽ cam kết về quyền riêng tư và bảo mật dữ liệu, đặc biệt là khi hãng mở rộng không gian ngôi nhà để tích hợp các tính năng dựa trên đám mây của Apple Intelligence. Nếu Apple có thể hiện thực hóa tất cả những điều này, thì thiết bị màn hình thông minh đang rất được mong đợi của doanh nghiệp này có thể sẽ xứng đáng với mức giá đưa ra. Tuy nhiên, phép thử thực sự sẽ là liệu trợ lý ảo Siri có thể giúp ngôi nhà thông minh thực sự mang lại những giá trị như đã hứa hẹn hay không./.

Anh Quân (Theo The Verge)